[Người Nuôi Tôm] – Các nhà khoa học tại Việt Nam đã nghiên cứu thành công quy trình sản xuất chế phẩm oligo-β-glucan từ thành tế bào nấm men bia bằng công nghệ bức xạ nhằm phục vụ nuôi tôm sạch chất lượng cao.

Theo thông tin từ đề tài nghiên cứu do nhóm của PGS.TS. Lê Quang Luân, Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường TP.HCM thực hiện giai đoạn 2018 – 2022, các nhà khoa học đã nghiên cứu thành công quy trình sản xuất chế phẩm oligo-β-glucan bằng công nghệ bức xạ nhằm phục vụ nuôi tôm sạch chất lượng cao.

 

Biến phụ phẩm ngành bia thành nguyên liệu giá trị

Hiện nay, Việt Nam có hơn 300 nhà máy bia với sản lượng khoảng 4,6 tỷ lít mỗi năm. Quá trình sản xuất tạo ra lượng lớn bã nấm men bia – loại phụ phẩm phần lớn mới chỉ được tận dụng làm thức ăn chăn nuôi, phần còn lại trở thành nguồn thải gây áp lực môi trường.

Trong khi đó, thành tế bào nấm men bia chứa hàm lượng β-glucan khá cao. Đây là hoạt chất sinh học được đánh giá có khả năng hỗ trợ tăng trưởng và tăng cường miễn dịch cho vật nuôi thủy sản. Từ nguồn nguyên liệu này, nhóm nghiên cứu đã xây dựng quy trình tách chiết β-glucan từ bã men bia với quy mô 10 kg/mẻ, tương đương khoảng 7.000 lít dịch bã men bia ban đầu. Kết quả cho thấy, sản phẩm β-glucan thu được có độ tinh khiết trên 90%, cấu trúc tương đồng với sản phẩm thương mại, mở ra khả năng ứng dụng ở quy mô lớn trong thực tế sản xuất.

Tận dụng phụ phẩm từ ngành sản xuất bia để tạo ra chế phẩm sinh học ứng dụng trong nuôi tôm công nghệ cao.

 

Ứng dụng công nghệ bức xạ tạo oligo- -glucan tan trong nước

Từ nguồn β-glucan thu nhận được, nhóm nghiên cứu tiếp tục sử dụng công nghệ chiếu xạ gamma Co-60 và chùm tia điện tử gia tốc kết hợp xử lý hóa học để cắt mạch phân tử, tạo ra oligo-β-glucan có khối lượng phân tử thấp và khả năng tan tốt trong nước.

Theo kết quả nghiên cứu, điều kiện tối ưu để tạo sản phẩm đạt hiệu suất cao là dung dịch β-glucan nồng độ 10%, pH khoảng 9 và bổ sung 1% H₂O₂. Ở điều kiện này, hiệu suất tạo sản phẩm tan nước đạt trên 90%, trong khi cấu trúc hóa học cơ bản của β-glucan gần như vẫn được giữ nguyên. Điều này cho thấy công nghệ bức xạ hoàn toàn có thể trở thành hướng đi hiệu quả trong sản xuất chế phẩm sinh học phục vụ nuôi trồng thủy sản.

Các thử nghiệm trên tôm he chân trắng, tôm sú và tôm hùm đá ghi nhận nhiều kết quả tích cực khi bổ sung oligo-β-glucan vào thức ăn. Theo nhóm nghiên cứu, chế phẩm giúp cải thiện tốc độ tăng trưởng, nâng cao tỷ lệ sống và năng suất nuôi, đồng thời giảm hệ số chuyển đổi thức ăn so với mô hình không sử dụng chế phẩm. Bên cạnh đó, các chỉ tiêu miễn dịch của tôm cũng được cải thiện rõ rệt.

Chế phẩm oligo-β-glucan không chỉ giúp nâng cao tăng trưởng, tỷ lệ sống và hiệu quả kinh tế trong nuôi tôm, mà còn góp phần giảm chi phí đầu vào nhờ tận dụng bã thải nấm men từ ngành bia để sản xuất chế phẩm sinh học giá trị cao. Hướng đi này phù hợp với mô hình nuôi tôm tuần hoàn, vừa giảm ô nhiễm môi trường, vừa thúc đẩy phát triển nuôi tôm sạch và bền vững.

Hải Anh