[Người nuôi tôm] – Tôm sú là một trong năm loại hải sản được ưa chuộng nhất tại Anh, nhưng nguồn cung chủ yếu vẫn phụ thuộc vào nhập khẩu. Trước nhu cầu ngày càng lớn đối với sản phẩm tươi, an toàn và bền vững, nhóm nghiên cứu thuộc Dự án Tôm sú Bền vững Vương quốc Anh (UKSKPP) đã phát triển mô hình nuôi tôm sú trên đất liền bằng hệ thống bể khép kín, hướng tới xây dựng một ngành hải sản nội địa có sức cạnh tranh. 

 

Mô hình trình diễn tôm sú tại Scotland. Nguồn: Rastech

 

Theo nhóm nghiên cứu, mô hình này cho phép sản xuất tôm sú với chi phí thấp hơn, giảm đáng kể rủi ro môi trường và mở rộng quy mô theo hướng kinh tế tuần hoàn. Đặc biệt, nuôi một tấn tôm sú theo phương pháp này cần ít hơn tới 50 lần diện tích so với sản xuất cùng lượng thịt bò hoặc thịt lợn. Hiệu quả sử dụng đất vượt trội giúp Anh có thêm dư địa để dành quỹ đất cho các giải pháp phục hồi thiên nhiên như trồng rừng, tăng hấp thụ carbon, cải thiện đa dạng sinh học và giảm nguy cơ lũ lụt.

Nhóm nghiên cứu cho biết mô hình nuôi tôm sú trên đất liền giúp giảm chi phí sản xuất, hạn chế rủi ro môi trường và mở rộng quy mô theo định hướng kinh tế tuần hoàn. Đáng chú ý, để sản xuất một tấn tôm sú, mô hình này chỉ cần diện tích bằng 1/50 so với sản xuất cùng lượng thịt bò hoặc thịt lợn. Hiệu quả sử dụng đất cao được kỳ vọng sẽ tạo thêm dư địa cho Anh triển khai các giải pháp phục hồi thiên nhiên như trồng rừng, tăng hấp thụ carbon, cải thiện đa dạng sinh học và giảm nguy cơ lũ lụt.

Một số chuyên gia nhận định, việc chuyển đổi đất nông nghiệp hoàn toàn sang mục tiêu phục hồi thiên nhiên có thể làm giảm năng lực tự chủ lương thực và chuyển áp lực môi trường sang các quốc gia khác. Trong đó, tôm sú là ví dụ cho thấy khả năng tạo ra nguồn thực phẩm giàu dinh dưỡng trên diện tích rất nhỏ, đồng thời vẫn bảo đảm các mục tiêu về môi trường và an ninh lương thực.

Giáo sư Rod Wilson, Trưởng dự án UKSKPP, cho rằng nuôi trồng thủy sản bền vững sẽ giữ vai trò quan trọng trong chiến lược thực phẩm quốc gia khi dân số Anh tăng. “Mô hình tôm sú trên đất liền của nhóm tích hợp hệ thống tuần hoàn khép kín, tận dụng năng lượng tái tạo và loại bỏ tối đa chất thải, hướng đến không lãng phí bất cứ thứ gì”, ông cho hay.

Giá trị thị trường tôm sú tại Anh hiện vượt 300 triệu bảng mỗi năm. Chỉ cần thay thế một phần nhỏ lượng nhập khẩu bằng nguồn sản xuất nội địa, Anh vừa giảm áp lực môi trường, vừa tạo thêm công ăn việc làm tại các vùng nông thôn, đồng thời rút ngắn chuỗi cung ứng thực phẩm tươi. Tại sự kiện trình diễn kỹ thuật tổ chức ngày 14/11 ở Đại học Exeter, các nhà khoa học, doanh nghiệp và nhà hoạch định chính sách đã trực tiếp tham quan mô hình. Ông Andrew Whiston, Giám đốc kỹ thuật của Rastech và đồng sáng lập Eden Valley Prawns – trang trại tôm sú thương mại duy nhất trên đất liền tại Anh, chia sẻ rằng hệ thống nuôi của họ chỉ sử dụng nước biển, thức ăn và năng lượng tái tạo, không sử dụng kháng sinh, không thuốc trừ sâu, không phá rừng ngập mặn và giảm gần như toàn bộ chi phí vận chuyển thực phẩm từ nước ngoài.

Tuy vậy, để mô hình này phát triển thành ngành công nghiệp quy mô quốc gia, nhiều rào cản vẫn cần vượt qua, bao gồm nhận thức của công chúng, đào tạo nhân lực có tay nghề, đổi mới công nghệ – pháp lý và phát triển hệ thống trại giống nội địa. UKSKPP hiện phối hợp với doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhằm xây dựng khung kỹ thuật, chính sách và dữ liệu khoa học để tháo gỡ những rào cản trên.

Vương Đệ (Theo The fishsite)