[Người Nuôi Tôm] – Các kết quả cải tiến di truyền gần đây trên tôm sú đang đem lại kỳ vọng lớn cho sự phục hồi của loài tôm truyền thống này, đặc biệt khi chúng thích nghi tốt với những ao nuôi tôm thẻ chân trắng bị bỏ hoang vì dịch bệnh.

Các cải tiến di truyền gần đây trên tôm sú hứa hẹn phục hồi loài tôm truyền thống, đặc biệt trong các ao nuôi tôm thẻ chân trắng bị bỏ hoang vì dịch bệnh (Ảnh: Apa Dien Nguyen)

 

Theo ông Robins McIntosh, Phó chủ tịch điều hành Charoen Pokphand (CP) Foods, dòng tôm sú cải tiến của công ty đang cho hiệu suất vượt xa mong đợi. Tại miền Nam Thái Lan, tôm đạt trọng lượng 35 g sau 100 ngày, 65 g sau 145 ngày và lên tới 85 g sau 200 ngày nuôi, tốc độ tăng trưởng này được đánh giá nhanh hơn nhiều so với trước đây. Thử nghiệm cũng cho thấy tốc độ lớn của dòng mới có thể cạnh tranh, thậm chí trong một số trường hợp vượt tôm thẻ chân trắng, đồng thời vẫn duy trì khả năng kháng bệnh tốt trước các tác nhân như Vibrio, EHP và nhiều bệnh virus. Ông McIntosh cho biết, dù bệnh đốm trắng có thể gây ảnh hưởng, nhưng các ao thử nghiệm ở miền Nam Thái Lan không ghi nhận thiệt hại; Vibrio và EHP gần như không gây tác động. Nhờ vậy, tôm đạt tỷ lệ sống cao ngay cả tại những khu vực mà tôm thẻ thường thất bại.

Sự kết hợp giữa tốc độ lớn nhanh, tỷ lệ sống cao và khả năng nuôi ở mật độ lên đến 90 con/m² giúp mô hình mới tạo ra năng suất cao hơn đáng kể so với mức 6 – 7 tấn/ha của nuôi tôm sú truyền thống. Một số ao thả 90 con/m², thu tỉa hai lần trước khi thu hoạch cuối, đạt sản lượng khoảng 15 tấn/ha với cỡ tôm 65 g, tỷ lệ sống trên 80% và FCR dưới 1,7. Những kết quả này đang tạo sự phấn khởi rõ rệt trong cộng đồng người nuôi, khi tôm sú cho thấy mức độ cải thiện qua từng năm mà không ảnh hưởng đến tỷ lệ sống, đây là điều mà tôm thẻ đã không còn duy trì trong nhiều năm gần đây.

Tuy nhiên, thị trường tiêu thụ lại là rào cản lớn nhất để tôm sú có thể mở rộng sản xuất. Hiện tại, phần lớn sản lượng được tiêu thụ trong nước tại Thái Lan; một phần tôm cỡ lớn xuất sang Trung Quốc, nhưng thị trường vẫn còn nhỏ. Điều này khiến người nuôi còn e dè khi quyết định thả giống. Mặc dù vậy, sản lượng tôm sú Thái Lan vẫn đang tăng nhanh, dự kiến đạt 30.000 tấn trong năm nay, gấp đôi mức 15.000 tấn trước đó, và có thể tăng lên 50.000 – 60.000 tấn nếu thị trường được phát triển tốt.

Tình trạng tương tự cũng đang diễn ra tại Ấn Độ, Trung Quốc và Malaysia. Áp lực dịch bệnh trên tôm thẻ khiến nhiều hộ nuôi quay lại với tôm sú, nhưng đầu ra lại hạn chế. Trung Quốc đang nổi lên như một điểm sáng về nuôi tôm sú với sản lượng ước đạt hơn 180.000 tấn nhờ tận dụng những ao tôm thẻ thất bại để chuyển sang nuôi tôm sú. Malaysia cũng có sự dịch chuyển mạnh, từ mô hình nuôi chủ yếu là tôm thẻ sang tỷ lệ gần 50% tôm sú. Theo ông McIntosh, khả năng chống chịu dịch bệnh tốt giúp tôm sú phù hợp với các vùng nuôi bị ảnh hưởng nặng bởi Vibrio và EHP của ao tôm thẻ phải bỏ hoang trước đây.

Ông McIntosh nhấn mạnh việc phát triển thị trường nội địa và xuất khẩu là yếu tố then chốt để tôm sú có thể mở rộng quy mô sản xuất bền vững. Người nuôi Thái Lan đã chứng minh có thể sản xuất 30.000 tấn và hoàn toàn có thể tăng gấp đôi nếu có đầu ra ổn định. Trong bối cảnh di truyền, kỹ thuật nuôi và tinh thần của người nuôi đều đang thuận lợi, bài toán lớn nhất của ngành tôm sú, cũng như tôm thẻ hiện nay chính là phát triển thị trường tiêu thụ.

Hiểu Lam