[Người Nuôi Tôm] – Trong 5 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu tôm Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực khi đạt gần 1,9 tỷ USD, tăng 11,5% so với cùng kỳ năm trước. Bên cạnh những tín hiệu khả quan từ sản phẩm giá trị gia tăng, ngành tôm đang phải đối mặt với nhiều áp lực lớn từ các rào cản thương mại tại các thị trường xuất khẩu lớn.

Theo số liệu từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), trong 5 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu tôm tiếp tục là mặt hàng xuất khẩu chủ lực đạt khoảng 1,9 tỷ USD, tăng 11,5% và chiếm hơn 40% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản của cả nước. Sự tăng trưởng mạnh mẽ này đến từ sự phục hồi nhu cầu tại một số thị trường châu Á, sự gia tăng tiêu thụ các sản phẩm chế biến sâu và đóng góp đáng kể từ hoạt động xuất khẩu tôm hùm sang thị trường Trung Quốc.

Xuất khẩu tôm đạt gần 1,9 tỷ USD sau 5 tháng

Đà tăng trưởng của ngành tôm góp phần quan trọng giúp tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản toàn ngành trong 5 tháng đầu năm, tăng 11% so với cùng kỳ năm trước.

Nhu cầu thị trường thay đổi tạo áp lực cho ngành tôm Việt Nam

Mặc dù xuất khẩu ghi nhận tăng trưởng khả quan nhưng ngành tôm đang đối mặt với sự lệch pha giữa sản xuất trong nước và nhu cầu tiêu dùng tại nhiều thị trường nhập khẩu. Trong khi nhiều vùng nuôi trong nước có xu hướng tập trung sản xuất tôm kích cỡ lớn nhằm tối ưu hóa và nâng cao giá trị thương phẩm, một số thị trường lớn lại gia tăng nhu cầu đối với các dòng sản phẩm tôm cỡ nhỏ phục vụ phân khúc tiêu dùng tiết kiệm. Điều này khiến doanh nghiệp và người nuôi phải điều chỉnh chiến lược sản xuất để đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thị trường.

Bên cạnh đó, ngành tôm Việt Nam tiếp tục chịu sức ép lớn từ các đối thủ cạnh tranh như Ecuador, Ấn Độ và Indonesia. Các quốc gia này đang duy trì lợi thế về quy mô sản xuất, chi phí nuôi thấp và nguồn cung ổn định. Bên cạnh đó, các biện pháp phòng vệ thương mại của Hoa Kỳ như thuế chống bán phá giá, thuế chống trợ cấp và các đợt rà soát hành chính định kỳ tiếp tục tạo thêm áp lực cho doanh nghiệp xuất khẩu tôm Việt Nam.

Kỳ vọng tăng trưởng nhưng cần nâng cao năng lực cạnh tranh

Trung Quốc và Hồng Kông tiếp tục là khu vực thị trường tăng trưởng mạnh nhất của thủy sản Việt Nam trong những tháng đầu năm 2026. Nhu cầu nhập khẩu tôm và các mặt hàng thủy sản khác tăng cao đã góp phần thúc đẩy kết quả xuất khẩu chung của toàn ngành. Tuy nhiên, thị trường này cũng đang chuyển mạnh sang hình thức nhập khẩu chính ngạch với các yêu cầu ngày càng nghiêm ngặt về chất lượng sản phẩm, an toàn sinh học, truy xuất nguồn gốc, mã số vùng nuôi và đăng ký doanh nghiệp xuất khẩu. Việc Trung Quốc áp dụng các quy định mới về quản lý nhập khẩu thực phẩm được dự báo sẽ buộc doanh nghiệp tôm Việt Nam phải tiếp tục đầu tư vào tiêu chuẩn sản xuất và quản trị chuỗi cung ứng nếu muốn duy trì tốc độ tăng trưởng trong thời gian tới.

Theo khảo sát 5 tháng đầu năm, VASEP đánh giá triển vọng xuất khẩu thủy sản năm 2026 vẫn tích cực với mục tiêu tăng trưởng khoảng 8-10%, đưa kim ngạch toàn ngành vượt mốc 12 tỷ USD. Đối với ngành tôm, để duy trì đà tăng trưởng hiện nay, doanh nghiệp cần tăng cường phát triển các sản phẩm chế biến giá trị gia tăng, nâng cao khả năng đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và thích ứng nhanh với những thay đổi trong nhu cầu tiêu dùng toàn cầu.

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt và các rào cản thương mại liên tục gia tăng, việc nâng cao năng lực cạnh tranh của toàn chuỗi sản xuất – từ vùng nuôi đến chế biến và xuất khẩu – sẽ là yếu tố quyết định khả năng tăng trưởng bền vững của ngành tôm Việt Nam trong những tháng cuối năm 2026.

Lan Hương