[Người Nuôi Tôm] – Xuất khẩu tôm Việt Nam trong 7 tháng đầu năm 2026 đạt gần 2,9 tỷ USD, tiếp tục là ngành hàng chủ lực của thủy sản. Tuy nhiên, đà tăng trưởng đang chịu sức ép khi nguồn cung từ Ecuador và Ấn Độ gia tăng, sức mua tại các thị trường lớn chưa phục hồi mạnh khi tôm Việt Nam gặp bất lợi về thuế tại Hoa Kỳ.

 

Theo thông tin được Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) chia sẻ tại họp báo VIETFISH 2026, tôm tiếp tục là mặt hàng xuất khẩu có giá trị lớn nhất trong cơ cấu thủy sản Việt Nam. Lũy kế 7 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu tôm đạt gần 2,9 tỷ USD.

Dù duy trì mức tăng so với cùng kỳ, triển vọng những tháng cuối năm đang đối mặt nhiều thách thức. Sức mua tại một số thị trường chưa thực sự phục hồi, trong khi cạnh tranh từ các nước cung cấp tôm lớn ngày càng rõ nét.

Xuất khẩu tôm 7 tháng đạt gần 2,9 tỷ USD, áp lực cạnh tranh ngày càng lớn

 

Tôm Việt Nam chịu sức ép tại thị trường Hoa Kỳ

Hoa Kỳ tiếp tục là một trong những thị trường quan trọng đối với tôm Việt Nam. Tuy nhiên, cạnh tranh tại đây đang trở nên gay gắt hơn khi nguồn cung từ Ecuador và Ấn Độ gia tăng.

Đáng chú ý, trong tháng 6, Ecuador đã vượt Ấn Độ để trở thành nhà cung cấp tôm lớn nhất cho Hoa Kỳ. Xuất khẩu tôm Ecuador sang thị trường này tăng khoảng 60%, trong khi nhập khẩu tôm từ Việt Nam vào Hoa Kỳ giảm 27%.

Diễn biến trên cho thấy vị thế cạnh tranh của tôm Việt Nam đang chịu sức ép đáng kể, đặc biệt trong bối cảnh các nhà cung cấp lớn có lợi thế về nguồn cung và giá.

Một yếu tố khác ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cạnh tranh là chính sách thuế. Theo VASEP, tôm Việt Nam hiện chịu mức thuế Section 301 là 12,5%, cao hơn mức 10% của Ecuador và Ấn Độ. Khoảng cách về thuế khiến sản phẩm tôm Việt Nam gặp thêm bất lợi khi cạnh tranh về giá tại Hoa Kỳ. Trong bối cảnh người tiêu dùng có xu hướng thận trọng hơn với chi tiêu, yếu tố giá càng trở nên quan trọng đối với quyết định nhập khẩu của các nhà phân phối.

 

Sức mua yếu, tôm giá trị cao gặp khó

Không chỉ riêng thị trường Hoa Kỳ, sức mua tại nhiều thị trường xuất khẩu lớn vẫn chưa phục hồi như kỳ vọng. Người tiêu dùng đang có xu hướng ưu tiên những sản phẩm có mức giá vừa phải, qua đó tạo sức ép lên các mặt hàng thủy sản có giá trị cao. Với ngành tôm, diễn biến này có thể ảnh hưởng đến khả năng mở rộng đơn hàng cũng như dư địa tăng giá trong thời gian tới.

Trong khi đó, doanh nghiệp tôm còn phải đối mặt với chi phí nguyên liệu, logistics và sản xuất gia tăng. Chi phí đầu vào cao làm giảm biên lợi nhuận và tạo áp lực lên toàn bộ chuỗi, từ doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu đến người nuôi.

Giá thức ăn cũng là một vấn đề đáng lưu ý khi nguồn cung bột cá toàn cầu chịu tác động từ các biện pháp hạn chế khai thác tại Peru. Diễn biến này có thể tiếp tục tạo áp lực lên chi phí sản xuất tôm trong thời gian tới.

 

Cạnh tranh về giá chưa phải lợi thế duy nhất

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, lợi thế của tôm Việt Nam không chỉ nằm ở giá mà còn phụ thuộc vào khả năng đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao của thị trường nhập khẩu.

Các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc và hồ sơ xuất khẩu đang được siết chặt tại nhiều thị trường lớn. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải kiểm soát chặt hơn chuỗi cung ứng, từ nguyên liệu đầu vào đến quá trình chế biến và hoàn thiện hồ sơ xuất khẩu.

Đối với ngành tôm, việc đáp ứng đầy đủ các yêu cầu này có ý nghĩa quan trọng trong duy trì thị trường và hạn chế rủi ro trong hoạt động xuất khẩu, nhất là khi các nước cung cấp lớn đang cạnh tranh quyết liệt về giá.

 

Dự báo xuất khẩu tôm trong những tháng cuối năm

Kết quả gần 2,9 tỷ USD sau 7 tháng cho thấy tôm vẫn là trụ cột quan trọng của xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Tuy nhiên, những yếu tố bất lợi đang xuất hiện đồng thời, từ sức mua, nguồn cung cạnh tranh đến thuế quan và chi phí sản xuất.

Trong đó, thị trường Hoa Kỳ được xem là một trong những yếu tố có ảnh hưởng đáng kể đến triển vọng xuất khẩu tôm Việt Nam. Việc Ecuador và Ấn Độ có mức thuế thấp hơn, cùng tốc độ tăng trưởng nguồn cung nhanh, đang tạo sức ép buộc doanh nghiệp Việt Nam phải nâng cao khả năng cạnh tranh.

Theo dự báo của VASEP, xuất khẩu thủy sản Việt Nam năm 2026 có thể đạt 12,1-12,3 tỷ USD, tăng 8,3-9% so với năm 2025. Nếu các rào cản tại Hoa Kỳ được tháo gỡ, kim ngạch xuất khẩu có thể đạt khoảng 12,5 tỷ USD.

Với riêng ngành tôm, kết quả những tháng cuối năm sẽ phụ thuộc lớn vào diễn biến đơn hàng, sức mua tại các thị trường chủ lực và khả năng doanh nghiệp thích ứng với áp lực thuế quan, chi phí đầu vào và cạnh tranh từ các nguồn cung lớn.

Lan Hương

Xem thêm:

Thuế Mục 301 của Hoa Kỳ tạo thêm sức ép cho xuất khẩu tôm Việt Nam

Xuất khẩu tôm tăng trưởng mạnh, áp lực logistics gia tăng