Dự đoán xu hướng tiêu dùng không phải là nhiệm vụ dễ dàng vào thời điểm tốt nhất, nhưng sau một năm hạn chế và đầy biến động do COVID-19, thậm chí điều đó còn khó hơn bao giờ hết để có được một bức tranh rõ ràng về vị trí của ngành chế biến thủy sản trong năm 2021 và xa hơn.

Bài viết này sẽ đưa ra một số dự đoán dựa trên cơ sở kinh nghiệm về đại dịch toàn cầu và nhận thức ngày càng tăng về môi trường sẽ tiếp tục hình thành thói quen của người tiêu dùng như thế nào và khám phá điều đó có thể có ý nghĩa như thế nào đối với ngành chế biến thủy sản:

1. Người Châu Âu đang ăn nhiều cá hơn

COVID-19 chắc chắn đã làm suy yếu ngành công nghiệp cá tươi, đặc biệt là ở cấp độ hậu cần. Nhưng bất chấp tác động ngắn hạn của đại dịch đối với chuỗi cung ứng, xu hướng tiêu thụ cá cao hơn gần như chắc chắn sẽ tiếp tục.

Trên khắp các quốc gia thành viên EU, lượng mua hải sản tăng ổn định và theo phân tích mới nhất của Hiệp hội thương nhân và chế biến cá EU, AIPCE-CEP, nhu cầu đối với cá thịt trắng như cá tuyết (cod) và cá tuyết chấm đen (haddock) tiếp tục tăng.

2. Chú trọng nhiều hơn vào cá nổi nhỏ

Các loài cá nổi nhỏ, chẳng hạn như cá thu, cá trích, cá cơm và cá trích cơm, có khả năng phát triển phổ biến trên toàn thế giới.

Một phần, điều này là cần thiết bởi nó làm chậm thiệt hại do biến đổi khí hậu gây ra sẽ có nghĩa là tạo ra những thay đổi sâu sắc đối với cách chúng ta trồng trọt và chăn nuôi. Nếu được quản lý đúng cách, trữ lượng cá nổi nhỏ có thể đóng một vai trò quan trọng trong việc giảm lượng khí thải các-bon của nhân loại.

Người dân Bắc Âu nói riêng được kỳ vọng sẽ trở về mức tiêu thụ cá trích, cá thu và cá mòi cao hơn. Điều này có thể là tin tức tốt lành cho các nhà máy chế biến thủy sản có trụ sở tại châu Âu, những nơi đang ngày càng sử dụng nhiều máy móc thiết bị công nghệ cao như máy cắt đầu tự động để xử lý một lượng lớn cá nhỏ với nhân lực còn hạn chế.

3. Sự trỗi dậy của dịch vụ giao hàng hải sản

Việc kinh doanh nhà hàng rơi vào thời kỳ cực kỳ khó khăn trong năm 2020. Để trụ vững, nhiều cơ sở đã thử nghiệm hình thức giao đồ ăn tận nhà. Sự chuyển hướng sang hình thức này đã rất thành công, với nhiều cơ sở muốn tiếp tục cung cấp các dịch vụ này, dù có đại dịch hay không.

Điều này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến ngành chế biến thủy sản trong tương lai? Khi đại dịch giảm bớt và thực khách quay trở lại nhà hàng yêu thích của họ, gần như chắc chắn chúng ta sẽ thấy các siêu thị và dịch vụ đặt hàng qua mạng cố gắng kiếm tiền theo xu hướng bằng các bữa ăn tươi ngon, cao cấp, được chuẩn bị trước.

4. Phong trào ăn “Fin-to-Tail”

Ăn từ mũi tới đuôi, không bỏ đi thứ gì – phong trào khuyến khích thực khách chấp nhận những miếng thịt và nội tạng vốn không được ưa chuộng, đã dần có được sức hút trong 15 năm qua. Nhưng hiện tại, đã đến lúc đưa khái niệm này đi xa hơn, với dịch vụ ăn uống “Fin-to-Tail”.

Sẽ rất dễ dàng để loại bỏ xu hướng này như một mốt nhất thời, nhưng với những lo ngại về tính bền vững đang gia tăng và con số đáng kinh ngạc là 43% của mỗi con cá bị loại bỏ mỗi năm, ăn Fin-to-Tail cuối cùng có thể thay đổi thói quen ăn uống của chúng ta để tốt hơn.

Chúng ta đang nói về những loại cá nào? Bầu trời là giới hạn! Cá mòi, cá cơm và các loại cá nổi nhỏ khác là những điểm khởi đầu tốt, vì chúng hầu như đã được ăn cả con.

Mặc dù chúng ta chưa thể thấy các nhà sản xuất thủy sản kinh doanh máy cắt đầu cá và máy khử cặn của họ, nhưng cuối cùng chúng ta có thể thấy người tiêu dùng đón nhận nhiều lựa chọn ngoài dự kiến hơn như gan cá tuyết áp chảo và bao tử cá nhồi.

5. Mức độ phổ biến tiếp tục của cá đóng hộp & đông lạnh

Khi bắt đầu đại dịch COVID-19, các kệ hàng siêu thị trên khắp thế giới bị vét sạch, do người mua sắm tích trữ một lượng lớn thực phẩm đóng hộp và các mặt hàng không dễ hỏng khác.

Sau một năm với những lệnh đóng cửa và kiểm dịch, công chúng không còn lo lắng về nguồn cung cấp thực phẩm của họ như hồi tháng 3 năm 2020, nhưng doanh số bán thực phẩm đóng hộp và đông lạnh vẫn tiếp tục tăng.

6. Khả năng truy xuất nguồn gốc và trữ lượng cá bền vững sẽ trở nên quan trọng

Bên cạnh việc lựa chọn các loài cá nhỏ hơn, người tiêu dùng sẽ ngày càng có nhiều lựa chọn dựa trên khả năng truy xuất nguồn gốc và tác động môi trường của hải sản họ mua.

Chúng ta có khả năng sẽ thấy nhiều người mua cá hơn những năm trước, nhưng kích thước khẩu phần ăn sẽ nhỏ hơn, và người tiêu dùng phải trả giá cao cho độ tươi, chất lượng và thông tin xác thực về nguồn gốc.

Tương lai của các nhà chế biến thủy sản châu Âu ra sao?  

Nhìn chung, triển vọng của ngành chế biến thủy sản châu Âu là lạc quan, nếu nó có thể bắt kịp các xu hướng tiêu dùng mới nhất.

Những tiến bộ vượt bậc đã đạt được trong vài thập kỷ qua trong công nghệ chế biến cá, cho phép các nhà máy nhỏ chế biến hàng nghìn con cá nhỏ mỗi giờ mà chỉ cần nguồn nhân lực đầu vào tối thiểu. Đó là tin tuyệt vời cho dân số toàn cầu, những người sẽ ngày càng dựa vào nghề cá bền vững để làm nguồn protein chính của họ trong tương lai …

Nguồn: Mard.gov.vn