[Người Nuôi Tôm] – Từ ngày 01/7/2025, thức ăn chăn nuôi, thủy sản được đưa vào danh mục không chịu thuế GTGT theo Luật Thuế GTGT sửa đổi. Mặc dù đây là một điểm tích cực, thực tế cho thấy việc triển khai đang gặp nhiều vướng mắc, đặc biệt là với ngành thức ăn thủy sản. 

Thức ăn chăn nuôi, thuỷ sản không còn chịu thuế GTGT theo Luật sửa đổi.

 

Thuế suất chưa thống nhất

Theo VASEP, các doanh nghiệp hội viên phản ánh, hiện nay có sự thiếu thống nhất trong việc áp dụng thuế suất GTGT đối với một số nguyên liệu làm thức ăn thủy sản, đặc biệt là bột cá và mỡ cá. Dù theo Khoản 3 Điều 5 Luật Thuế GTGT 48/2024/ QH15, TACN và thức ăn thủy sản thuộc diện không chịu thuế, nhưng trên thực tế có nơi áp dụng mức 0%, nơi khác lại áp 5% tùy theo nguôn gốc nguyên liệu.

Điều này khiến các doanh nghiệp sản xuất TACN thủy sản lúng túng trong kê khai, đồng thời chịu chi phí phát sinh lớn. Khi nguyên liệu đâu vào bị tính 5% nhưng đầu ra không chịu thuế, doanh nghiệp không được khấu trừ, buộc phải đưa phần thuế này vào chi phí sản xuất. Hệ quả là giá thành sản phẩm tăng cao, giảm sức cạnh tranh so với hàng nhập khẩu.

Theo Khoản 25 và Khoản 29, Điều 2 Luật Chăn nuôi cùng Thông tư 02/2019/ TT-BNNPTNT, bột cá và mỡ cá được xếp trong danh mục thức ăn chăn nuôi theo tập quán, được phép lưu hành tại Việt Nam, là nhóm sản phẩm có nguồn gốc nông nghiệp, thủy sản và được sử dụng phổ biến, đặc biệt trong chăn nuôi thủy sản. Tuy nhiên, đến nay Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15, Nghị định 181/2025/NĐ- CP và Thông tư 69/2025/TT-BTC vẫn chưa có quy định rõ ràng về thuế suất áp dụng đổi với mặt hàng này.

Thực tế triển khai cho thấy có sự thiếu thống nhất: cùng một loại bột cá, mỡ cá nhưng nơi áp dụng mức không chịu thuế, nơi lại tính thuế 5%, tùy thuộc vào nguồn gốc nguyên liệu từ tự nuôi, mua ngoài, sản xuất nội bộ hay qua khâu thương mại, gây khó khăn lớn cho doanh nghiệp trong việc kê khai và hạch toán chi phí. Bột cá, mỡ cá là những nguyên liệu truyền thống và phố biến trong ngành TACN thủy sản. Việc áp dụng thuế GTGT không đồng nhất không chỉ gây khó khăn cho doanh nghiệp mà còn gián tiếp tác động tới người chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản, bởi chi phí TACN tăng sẽ làm đội giá thành sản phẩm, ảnh hưởng đến sức cạnh tranh của thủy sản Việt Nam trên thị trường xuất khẩu.

Các Hiệp hội chăn nuôi và thủy sản phản ánh, nhiều doanh nghiệp nhỏ không có khả năng nhập khẩu trực tiếp mà phải mua nguyên liệu qua trung gian sơ chế (xay xát, sấy khô…), dẫn tới chi phí càng đội thêm. Trong bối cảnh giá nguyên liệu toàn cầu còn biến động, bất ổn này càng khiến người nuôi khó tiếp cận nguồn thức ăn giá hợp lý.

 

Kiến nghị sửa đổi

Từ thực tiễn này, ngày 30/7/2025, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) đã có Công văn số 131/CV- VASEP gửi Văn phòng Chính phủ, Bộ Tài chính, Bộ NN&MT, Bộ Tư pháp, Bộ Công Thương và Hội đồng Tư vấn Cải cách Thủ tục Hành chính, phản ánh những vướng mắc trong chính sách thuế GTGT liên quan trực tiếp đến sản phẩm và nguyên liệu thức ăn thủy sản.

Theo công văn, VASEP kiến nghị Chính phủ và Bộ Tài chính sớm có hướng dẫn rõ ràng, thống nhất trên phạm vi cả nước. Hiệp hội đề xuất xác định bột cá và mỡ cá thuộc nhóm thức ăn chăn nuôi, thức ăn thủy sản và áp dụng chính sách không chịu thuế GTGT cho nhóm sản phẩm này, phù hợp với Luật Chăn nuôi và Luật Thuế GTGT.

VASEP nhấn mạnh, việc tháo gỡ kịp thời các vướng mắc về thuế không chỉ giúp doanh nghiệp giảm chi phí, tạo điều kiện phát triển sản xuất mà còn góp phần bảo đảm lợi ích cho người nuôi trồng thủy sản, duy trì sức cạnh tranh của ngành thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Ngày 12/8, Bộ NN&MT đã có công văn SỐ 5414/BNNMT-CNTY, gửi Thủ tướng Chính phủ kiến nghị về chính sách thuế giá trị gia tăng áp dụng đối với nguyên liệu TACN, sản phẩm giống vật nuôi và các sản phẩm chăn nuôi.

Bộ NN&MT đề nghị Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp cùng các Bộ, ngành liên quan, tham mưu để Chính phủ trình Quốc hội sửa đổi, bổ sung Điểm d Khoản 2 Điều 9 Luật Thuế GTGT theo trình tự rút gọn. Nội dung sửa đổi cần khẳng định rõ đối tượng không chịu thuế bao gồm: nguyên liệu cây trông, chăn nuôi, thủy sản dùng làm TACN; sản phẩm giống vật nuôi; và các sản phẩm chăn nuôi.

Bộ nhấn mạnh, trong thời gian qua, Chính phủ và Thủ tướng đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ nhằm chia sẻ khó khăn với ngành chăn nuôi, trong đó nổi bật là các ưu đãi về thuế đối với thức ăn và con giống. Những chính sách này đã góp phần quan trọng giúp ngành chăn nuôi duy trì đà tăng trưởng, đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trong nước và mở rộng xuất khẩu.

Đặc thù của ngành thức ăn thủy sản là đầu ra không chịu thuế, nên nếu nguyên liệu đầu vào bị áp 5% thì thuế này không được khấu trừ mà phải hạch toán vào chi phí sản xuất, dẫn đến giá thành sản phẩm tăng lên, ảnh hưởng trực tiếp đến giá thức ăn chăn nuôi trên thị trường.

Bộ cũng kiến nghị, trong thời gian chờ Quốc hội xem xét sửa luật, Chính phủ cần sớm ban hành Nghị quyết để áp dụng ngay quy định này, nhằm kịp thời tháo gỡ vướng mắc, giảm gánh nặng chi phí cho doanh nghiệp và người chăn nuôi, đồng thời góp phần ổn định giá cả và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Trần My