[Người Nuôi Tôm] – Từ một hóa chất phổ biến với chi phí tương đối thấp, kali pemanganat (KmnO₄) – thường gọi là thuốc tím – đang trở thành mặt hàng khan hiếm và đắt đỏ tại nhiều vùng nuôi thủy sản trọng điểm. Khảo sát thị trường cho thấy giá bán lẻ vật tư này đã tăng khoảng ba lần so với đầu năm 2026. Tình trạng biến động giá bất thường đi kèm hiện tượng nhiều đại lý giới hạn lượng bán hoặc đứt gãy nguồn cung tạm thời đang tạo áp lực lớn lên chi phí sản xuất của người nuôi tôm.

Điểm nghẽn từ chuỗi tuân thủ pháp lý

Đáng chú ý, đợt tăng giá này không xuất phát từ biến động lớn của thị trường thế giới hay chi phí vận tải quốc tế, mà chủ yếu do tác động cộng hưởng từ hệ thống quy định quản lý hóa chất mới trong nước. Trong chưa đầy ba tuần đầu năm 2026, hàng loạt văn bản pháp lý quan trọng đồng loạt có hiệu lực, nổi bật là Luật Hóa chất 2025 cùng các Nghị định 24, Nghị định 26 và Nghị định 28. Việc thuốc tím thuộc nhóm tiền chất bị kiểm soát nghiêm ngặt buộc các doanh nghiệp nhập khẩu và phân phối phải khẩn trương điều chỉnh toàn bộ quy trình từ cấp phép, hồ sơ truy xuất cho đến điều kiện an toàn kho bãi.

Thuốc tím giữ vai trò quan trọng trong quy trình xử lý nước đầu vào, giúp oxy hóa chất hữu cơ và lắng tụ cặn bẩn trong ao (Ảnh: St)

Thực tế ghi nhận sự ùn tắc cục bộ trong khâu làm thủ tục cấp phép nhập khẩu tiền chất, cộng hưởng với chi phí tuân thủ gia tăng như bảo hiểm, kho chứa hàng nguy hiểm và quản trị rủi ro. Nhiều đại lý quy mô nhỏ do lo ngại rủi ro pháp lý và chi phí lưu kho đã chủ động thu hẹp hoặc ngừng kinh doanh mặt hàng này. Chuỗi phân phối bị thu hẹp khiến nguồn hàng tập trung vào số ít đơn vị, đẩy giá bán lẻ lên cao hơn nhiều so với biến động giá gốc tại cửa khẩu.

Áp lực chi phí và rủi ro kỹ thuật cho người nuôi tôm

Trong nghề nuôi tôm, thuốc tím giữ vị trí khó thay thế nhờ chi phí hợp lý, liều dùng nhỏ và đặc biệt là khả năng kết tủa mangan dioxide (MnO₂) giúp lắng cặn hữu cơ, làm nước trong nhanh chóng. Hiệu ứng trực quan này tạo tâm lý yên tâm cho người nuôi trong giai đoạn xử lý nước đầu vào ở ao lắng.

Khi giá vật tư này tăng vọt, người nuôi tôm không chỉ đối mặt với bài toán chi phí mà còn đối diện nguy cơ gián đoạn vụ nuôi. Việc chuyển sang các chất sát trùng khác như Chlorine, BKC hay Hydrogen Peroxide mà không nắm rõ khác biệt về cơ chế hóa học có thể dẫn đến xáo trộn hệ vi sinh ao nuôi, tồn dư hóa chất hoặc kéo dài thời gian chuẩn bị nước.

Dù vậy, các chuyên gia thị trường nhận định đợt tăng giá này nhiều khả năng chỉ là phản ứng thích ứng ngắn hạn của chuỗi cung ứng. Giá thuốc tím dự báo sẽ ổn định trở lại khi các doanh nghiệp hoàn tất thủ tục cấp phép và vận hành trơn tru theo khung pháp lý mới.

Thùy Linh