[Người Nuôi Tôm] – Nghị định số 246/2026/NĐ-CP ban hành ngày 29/6/2026 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản là một bước đi chiến lược nhằm hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao tính răn đe và bảo đảm sự phát triển bền vững của ngành kinh tế thủy sản Việt Nam, sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 18/8/2026.

Quản lý giống thủy sản: Loại bỏ cơ sở kém chất lượng, bảo vệ nguồn gen chủ lực

Giống thủy sản giữ vai trò quyết định đến năng suất và chất lượng vụ nuôi. Nhằm kiểm soát tình trạng con giống trôi nổi, không rõ nguồn gốc, Nghị định số 246/2026/NĐ-CP đã quy định mức xử phạt cụ thể đối với các hành vi vi phạm trong sản xuất, kinh doanh giống thủy sản.

Theo đó, các vi phạm về hồ sơ truy xuất nguồn gốc, báo cáo sai thông tin bị phạt từ 3–5 triệu đồng; cơ sở không duy trì điều kiện sản xuất hoặc sử dụng giống bố mẹ quá thời hạn bị phạt từ 10–15 triệu đồng. Trường hợp sản xuất không có giấy chứng nhận đủ điều kiện, mức phạt lên tới 40 triệu đồng đối với giống thủy sản chủ lực như tôm nước lợ, cá tra. Hành vi sản xuất giống ngoài danh mục được phép kinh doanh có thể bị phạt đến 50 triệu đồng. Ngoài ra, nhập khẩu giống ngoài danh mục bị phạt 40–50 triệu đồng, kèm biện pháp tái xuất hoặc tiêu hủy; đặt tên giống sai quy định bị phạt 10–20 triệu đồng.

Thức ăn và hóa chất xử lý: Kiểm soát đầu vào, bài trừ chất cấm

Thức ăn và sản phẩm xử lý môi trường là nhóm vật tư có chi phí lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả nuôi và an toàn thực phẩm. Nhằm kiểm soát chất lượng đầu vào, Nghị định số 246/2026/NĐ-CP đã quy định chế tài nghiêm khắc đối với các hành vi vi phạm về thông tin sản phẩm, điều kiện sản xuất và sử dụng nguyên liệu, chất cấm.

Theo đó, hành vi không cập nhật, cập nhật sai thông tin sản phẩm trước khi lưu thông bị phạt theo mức độ vi phạm, tối đa 50 triệu đồng; cơ sở không duy trì điều kiện sản xuất bị phạt từ 20–30 triệu đồng. Đặc biệt, việc sản xuất, nhập khẩu sản phẩm chứa thành phần ngoài danh mục cho phép hoặc chất cấm bị phạt từ 50–70 triệu đồng/sản phẩm. Các trường hợp nghiêm trọng còn bị đình chỉ hoạt động từ 1–3 tháng, đồng thời buộc tiêu hủy hoặc tái xuất sản phẩm vi phạm nhằm bảo vệ ngành nuôi trồng thủy sản và người tiêu dùng.

Nuôi trồng thủy sản: Chuẩn hóa hạ tầng ao nuôi và bảo tồn sinh thái

Nghị định số 246/2026/NĐ-CP quy định các yêu cầu nhằm nâng cao tiêu chuẩn hạ tầng cơ sở nuôi, quản lý hoạt động nuôi biển và kiểm soát rủi ro sinh học từ các loài thủy sản nhập khẩu, loài nguy cấp, quý, hiếm.

Theo đó, cơ sở nuôi thâm canh, bán thâm canh không có hệ thống xử lý nước cấp, nước thải riêng biệt hoặc không bảo đảm khu vực quản lý chất thải sẽ bị phạt từ 10–20 triệu đồng. Hoạt động nuôi biển không đúng quy hoạch, chưa được giao hoặc cho thuê khu vực biển bị phạt từ 50–70 triệu đồng, đồng thời buộc di dời, tháo dỡ công trình vi phạm. Ngoài ra, hành vi để loài thủy sản nhập khẩu thoát ra môi trường hoặc sinh sản trái phép bị phạt 20–30 triệu đồng, kèm biện pháp xử lý bắt buộc. Đối với việc nuôi các loài nguy cấp, quý, hiếm thuộc danh mục CITES không có nguồn gốc hợp pháp, mức phạt có thể lên đến 30 triệu đồng, kèm tịch thu tang vật và đình chỉ hoạt động từ 1–3 tháng.

Hậu cần và thương mại thủy sản: Kiểm soát nghiêm ngặt chuỗi logistics

Nhằm minh bạch hóa nguồn gốc, hỗ trợ gỡ “thẻ vàng” IUU và kiểm soát hoạt động thương mại thủy sản, Nghị định số 246/2026/NĐ-CP đã thiết lập hệ thống chế tài nghiêm ngặt đối với khâu lưu thông, hậu cần và xuất nhập khẩu.

Theo đó, các vi phạm về hồ sơ nguồn gốc, truy xuất hoặc thông tin chứng nhận bị phạt từ 10–20 triệu đồng. Hành vi vận chuyển, mua bán thủy sản bất hợp pháp bị xử phạt theo khối lượng, có thể lên đến 300 triệu đồng đối với lô hàng IUU từ 1.000 kg trở lên; các trường hợp liên quan loài nguy cấp, thủy sản sống ngoài danh mục còn chịu mức phạt đến 200 triệu đồng, kèm tịch thu tang vật, đình chỉ hoạt động.

Trong thương mại quốc tế, các vi phạm về báo cáo sản lượng, khai báo tàu, hồ sơ nhập khẩu bị phạt từ 20–70 triệu đồng. Đặc biệt, hành vi xuất nhập khẩu thủy sản có nguồn gốc IUU có thể bị phạt tối đa 1 tỷ đồng, kèm tịch thu hàng hóa và đình chỉ hoạt động. Việc siết chặt quản lý toàn chuỗi sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch, đáp ứng yêu cầu của các thị trường xuất khẩu lớn như Hoa Kỳ, EU và Nhật Bản.

Nghị định có hiệu lực từ ngày 18/8/2026.

Tú Ánh