[Người Nuôi Tôm] – Bệnh vàng mang là mối lo ngại lớn trong nuôi tôm, gây suy giảm hô hấp, khiến tôm chậm lớn và dễ chết hàng loạt. Nhận biết sớm nguyên nhân, triệu chứng và áp dụng quy trình xử lý đúng cách là yếu tố quyết định để bảo vệ đàn tôm.

 

Nguyên nhân khiến tôm bị vàng mang

Hiện tượng vàng mang ở tôm thường xuất phát từ sự kết hợp giữa dịch bệnh và môi trường. Trước hết là do các tác nhân sinh học như vi khuẩn hại, ký sinh trùng hoặc nguy hiểm nhất là virus gây bệnh đầu vàng (YHV) tấn công làm mang tôm đổi màu và khiến tôm chết nhanh chóng.

Bên cạnh đó, môi trường ao nuôi nhiễm phèn cũng là nguyên nhân phổ biến. Khi đáy ao thiếu oxy, chất hữu cơ phân hủy sinh ra khí độc kết hợp với sắt tạo thành phèn sắt (FeS2 ) bám chặt vào mang tôm. Ngoài ra, việc nguồn nước bị ô nhiễm bởi xác tảo tàn, chất thải tích tụ hoặc chứa nhiều kim loại nặng như sắt, nhôm cũng khiến mang tôm bị bao phủ bởi lớp màng bẩn và chuyển sang màu vàng, xám.

Bệnh vàng mang là bệnh lý phổ biến gây ra sự suy giảm chức năng mang của tôm. Ảnh: ST

 

Dấu hiệu nhận biết tôm bị bệnh

Mang tôm đóng vai trò như lá phổi để trao đổi khí. Khi bị phèn, chất bẩn hoặc màng nhầy bao phủ, tôm sẽ bị ngạt thở và suy yếu rất nhanh. Người nuôi có thể dễ dàng nhận biết qua sự thay đổi màu sắc của mang từ màu trắng trong, hồng nhạt tự nhiên chuyển hẳn sang màu vàng nhạt, vàng đậm hoặc nâu xám.

Do thiếu oxy, tôm sẽ có các hành vi bất thường như bơi lờ đờ trên mặt nước, mất phương hướng hoặc dạt vào bờ. Tôm cũng giảm ăn rõ rệt dẫn đến ruột rỗng, gan tụy nhợt nhạt, vỏ mất độ bóng và bắt đầu chết rải rác trước khi bùng phát thành dịch.

 

Các bước xử lý khi tôm bị vàng mang

Khi phát hiện tôm bị vàng mang, người nuôi cần nhanh chóng thực hiện quy trình ba bước sau:

Bước 1: Làm sạch và ổn định nước: Bật hết công suất hệ thống quạt nước và sục khí để tăng cường oxy, giúp tôm dễ thở. Nếu độ pH trong ao thấp dưới 7,5, tiến hành bón vôi nông nghiệp (CaCO3 ) hoặc vôi đen với liều lượng 15-20 kg/1.000m3 vào buổi chiều để trung hòa phèn và ổn định pH.

Bước 2: Giải độc ao nuôi: Sử dụng EDTA với liều lượng 1-2 kg/1.000m3 để khử kim loại nặng và phèn sắt, giúp nước ao sạch và nhẹ hơn. Sau đó, cấy thêm men vi sinh đậm đặc để phân hủy bùn bã hữu cơ và làm sạch môi trường bám quanh mang tôm.

Bước 3: Tăng đề kháng cho tôm: Giảm ngay 30-50% lượng thức ăn hàng ngày để tránh ô nhiễm đáy ao. Đồng thời, trộn thêm Vitamin C, khoáng chất (Canxi, Magiê) và bổ gan vào thức ăn để tăng sức khỏe, kích thích tôm lột xác và nhanh chóng phục hồi lớp mang mới.

Bệnh vàng mang tuy nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát. Việc duy trì môi trường nước sạch, quản lý tốt thức ăn và định kỳ xử lý đáy ao là chìa khóa phòng bệnh tốt nhất. Khi có sự cố xảy ra, việc phát hiện sớm và áp dụng đúng quy trình kỹ thuật sẽ giúp người nuôi bảo vệ thành công năng suất vụ mùa.

Hữu Minh

Đọc thêm: