[Người Nuôi Tôm] – Năng suất nuôi tôm quảng canh tại Cà Mau hiện thấp hơn tới 50 lần so với hình thức nuôi tương đương của Ecuador, trong khi giá thành sản xuất lại cao hơn khoảng 30%. Thông tin đáng chú ý này vừa được ông Hồ Trung Việt, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận tỉnh Cà Mau, chia sẻ sau chuyến công tác thực tế học hỏi kinh nghiệm tại quốc gia Nam Mỹ.

Bí quyết nuôi tôm không hóa chất

Với diện tích nuôi hơn 270.000 ha, Ecuador hiện là quốc gia xuất khẩu tôm lớn nhất thế giới. Điểm cốt lõi tạo nên thành công của quốc gia này nằm ở triết lý sản xuất hoàn toàn khác biệt: tập trung vào khả năng kháng bệnh tự nhiên của con giống thay vì lạm dụng hóa chất hay cố gắng duy trì môi trường vô trùng.

Suốt 30 năm qua, Ecuador kiên quyết cấm nhập khẩu tôm giống. Tôm bố mẹ được tuyển chọn trực tiếp từ những cá thể vượt trội ngay tại ao thu hoạch để đưa vào phối giống. Đáng chú ý, quy trình sản xuất giống diễn ra trong các ao nuôi giàu vi sinh, thậm chí có mùi hôi nghiêm trọng. Theo quan điểm của các chuyên gia bản địa, những con tôm giống sống sót và phát triển được trong môi trường khắc nghiệt này đã mang sẵn sức đề kháng tự nhiên, giúp tỷ lệ nuôi thành công ở giai đoạn sau gần như đạt tuyệt đối.

Bên cạnh yếu tố con giống, Ecuador không chạy theo mô hình siêu thâm canh mật độ cao mà áp dụng quy trình nuôi hai giai đoạn tương tự quảng canh cải tiến. Tôm được ương tập trung trong vèo khoảng ba tuần với mật độ trên 200 con/m², sau đó mới xả ra các ao lớn có diện tích từ 3-10 ha để nuôi thương phẩm ở mật độ vừa phải từ 30-40 con/m². Mới đây, đoàn công tác tỉnh Cà Mau đã trải nghiệm thực tế thu hoạch một ao nuôi 10 ha tại đây, ghi nhận sản lượng đạt tới 80-100 tấn và cần gần 20 xe tải đông lạnh để vận chuyển. Nhờ khả năng quay vòng tới 4 vụ mỗi năm, mỗi hecta ao nuôi tại Ecuador đạt năng suất tối thiểu 20 tấn/năm.

Bài toán đối chiếu cho thủ phủ tôm Cà Mau

Đặt trong bức tranh so sánh, ngành tôm Cà Mau, địa phương sở hữu diện tích nuôi tôm lớn nhất Việt Nam với hơn 420.000 ha và kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 2,5 tỷ USD mỗi năm, đang bộc lộ nhiều điểm nghẽn về tư duy và phương thức sản xuất.

Sở hữu hơn 420.000 ha tôm, Cà Mau đang hướng tới thí điểm mô hình mới để bứt phá năng suất

Hiện nay, năng suất nuôi tôm quảng canh của tỉnh vẫn dừng ở mức rất khiêm tốn, chỉ dao động từ 370-380 kg/ha/năm, tức kém tới 50 lần so với mô hình tương đương của Ecuador. Sự chênh lệch này đến từ sự đối lập trong tư duy: trong khi Việt Nam chú trọng quy trình “sClean” (sạch bệnh), tìm mọi cách ngăn ngừa mầm bệnh, đẩy mạnh các mô hình siêu thâm canh tốn kém và phụ thuộc vào hóa chất, thì Ecuador lại tối ưu hóa chi phí nhờ tận dụng hệ miễn dịch tự nhiên của con giống và duy trì mật độ nuôi hợp lý.

Từ thực tiễn chuyến đi, đại diện tỉnh Cà Mau nhận định, nếu năng suất tôm của địa phương chỉ cần đạt bằng 1/10 so với Ecuador, kim ngạch xuất khẩu của tỉnh sẽ tăng gấp 5 lần, tạo ra một cuộc cách mạng thực sự cho người nuôi tôm. Tỉnh hiện đang khẩn trương xây dựng đề án thí điểm mô hình này trên quy mô nhỏ để đánh giá chính xác khả năng thích ứng trước khi nhân rộng.

Thùy Linh (tổng hợp)