[Tạp chí Người Nuôi Tôm] – Nghiên cứu đã đánh giá tác động của các nguồn phospholipid khác nhau đối với tôm bố mẹ L. vannamei và báo cáo rằng tất cả các phospholipid trong chế độ ăn được thử nghiệm – đặc biệt là dầu nhuyễn thể – có thể cải thiện khả năng chống oxy hóa của tôm nuôi và khả năng miễn dịch tự nhiên chống lại vi khuẩn gây bệnh.

Là một chất dinh dưỡng thiết yếu cho động vật giáp xác, phospholipid đóng một vai trò thiết yếu trong việc điều chỉnh sự tăng trưởng và sức khỏe của động vật, nhưng tác dụng liều lượng của các loại phospholipid khác nhau là khác nhau. Việc bổ sung phospholipid trong chế độ ăn uống có thể tăng cường chuyển hóa glutathione (đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ chống oxy hóa, chuyển hóa chất dinh dưỡng và điều hòa các sự kiện tế bào) của tôm cái và cải thiện hơn nữa khả năng chống oxy hóa.

Thiết lập nghiên cứu

Ảnh hưởng của các nguồn phospholipid khác nhau trong chế độ ăn uống đối với sự tăng trưởng, hoạt động chống oxy hóa, khả năng miễn dịch và hệ vi sinh vật đường ruột của tôm thẻ chân trắng bố mẹ đã được nghiên cứu. Tôm bố mẹ L. vannamei được lấy từ một công ty tư nhân ở Hải Nam, Trung Quốc. Trước khi thí nghiệm bắt đầu, tôm cái được làm thích nghi và sau đó 160 con được thả ngẫu nhiên vào 16 bể, mỗi nghiệm thức với 10 con mỗi bể và cho ăn chế độ ăn đối chứng trong 7 ngày để thích nghi với điều kiện thí nghiệm.

Bốn chế độ ăn bán tinh khiết isoproteic và isolipid chứa 4% lecithin đậu tương (SL), lecithin lòng đỏ trứng (EL), dầu nhuyễn thể (KO) và chế độ ăn đối chứng không bổ sung phospholipid được cho tôm cái L. vannamei (34,7 ± 4,2 gam) trong 28 ngày. Trong quá trình nuôi 28 ngày, lượng thức ăn hàng ngày là khoảng 5,5% và tôm được cho ăn 7 lần/ngày. Thức ăn thừa, phân được loại bỏ bằng siphon 2 lần/ngày và lượng nước thay đổi hàng ngày là khoảng 50%. Các thông số chất lượng nước được duy trì ở 28–29⁰C, pH 7,8–8,4, độ mặn 30-32ppt, oxy hòa tan 5–6 mg/L, nitơ amoniac 0,10–0,30 mg/L, nitrit 0,03–0,10 mg/L, và chu kỳ sáng là 12 giờ sáng, 12 giờ tối. Sau 28 ngày, các mẫu tan máu, gan tụy và ruột giữa được thu thập và xử lý để phân tích trong phòng thí nghiệm.

Kết quả nguyên cứu

Thúc đẩy và hỗ trợ sức khỏe của tôm thẻ chân trắng bố mẹ đặc biệt quan trọng để củng cố và mở rộng sự phát triển bền vững của ngành nuôi tôm toàn cầu. Nhiều nhà nghiên cứu đã báo cáo rằng việc bổ sung phospholipid trong chế độ ăn uống có thể cải thiện đáng kể hiệu suất tăng trưởng của động vật giáp xác.  Nghiên cứu cho thấy rằng, so với đối chứng, việc bổ sung phospholipid trong chế độ ăn làm tăng đáng kể mức tăng trọng và tốc độ tăng trưởng cụ thể của tôm bố mẹ L. vannamei bất kể nguồn phospholipid nhưng không ảnh hưởng đến tỷ lệ sống sót và điều kiện (Hình 1).

Hình 1: Tốc độc tăng trưởng của tôm cái L. vannamei được cho ăn các chế độ ăn thử nghiệm khác nhau. 

(A) Tỷ lệ sống. (B) Yếu tố điều kiện. (C) Trọng lượng. (D) Tốc độ tăng trưởng cụ thể.

Không có sự khác biệt đáng kể trong tất cả các thông số liên quan đến tăng trưởng giữa các nhóm SL, EL và KO, mặc dù tôm ăn chế độ ăn dầu nhuyễn thể cho thấy giá trị cao nhất đối với các thông số này. Nhìn chung, tốc độ tăng trưởng tôm của tôm được nuôi bằng dầu nhuyễn thể tốt hơn so với tôm được cho ăn lecithin đậu nành và lecithin lòng đỏ trứng.

Phospholipid trong chế độ ăn uống có thể tăng cường khả năng chống lại áp lực môi trường của động vật và tạo ra phản ứng chống oxy hóa để bảo vệ các cơ quan khỏi bị hư hại do oxy hóa. Kết quả cho thấy phospholipid trong chế độ ăn làm tăng đáng kể khả năng chống oxy hóa tổng số của tôm và xác nhận các báo cáo khác rằng phospholipid trong chế độ ăn có thể làm tăng đáng kể hoạt động của các enzyme quan trọng superoxide dismutase (SOD) và glutathione peroxidase huyết tương (GSH-Px) trong gan tụy. Tôm cái đang trong quá trình phát triển tuyến sinh dục sẽ tích tụ một lượng chất béo đáng kể trong gan tụy và hoạt động của các enzym quan trọng khác nhau được tăng lên đáng kể, do đó, phospholipid trong chế độ ăn uống có thể giúp giải quyết áp lực oxy hóa do tích tụ chất béo quá mức trong gan tụy.

Do thiếu khả năng miễn dịch đặc hiệu, động vật giáp xác chỉ có thể dựa vào khả năng miễn dịch bẩm sinh để loại bỏ các vi sinh vật gây bệnh và đây là tuyến phòng thủ đầu tiên chống lại các bệnh nhiễm trùng gây bệnh. Nghiên cứu của chúng tôi cũng chỉ ra rằng phospholipid trong chế độ ăn uống có thể tăng cường hoạt động của hệ thống phenoloxidase (hệ thống bảo vệ miễn dịch chính ở động vật không xương sống) và lysozyme (một phần enzyme kháng khuẩn của hệ thống miễn dịch bẩm sinh), cũng như điều chỉnh tăng biểu hiện của một số gen quan trọng.

Đường ruột là môi trường thích hợp cho các vi sinh vật cộng sinh cư trú và sinh sôi nảy nở ở động vật thủy sản. Ruột là cơ quan chính để tiêu hóa và hấp thu các chất dinh dưỡng và là “cơ quan miễn dịch” lớn nhất của cơ thể. Hệ vi sinh vật đường ruột thúc đẩy sức khỏe đường ruột và đảm bảo chức năng sinh lý bình thường liên tục của đường ruột bằng cách xây dựng hàng rào đầu tiên chống lại mầm bệnh. Kết quả cho thấy phospholipid trong chế độ ăn uống có thể có lợi cho cân bằng nội môi miễn dịch đường ruột ở tôm.

Ngọc Anh (Lược dịch)