[Người Nuôi Tôm] – Tôm thẻ chân trắng tiếp tục là điểm sáng của ngành thủy sản trong quý I/2026 với mức tăng trưởng ấn tượng. Tuy nhiên, bước sang tháng 3/2026, thị trường ghi nhận biến động mạnh khi giá tôm nguyên liệu giảm do tác động từ thị trường xuất khẩu, đặc biệt là Hoa Kỳ.

Theo báo cáo từ Cục Chuyển đổi số (Bộ NN&MT), sản lượng tôm thẻ ba tháng đầu năm 2026 ước đạt 128,9 nghìn tấn, tăng 8,5% so với cùng kỳ năm trước – mức tăng cao hơn đáng kể so với nhiều đối tượng nuôi chủ lực khác.

Đà tăng trưởng tích cực này chủ yếu đến từ việc mở rộng mô hình nuôi thâm canh, ứng dụng công nghệ cao và kiểm soát dịch bệnh hiệu quả tại nhiều địa phương. Các vùng nuôi trọng điểm tiếp tục duy trì sản lượng ổn định và có mức tăng trưởng khá. Trong đó, Cà Mau dẫn đầu với 47,6 nghìn tấn, tăng 14,2%; Vĩnh Long đạt 43,5 nghìn tấn, tăng 8,3%; Cần Thơ đạt 12,6 nghìn tấn, tăng 15,3%.

Cơ cấu sản xuất và sản lượng thủy sản ba tháng đầu năm (Nguồn: Cục Chuyển đổi số)

Trong 3 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt 2,62 tỷ USD, tăng 13,3% so với cùng kỳ năm trước, trong đó tôm tiếp tục giữ vai trò quan trọng. Nhu cầu từ các thị trường quốc tế duy trì ở mức tích cực trong giai đoạn đầu năm đã tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất và tiêu thụ.

Tuy nhiên, diễn biến thị trường trong tháng 3/2026 cho thấy những dấu hiệu điều chỉnh đáng chú ý. Sau hai tháng đầu năm tăng trưởng mạnh, giá tôm nguyên liệu tại các vùng nuôi trọng điểm như Sóc Trăng, Bạc Liêu và Cà Mau đồng loạt giảm. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ sự thận trọng của các doanh nghiệp chế biến trước biến động của thị trường xuất khẩu.

Đặc biệt, kết quả rà soát hành chính lần thứ 19 (POR19) với mức thuế sơ bộ cao hơn dự báo đã khiến các nhà nhập khẩu tại Hoa Kỳ trở nên dè dặt hơn. Điều này kéo theo phản ứng dây chuyền trong nước, buộc các doanh nghiệp chế biến phải điều chỉnh giảm giá thu mua nhằm hạn chế rủi ro.

Tại Cà Mau, giá tôm thẻ chân trắng nuôi ao bạt giảm rõ rệt so với tháng 2. Cụ thể, loại 20 con/kg dao động khoảng 210.000 – 215.000 đồng/kg, giảm 12.000 đồng/kg; loại 30 con/kg giảm tới 16.000 đồng/kg. Các cỡ 50, 70 và 100 con/kg cũng ghi nhận mức giảm từ 2.500 – 6.000 đồng/kg. Mức giảm này tuy chưa gây biến động lớn về sản lượng nhưng đã ảnh hưởng trực tiếp đến tâm lý người nuôi và kế hoạch thả nuôi trong thời gian tới.

Dù vậy, nhìn tổng thể, nuôi trồng thủy sản vẫn là trụ cột tăng trưởng của ngành trong quý I. Sản lượng nuôi trồng đạt gần 1,3 triệu tấn, tăng 5,4%, cao hơn nhiều so với mức tăng 0,2% của khai thác. Riêng tháng 3, sản lượng nuôi trồng đạt 495,4 nghìn tấn, tăng 6,1%, cho thấy xu hướng phát triển ổn định và bền vững hơn so với khai thác biển – lĩnh vực đang chịu áp lực từ chi phí nhiên liệu tăng.

Trong bối cảnh đó, tôm thẻ chân trắng vẫn được đánh giá là đối tượng nuôi chủ lực với tiềm năng tăng trưởng dài hạn. Việc tiếp tục đầu tư vào công nghệ, nâng cao chất lượng con giống và thích ứng linh hoạt với biến động thị trường sẽ là yếu tố then chốt giúp ngành tôm duy trì đà tăng trưởng, đồng thời giảm thiểu rủi ro từ các yếu tố bên ngoài.

Những biến động trong tháng 3 được xem là điều chỉnh ngắn hạn, nhưng cũng là tín hiệu cảnh báo về sự phụ thuộc lớn của ngành tôm vào thị trường xuất khẩu. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết trong việc đa dạng hóa thị trường, nâng cao giá trị gia tăng và củng cố sức cạnh tranh của tôm Việt Nam trong thời gian tới.

P.H