[Người Nuôi Tôm] – Một nghiên cứu mới cho thấy tôm sú đen (Penaeus monodon) từ Brazil có tiềm năng trở thành nền tảng cho chương trình nhân giống sạch bệnh, đa dạng di truyền và thích ứng cao, mở ra cơ hội mới cho ngành tôm toàn cầu trong bối cảnh gia tăng áp lực về dịch bệnh và biến đổi khí hậu.

Nghiên cứu được hợp tác giữa Đại học bang Maranhão (Brazil) và Tổ chức Nghiên cứu Khoa học và Công nghiệp Khối Thịnh vượng chung (CSIRO, Úc). Quần thể tôm sú được thuần hóa qua 10 thế hệ tại Ceará (Brazil) cho thấy không mang mầm bệnh đáng kể và có độ đa dạng di truyền cao. Đây là những những yếu tố then chốt để xây dựng chương trình nhân giống sạch bệnh (SPF) và bền vững.

Tôm sú đen Brazil có tiềm năng thay thế mạnh mẽ cho tôm chân trắng Thái Bình Dương trong các hệ thống nuôi trồng thủy sản. Ảnh: Genics

Di truyền tốt, sạch bệnh và không cận huyết: ba trụ cột cho bền vững

Phân tích di truyền sử dụng các chỉ thị SNP (Single Nucleotide Polymorphisms) trên quần thể tôm cho thấy hệ số cận huyết chỉ là 0,03 tương đương với các quần thể đang được nhân giống tại Việt Nam và Úc. Trong khi đó, xét nghiệm chẩn đoán phân tử và mô bệnh học trên 96 cá thể không phát hiện bất kỳ mầm bệnh nghiêm trọng nào, củng cố thêm cơ sở để công nhận đây là quần thể SPF tiềm năng.

“Những đàn giống có tính đa dạng di truyền cao và không mang mầm bệnh là nền tảng không thể thiếu của một ngành nuôi trồng thủy sản bền vững. Nghiên cứu này không chỉ đặt nền móng cho một chương trình nhân giống tại chỗ tại Brazil, mà còn mở ra cơ hội giảm sự phụ thuộc vào giống nhập khẩu, đồng nghĩa với việc giảm nguy cơ lây lan dịch bệnh trên phạm vi quốc tế”, bà Bà Melony Sellars, Giám đốc điều hành Công ty công nghệ sinh học Genics, chuyên về chẩn đoán và chọn giống Sellars cho biết.

Hỗ trợ từ công nghệ truy vết di truyền

Để hiện thực hóa tiềm năng này, Genics đang áp dụng công nghệ ShrimpID P. monodon, một dịch vụ  phân tích di truyền sử dụng bộ chỉ thị SNP mật độ cao, cho phép đánh giá chính xác mức độ đa dạng di truyền, truy xuất nguồn gốc dòng giống và theo dõi hiệu suất tăng trưởng. “Thông qua dữ liệu di truyền, người nuôi tôm có thể tối ưu hóa hiệu suất đàn giống, chủ động kiểm soát sức khỏe và lập kế hoạch nhân giống khoa học hơn,” đại diện Genics cho biết.

Tiềm năng thay thế tôm chân trắng trong tương lai gần?

Tôm chân trắng Thái Bình Dương hiện là loài tôm phổ biến nhất trong nuôi công nghiệp, nhưng đang bộc lộ nhiều điểm yếu như suy giảm sức đề kháng, cần nhiều kháng sinh và dễ bùng phát dịch bệnh trên diện rộng. Trong bối cảnh thị trường ngày càng quan tâm đến sản phẩm thủy sản an toàn, sinh thái và có truy xuất nguồn gốc rõ ràng, việc đầu tư vào các dòng tôm bản địa có năng lực di truyền vượt trội như tôm sú Brazil có thể là lựa chọn chiến lược không chỉ cho các nhà sản xuất giống, mà còn cho toàn bộ chuỗi giá trị thủy sản đang tìm kiếm hướng đi bền vững.

Vương Đệ (theo aquafeed)