[Người Nuôi Tôm] – Tại Hội nghị Phát triển giống tôm nước lợ tổ chức ở Khánh Hòa, Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản II (RIA2) đã công bố đàn tôm sú chọn giống hạt nhân thế hệ G7 gồm 2.000 con thuộc 100 gia đình, hiện được nuôi tại Trung tâm Quốc gia Giống Hải sản Nam Bộ, đánh dấu bước tiến quan trọng trong hành trình chủ động nguồn tôm sú bố mẹ chất lượng cao.

Việt Nam làm chủ đàn tôm sú giống hạt nhân thế hệ G7 (Ảnh: NNT)

 

Việc chủ động sản xuất 90% nguồn tôm sú bố mẹ trong nước trở thành mục tiêu chiến lược, trong đó chọn giống di truyền được xem là giải pháp bền vững và hiệu quả nhất. Do đó, từ năm 2012, Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản II đã triển khai chương trình chọn giống tôm sú quy mô lớn, chia làm bốn giai đoạn. Từ nguồn tôm tự nhiên ở Ấn Độ Dương, Thái Bình Dương và nội địa, Viện đã tạo ra quần đàn cơ sở G0 và chọn lọc lên các thế hệ G1 – G7 qua hơn một thập kỷ nghiên cứu.

Kết quả cho thấy, trong giai đoạn 2012 – 2015, Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản II đã thực hiện đề tài “Ứng dụng di truyền số lượng và di truyền phân tử để tạo vật liệu ban đầu cho chọn giống tôm sú theo tính trạng tăng trưởng”. Viện đã tạo thành công quần đàn chọn giống ban đầu (G0) từ ba nhóm tôm tự nhiên có nguồn gốc Ấn Độ Dương, Thái Bình Dương, nội địa và một nhóm tôm gia hóa. Từ đó, chọn lọc được đàn G1 gồm 760 con thuộc 77 gia đình, làm nền tảng cho các thế hệ tiếp theo.

Trong giai đoạn 2016 – 2019, với đề tài “Nghiên cứu ứng dụng công nghệ sinh học trong chọn tạo tôm sú bố mẹ tăng trưởng nhanh”, Viện tiếp tục phát triển các thế hệ G2, G3 và G4. Tôm nuôi thử nghiệm trong ao bán thâm canh tại miền Nam có tỷ lệ sống đạt 27 – 49,5%, trọng lượng trung bình 22,6 – 39 g, và hệ số di truyền cho tính trạng tăng trưởng đạt 0,28 – 0,58. Viện cũng xây dựng thư viện transcriptome và bộ chỉ thị phân tử liên quan đến tăng trưởng, đồng thời sản xuất  phát tán hơn 5.000 tôm PL15 và 66.200 tôm hậu bị cho các đơn vị nuôi lên bố mẹ. Kết quả cho thấy, tôm đực đạt khối lượng 80,8 – 99,6 g/con, tôm cái 91,5 – 122,8 g/con, với sức sinh sản từ 210.000 – 276.000 trứng/lần đẻ.

Giai đoạn 2020 – 2021, Viện tiến hành lai tạo và bảo tồn 50 gia đình tôm thế hệ G5. Giai đoạn 2022 đến nay, triển khai đề tài “Nghiên cứu chọn tạo tôm sú tăng trưởng nhanh, có khả năng chống chịu điều kiện môi trường bất thuận”. Từ 50 gia đình G5, Viện tạo được 139 gia đình thế hệ G6. Kết quả thử nghiệm cho thấy, tôm G6 có tỷ lệ sống đạt 64,26% tại Cà Mau và 72,26% tại Vũng Tàu, trọng lượng trung bình 24,5 – 28,3 g.

Thế hệ G7 tiếp tục thể hiện tính ổn định di truyền với tỷ lệ sống 63 – 65,5% và trọng lượng trung bình 28,3 – 28,7 g. Tôm sinh sản thế hệ G7 có khối lượng trung bình 99,7 g/con, tỷ lệ thành thục 64,5%, sức sinh sản đạt khoảng 402.000 trứng/lần đẻ và tỷ lệ sống từ Nauplius đến PL15 đạt 63,4%. Hiện đàn tôm chọn giống hạt nhân G7 gồm 2.000 con cỡ trên 25 g, thuộc 100 gia đình đang được nuôi dưỡng và bảo tồn tại Trung tâm Quốc gia Giống Hải sản Nam Bộ, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc làm chủ công nghệ chọn giống tôm sú tại Việt Nam.

Quỳnh Mai (Tổng hợp)