[Người Nuôi Tôm] – Trong bối cảnh nghề nuôi tôm nước lợ chịu tác động ngày càng lớn từ biến đổi khí hậu, dịch bệnh và biến động môi trường, việc lựa chọn con giống đạt chất lượng được xem là giải pháp quan trọng để giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả sản xuất. Không chỉ quyết định tỷ lệ sống và tốc độ tăng trưởng của tôm nuôi, nguồn giống sạch bệnh, có nguồn gốc rõ ràng còn là nền tảng để xây dựng mô hình nuôi tôm an toàn, bền vững và có giá trị kinh tế cao.

 

Con giống – yếu tố quyết định hiệu quả vụ nuôi

Trong chuỗi sản xuất tôm thương phẩm, con giống luôn là mắt xích đầu tiên và có ảnh hưởng xuyên suốt đến toàn bộ quá trình nuôi. Một đàn tôm giống khỏe mạnh, được kiểm dịch và không mang mầm bệnh sẽ tạo tiền đề thuận lợi để người nuôi kiểm soát dịch bệnh, giảm chi phí phát sinh và nâng cao năng suất khi thu hoạch.

Theo đánh giá của ngành chuyên môn, chất lượng tôm giống không chỉ quyết định tốc độ sinh trưởng và tỷ lệ sống của vật nuôi mà còn tác động trực tiếp đến chi phí sản xuất cũng như hiệu quả kinh tế của cả vụ nuôi. Chính vì vậy, lựa chọn giống đạt chuẩn luôn được xem là bước khởi đầu quan trọng đối với người nuôi tôm.

Trong điều kiện môi trường nuôi ngày càng phức tạp, việc đầu tư vào nguồn giống chất lượng càng trở nên cần thiết hơn. Đây cũng là giải pháp giúp người nuôi hạn chế phụ thuộc vào các biện pháp xử lý dịch bệnh trong quá trình sản xuất.

Con giống là một trong những yếu tố chính quyết định hiệu quả vụ nuôi

 

Thực tế cho thấy giống tốt mang lại năng suất vượt trội

Nhiều hộ nuôi tại Đà Nẵng đã chứng minh hiệu quả rõ rệt khi sử dụng tôm giống đạt chất lượng.

Là người có nhiều năm gắn bó với nghề nuôi tôm, ông Trương Ngọc Thương (thôn Diêm Điền, xã Tam Xuân) cho biết một trong những vụ nuôi thành công nhất của gia đình đạt năng suất hơn 5 tấn tôm thẻ chân trắng trên diện tích 1.000 m² ao nuôi.

Ở vụ nuôi này, ông thả giống với mật độ 250 con/m². Nhờ sử dụng tôm giống đã được kiểm dịch, có chất lượng tốt nên đàn tôm phát triển nhanh, chỉ sau khoảng 90 ngày đã đạt cỡ 30 con/kg để xuất bán.

Theo ông Thương, con giống là yếu tố cốt lõi quyết định hiệu quả sản xuất. Khi kết hợp nguồn giống chất lượng với quy trình chăm sóc phù hợp và kiểm soát dịch bệnh tốt, năng suất sẽ được nâng lên đáng kể.

Nhờ sử dụng tôm giống đã được kiểm dịch, có chất lượng tốt nên đàn tôm phát triển nhanh, chỉ sau khoảng 90 ngày đã đạt cỡ 30 con/kg để xuất bán

 

Khả năng thích nghi của tôm phụ thuộc nhiều vào chất lượng giống

Thời gian gần đây, thời tiết diễn biến thất thường với nắng nóng xen kẽ các đợt mưa lớn khiến môi trường nước biến động nhanh. Tại một số khu vực, nhiều ao nuôi ghi nhận hiện tượng tôm chết hàng loạt, buộc người dân phải thu hoạch sớm để hạn chế thiệt hại.

Trong khi đó, ao nuôi của ông Nguyễn Văn Hùng (thôn An Trân, xã Thăng Trường) vẫn duy trì sự ổn định.

Theo ông Hùng, bên cạnh việc quản lý môi trường nước và ngăn ngừa mầm bệnh xâm nhập ao nuôi, yếu tố tạo nên sự khác biệt chính là chất lượng con giống. Tôm giống khỏe mạnh, có sức đề kháng tốt sẽ thích nghi tốt hơn trước những biến động của môi trường, từ đó hạn chế nguy cơ phát sinh dịch bệnh và nâng cao khả năng thành công của vụ nuôi.

Thực tế này cho thấy, con giống không chỉ quyết định tốc độ tăng trưởng mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc tăng khả năng chống chịu của đàn tôm trước các yếu tố bất lợi từ thời tiết và môi trường.

 

Khuyến cáo người nuôi chỉ sử dụng giống có nguồn gốc rõ ràng

Theo ông Nguyễn Tấn Thu, Phó Chủ tịch UBND xã Thăng Trường, nghề nuôi tôm nước lợ vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro khi biến đổi khí hậu ngày càng tác động rõ nét và môi trường chịu ảnh hưởng từ các hoạt động kinh tế – xã hội.

Để giảm thiểu thiệt hại, địa phương khuyến cáo người nuôi cần ưu tiên lựa chọn con giống từ các cơ sở sản xuất uy tín, được kiểm dịch đầy đủ và bảo đảm nguồn gốc xuất xứ trước khi đưa vào ao nuôi. Đây là giải pháp quan trọng giúp nâng cao chất lượng vụ nuôi ngay từ đầu.

Cùng quan điểm này, Chi cục Biển đảo và Thủy sản (Sở Nông nghiệp và Môi trường Đà Nẵng) cho biết, chất lượng tôm giống là một trong những yếu tố tiên quyết quyết định tốc độ tăng trưởng, tỷ lệ sống, chi phí sản xuất cũng như thành bại của cả vụ nuôi.

Ngành chức năng khuyến cáo người dân tuyệt đối không sử dụng tôm giống trôi nổi, không rõ nguồn gốc. Thay vào đó, chỉ nên mua giống đã được xét nghiệm, kiểm dịch và xác nhận không mang mầm bệnh để giảm nguy cơ rủi ro trong quá trình sản xuất.

Để giảm thiểu thiệt hại, địa phương khuyến cáo người nuôi cần ưu tiên lựa chọn con giống từ các cơ sở sản xuất uy tín, được kiểm dịch đầy đủ và bảo đảm nguồn gốc xuất xứ trước khi đưa vào ao nuôi

 

Siết chặt quản lý thị trường giống để bảo vệ người nuôi

Theo thống kê của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cả nước hiện có hơn 1.500 trại sản xuất giống tôm sú và trên 150 trại sản xuất giống tôm thẻ chân trắng, tập trung chủ yếu tại khu vực Nam Trung Bộ.

Tuy nhiên, công tác quản lý chất lượng giống vẫn còn nhiều thách thức. Một số cơ sở và doanh nghiệp sử dụng đàn tôm nuôi làm tôm bố mẹ nhưng chưa xác định được nguồn gốc, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng con giống cung ứng ra thị trường.

Đáng chú ý, hiện vẫn tồn tại tình trạng một số cơ sở kinh doanh giống quy mô nhỏ mua naupli hoặc post từ các doanh nghiệp lớn rồi trộn với giống do đơn vị tự sản xuất hoặc với nguồn giống không rõ xuất xứ. Sau đó, các cơ sở này sử dụng bao bì, nhãn mác của những doanh nghiệp có thương hiệu để đưa sản phẩm ra thị trường, gây khó khăn cho người nuôi trong việc nhận biết chất lượng thực tế của con giống.

Trước thực trạng này, cơ quan quản lý tiếp tục khuyến cáo người nuôi cần nâng cao cảnh giác, chỉ lựa chọn tôm giống từ những doanh nghiệp uy tín, có thương hiệu và được cơ quan chức năng kiểm soát chất lượng. Việc lựa chọn đúng nguồn giống ngay từ đầu không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro trong sản xuất mà còn góp phần xây dựng nghề nuôi tôm phát triển ổn định, bền vững trong bối cảnh nhiều thách thức về dịch bệnh và môi trường đang đặt ra hiện nay.

Lan Hương (Tổng hợp)