[Người Nuôi Tôm] – Trung tâm Nghiên cứu Nông nghiệp Quốc tế Australia (ACIAR) và Bộ NN&MT Việt Nam vừa chính thức công bố Chiến lược hợp tác nghiên cứu giai đoạn 2026–2035. Nhân dịp này, hai bên đã thống nhất tài trợ 3,3 triệu AUD cùng các khoản đóng góp hiện vật cho hai dự án nghiên cứu mới. Sự kiện diễn ra nhân chuyến thăm chính thức tới Australia của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từ ngày 9 đến ngày 12/8/2026.

Chiến lược 10 năm tới đánh dấu bước phát triển mới trong quan hệ đối tác khoa học – công nghệ giữa hai quốc gia, tập trung hỗ trợ Việt Nam xây dựng nền kinh tế nông nghiệp hiệu quả, phát thải thấp và nâng cao khả năng chống chịu khí hậu cho các cộng đồng ven biển, ven sông.

Quyền Tổng Giám đốc Điều hành ACIAR TS Nick Austin và Thứ trưởng Bộ NN&MT Đặng Ngọc Điệp trao đổi bản Chiến lược Hợp tác Nghiên cứu Nông nghiệp 2026 – 2035 giữa ACIAR và MAE tại Canberra. Ngày 11/8/2026. Ảnh: ACIAR

Tầm nhìn chiến lược cho nền nông nghiệp phát thải thấp

Chiến lược giai đoạn 2026–2035 đặt trọng tâm vào việc tối ưu hóa tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường, thúc đẩy chuyển đổi số và tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu của ngành nông nghiệp. Đây là bước đi thiết thực nhằm hỗ trợ Việt Nam thực hiện cam kết đưa phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) cũng như hoàn thành các mục tiêu phát triển bền vững.

Đánh giá về ý nghĩa của sự kiện hợp tác, Tiến sĩ Nick Austin, Quyền Tổng Giám đốc ACIAR, khẳng định sự vui mừng khi cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam xây dựng tầm nhìn chung đến năm 2035. Thông qua quan hệ hợp tác sâu sắc trong nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, hai nước sẽ cùng thúc đẩy phát triển bền vững, chuyển đổi xanh, trung hòa carbon và nâng cao khả năng chống chịu trước các thách thức toàn cầu.

Phái đoàn Bộ NN&MT do Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp dẫn đầu đến thăm trụ sở ACIAR tại Canberra để thảo luận về các hợp tác chiến lược trong tương lai. Ngày 11/8/2026. Ảnh: ACIAR

Tại cuộc họp song phương ở Canberra ngày 11/8, Thứ trưởng Bộ NN&MT Đặng Ngọc Điệp cũng nhấn mạnh hợp tác giữa hai bên trong thập kỷ tới sẽ tiếp tục phát triển trên nền tảng hơn 30 năm phối hợp hiệu quả và bám sát khuôn khổ Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam – Australia. Mối quan hệ dựa trên khoa học và đổi mới sáng tạo này được xem là chìa khóa then chốt thúc đẩy tăng trưởng xanh, bảo đảm an ninh lương thực và nâng cao sức cạnh tranh toàn cầu cho nông sản Việt.

Hiện thực hóa cam kết bằng hai chương trình nghiên cứu trọng điểm

Để cụ thể hóa các định hướng chiến lược, hai dự án nghiên cứu mới với tổng kinh phí tài trợ 3,3 triệu AUD sẽ được triển khai thực địa tại tiểu vùng sông Mekong, lưu vực sông Hồng và tỉnh Khánh Hòa. Cả hai chương trình đều kế thừa thành tựu từ các nghiên cứu trước đây của ACIAR, dựa trên mạng lưới liên kết bền chặt giữa giới khoa học, cơ quan quản lý và cộng đồng địa phương.

Dự án đầu tiên “Fish Tech Plus: Xây dựng năng lực cho các nước tiểu vùng sông Mekong thực hiện các giải pháp kỹ thuật thủy sản trong các chương trình phát triển sông”, nhận khoản ngân sách 480.000 AUD dành cho Việt Nam và bắt đầu triển khai ngay trong tháng 8/2026. Dự án hướng tới nâng cao năng lực thể chế và cộng đồng thông qua thử nghiệm, trình diễn các cơ sở hạ tầng thân thiện với cá. Qua đó, chương trình giúp bảo vệ sinh kế dựa vào sông, tăng khả năng thích ứng khí hậu và thúc đẩy bình đẳng giới cũng như hòa nhập xã hội.

Dự án thứ hai “Hỗ trợ phát triển ngành ngọc trai mabé tại tỉnh Khánh Hòa, Việt Nam” tập trung hỗ trợ phát triển ngành ngọc trai mabé tại tỉnh Khánh Hòa với ngân sách 2,8 triệu AUD, dự kiến khởi động từ tháng 1/2027. Chương trình sẽ hỗ trợ toàn diện từ nghiên cứu sản xuất giống, kỹ thuật nuôi trồng, chế biến sau thu hoạch đến phát triển thị trường nhằm giúp các hộ nông dân quy mô nhỏ tăng thu nhập. Tích hợp các đánh giá rủi ro khí hậu và môi trường, dự án này được kỳ vọng tạo tiền đề để nhân rộng mô hình sinh kế biển bền vững sang nhiều vùng ven biển khác của Việt Nam.

Dự án hợp tác nghiên cứu tiếp theo giữa ACIAR và Việt Nam về phát triển ngành nuôi trai bán cầu sẽ giúp nông dân sản xuất nhỏ cải thiện sinh kế thông qua việc tham gia các chuỗi giá trị thủy sản mới nổi. Ảnh: ACIAR

Hơn ba thập kỷ nâng tầm quan hệ đối tác bình đẳng

Kể từ năm 1993, ACIAR đã đầu tư hơn 194 triệu AUD vào khoảng 280 dự án nghiên cứu tại Việt Nam, đồng thời trao 130 suất học bổng đào tạo sau đại học và lãnh đạo cho các nhà khoa học, cán bộ quản lý Việt Nam. Những nguồn lực này đã góp phần đáng kể vào việc nâng cao năng suất canh tác, bảo đảm an ninh lương thực và cải thiện đời sống người dân.

Trải qua hơn 30 năm đồng hành, quan hệ hợp tác ACIAR – Việt Nam đã có sự chuyển dịch mạnh mẽ từ mô hình nhà tài trợ và bên nhận viện trợ sang quan hệ đối tác bình đẳng. Sự chuyển dịch này dựa trên tinh thần tôn trọng lẫn nhau, chia sẻ mục tiêu chung và đồng đầu tư vào các dự án nghiên cứu.

Việc công bố Chiến lược 2026–2035 tiếp tục khẳng định cam kết mạnh mẽ của Australia và Việt Nam trong việc hợp tác tri thức, chuyển giao công nghệ và đóng góp tích cực vào sự phát triển bền vững chung của toàn khu vực Đông Nam Á.

Thùy Linh

Xem thêm: