1. Bệnh do Vibrio

Bệnh do Vibrio spp. là một trong những thách thức lớn trong ngành tôm, gây thiệt hại nặng nề. Rất nhiều bệnh trên tôm có nguyên nhân từ Vibrio spp. như Hoại tử gan tụy cấp, TPD, phân trăng, đốm đen, phát sáng,…Trong đó, những loài gây bệnh thường gặp là: V.parahaemolyticus, V. harvey, V. alginolyticus; V. anguillarum; V. cholera; V. salmonicida, V. vulnificus…

Vì vậy, bệnh do Vibrio là vấn đề luôn được quan tâm.

 

2. Phát hiện Vibrio

Có một số phương pháp để phát hiện Vibrio, nhưng phương pháp kiểm tra phổ biến nhất là dùng đĩa môi trường chọn lọc TCBS và Chrom agar.

Môi trường TCBS	Môi trường Chrom
Khuẩn lạc vàng: V. anguillarum, V. alginolyticus, V. cholera, V. fluvialis, V. furnissii, V. tubiashii, V. mimicus, V. harveyi. Khuẩn lạc xanh: V. parahaemolyticus, V. proteolyticus, V. vulnificus.	Khuẩn lạc tím: V. parahaemolyticus, Khuẩn lạc xanh ngọc: V. vulnificus Khuẩn lạc trắng đục: V. harveyi, V. alginolyticus,

 

Vì Vibrio gây bệnh thường có trong hệ sinh thái ao nuôi tôm. Nó có trong nước và trong cơ thể tôm. Kiểm soát Vibrio ở mức bình thường là cực kỳ quan trọng nếu sự tăng trưởng Vibrio vượt quá phạm vi bình thường sẽ dẫn đến sự nhạy cảm với bệnh tật cao hơn. Có nhiều tiêu chuẩn ngưỡng tối đa về Vibrio trong các trang trại. Dưới đây là các ngưỡng tối đa phổ biến được các trang trại nuôi tôm áp dụng:

 

Tham số	Ngưỡng tối đa
Tổng số Vibrio (TVC) trong nước ao	103 – 104 CFU/ml
Tổng số Vibrio (TVC) trong ruột tôm	105 CFU/g
Khuẩn lạc Vibrio	Khuẩn lạc xanh: 102 CFU/mL Khuẩn lạc màu vàng: 103 CFU/mL
Tổng số Vibrio trên tổng số vi khuẩn	Dưới 10%

Nguồn tham khảo: Aquaculture Asia Pacific

 

3. Kiểm soát Vibrio

Thiệt hại kinh tế lớn mà Vibrio gây ra đã dẫn đến sử dụng kháng sinh và hóa chất bừa bãi để kiểm soát. Tuy nhiên việc sử dụng không đúng cách, không những không kiểm soát được Vibrio mà còn dẫn đến các hậu quả đáng kể như tồn lưu hóa chất, kháng thuốc kháng sinh,…

Chính vì những khó khăn trong việc điều trị bệnh do Vibrio, nên giải pháp phòng ngừa vẫn là lựa chọn tối ưu:

– Lựa chọn giống sạch bệnh đã được chứng nhận từ các cơ sở uy tín.

– Lựa chọn mật độ nuôi phù hợp: Nuôi mật độ càng cao thì áp lực Vibrio càng cao.

– Giữ nồng độ Vibrio dưới ngưỡng tối đa (như bảng 1).

– Thực hiện tốt các biện pháp an toàn sinh học:

+ Phơi đáy và khử trùng ao, bón vôi trước khi bắt đầu vụ nuôi. Đối với ao lót bạt nên xịt khử trùng bạt.

+ Dụng cụ: rửa sạch, phơi khô và ngâm hoặc xịt sát trùng.

+ Nguồn nước khi cấp vào ao nuôi phải được lọc sạch và khử trùng.

+ Diệt vật chủ trung gian lây truyền mầm bệnh như cua còng, ốc, hến,…

+ Xi phong vệ sinh đáy ao thường xuyên để loại bỏ chất thải, lợn cợn ra khỏi ao.

+ Sử dụng men vi sinh cạnh tranh, đối kháng Vibrio.

+ Tăng cường sức đề kháng cho tôm nuôi.

+ Dùng kháng sinh: chỉ dùng để trị bệnh nhiễm khuẩn và dùng một số loại kháng sinh đã được Bộ NN&MT cho phép lưu hành.

 

4. Vitro – công cụ sát trùng phổ rộng, an toàn

Vitro là một giải pháp sát trùng an toàn, thân thiện với ao nuôi. Đây là công thức sát trùng dạng bột chứa nhiều thành phần có khả năng sát trùng phổ rộng tiêu diệt vi khuẩn, virus, nấm, ký sinh trùng. Ưu điểm là có thể dùng trực tiếp ao đang có tôm, kế cả tôm Post, tôm con mà không ảnh hưởng đến tảo và môi trường.

Sử dụng Vitro ngay từ đầu và định kỳ giúp giảm nồng độ Vibrio trong ao nuôi, đặc biệt khi sử dụng Vitro định kỳ 7 ngày/ lần giúp kiểm soát và duy trì nồng độ Vibrio ở ngưỡng an toàn – bảo vệ đàn tôm suốt vụ nuôi.

Vitro đã được ứng dụng rộng rãi và cho kết quả thành công trên nhiều farm nuôi thực tiển.

• Ví dụ như farm anh Long (Cần Giuộc, Long An): Sau khi dùng Vitro 1,3 ppm, mật độ Vibrio giảm từ 1.000 CFU/mL xuống chỉ còn 355 CFU/mL sau 24 giờ.

Kết quả farm anh Long trước và sau dùng Vitro

 

• Anh Đức (Thạnh Hóa, Long An): áp dụng liều 0,7 ppm, Vibrio giảm từ 2500 CFU/mL xuống 80 CFU/mL.

Kết quả farm anh Đức trước và sau dùng Vitro

 

• Chú Năm (Bình Chánh, TP. HCM): sử dụng Vitro định kỳ 7 ngày/lần, mật độ Vibrio luôn duy trì ngưỡng an toàn trong chu kỳ nuôi. Hiện tại tôm nuôi cho kết quả tốt 40 con/kg trong 67 ngày nuôi, và vẫn đang khỏe mạnh phát triển về size lớn hơn.

Kết quả dùng Vitro định kỳ của farm chú Năm