[Người Nuôi Tôm] – Dù đối mặt với thời tiết bất lợi và chi phí cao, anh Hoàng Trung Dũng (Quảng Ninh) vẫn kiên trì nuôi tôm sú trên diện tích 10 ha. Với mật độ thả thấp, quy trình dài ngày và chú trọng môi trường, mô hình của anh hướng đến sự bền vững trong bối cảnh ngành tôm đang chịu nhiều áp lực.

Một trong những ao tôm sú của anh Dũng (Ảnh: Phạm Huệ)

 

Nuôi tôm sú giữa vùng mặn cao

Tại Thôn An Biên 2, xã Lê Lợi, TP. Hạ Long, một trong những vùng nuôi thủy sản của tỉnh Quảng Ninh, mô hình nuôi tôm sú của anh Dũng hiện có quy mô gồm 7 ao nuôi. Trong đó, 6 ao có tổng diện tích khoảng 3 ha, cộng thêm 1 ao phụ, nâng tổng diện tích mặt nước nuôi lên 3,5 ha. Phần còn lại trong khu trại rộng 10 ha được sử dụng cho hệ thống xử lý và cấp nước, một yếu tố quan trọng đảm bảo an toàn sinh học và duy trì chất lượng môi trường. Tuy không phổ biến như tôm thẻ chân trắng, nhưng tôm sú vẫn được anh Dũng ưu tiên bởi giá trị thương phẩm cao và sức đề kháng tốt.

“Nuôi tôm sú thì yêu cầu nước, môi trường gần như giống với tôm thẻ chân trắng và dịch bệnh thì hầu như con nào cũng giống nhau, nhưng tôm sú đề kháng tốt hơn, có thể chống chọi tốt với bệnh tật, còn tôm thẻ thì không như thế được”, anh Dũng chia sẻ.

Mỗi vụ nuôi tôm sú của anh kéo dài trung bình từ 8 đến 9 tháng, đặc biệt là thời điểm mùa Đông nhiệt độ xuống thấp làm chậm quá trình sinh trưởng. “Tôm sú muốn đạt size thương phẩm để ‘về đích’ thì phải cỡ 15 – 17 con/kg, tức là phải nuôi dài ngày, có ao lên tới 9 tháng”, anh nói. Mật độ thả cũng được kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo tôm phát triển khỏe mạnh và đạt kích cỡ lớn. Đây là điểm khác biệt rõ rệt với mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng, vốn có thể về đích ở size 30 – 50 con/kg chỉ sau 3 – 4 tháng nuôi.

Năm nay, anh Dũng cho biết vụ nuôi gặp rất nhiều khó khăn do thời tiết khắc nghiệt bất thường. Không chỉ lạnh kéo dài tới tận tháng 5, mà lượng mưa cũng thấp hơn hẳn so với mọi năm. “Mọi năm từ tháng 4 âm lịch là mưa rền rĩ rồi. Năm nay từ Tết tới giờ chỉ có hai trận mưa đáng kể: một trận khoảng 10 cm, một trận khoảng 5 cm. Ít mưa, độ mặn ở đây lên rất cao, có lúc 34 – 35 ‰, ngang với trại giống.” Chính vì thế, tốc độ tăng trưởng của tôm chậm lại, nhiều ao nuôi phải kéo dài thêm thời gian. Đến đầu tháng 6 năm nay, anh mới có 3 – 4 ao chuẩn bị được thu hoạch sau 8 – 8,5 tháng nuôi, muộn hơn so với mọi năm vốn có thể thu tôm từ cuối tháng 4 để tranh thủ bán vào dịp lễ.

 

Hiệu quả sản xuất và chi phí vẫn là bài toán khó

Nuôi dài ngày, tôm chậm lớn khiến chi phí đội lên cao. Với hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR) dao động từ 2,0 đến 2,5, chỉ riêng tiền thức ăn đã là một khoản không nhỏ. “Tôi đang dùng thức ăn Grobest, FCR như vậy là bình thường với tôm sú. Giá thành sản xuất đang ở mức cao, bên cạnh chi phí thức ăn còn có chi phí vật tư, thuốc men…”, anh Dũng phân tích. Do đó, để hạn chế rủi ro, anh đặc biệt quan tâm đến vấn đề nguồn giống chất lượng. Anh Dũng lựa chọn tôm sú giống Nam Mỹ, một thương hiệu khá nổi tiếng trong khu vực. Theo anh, giống tôm này được bổ sung đông trùng hạ thảo, có giá thành cao hơn mức bình quân, nhưng bù lại mang lại hiệu quả nuôi ổn định qua nhiều vụ, giúp anh yên tâm đầu tư lâu dài.

Một điểm sáng trong mô hình nuôi của anh Dũng là việc tôm không bị nhiễm EHP, loại bệnh nguy hiểm do vi bào tử trùng gây ra, vốn đang xuất hiện ở nhiều vùng nuôi xung quanh. Nhờ chú trọng xử lý nước đầu vào, kiểm soát môi trường kỹ lưỡng, mô hình của anh Dũng duy trì được ao nuôi sạch bệnh, tạo điều kiện cho tôm phát triển khỏe mạnh.

Mỗi vụ nuôi tôm sú của anh Dũng kéo dài trung bình từ 8 đến 9 tháng (Ảnh: Phạm Huệ)

 

Giá bán hấp dẫn nhưng bấp bênh

Tôm sú thương phẩm hiện vẫn có giá cao hơn tôm thẻ chân trắng. Với size đạt chuẩn từ 15 – 17 con/kg, giá bán có thể dao động từ 450.000 đến hơn 550.000 đồng/kg tùy từng năm và thời điểm. “Đỉnh điểm, có năm giá tôm sú đạt 540.000 – 550.000 nghìn đồng/kg, nhưng có năm giá xuống thấp hơn. Giá cả không bao giờ ổn định cả”, anh Dũng chia sẻ. Tuy nhiên, lợi thế về giá bán chưa đủ để bù đắp hoàn toàn chi phí sản xuất tăng cao, đặc biệt trong những năm thời tiết bất thường như hiện nay. Vì vậy, anh luôn phải tính toán cẩn thận về mùa vụ, thời điểm thả giống, điều chỉnh lịch thu hoạch và giãn vụ nếu cần. “Nuôi tôm cực kỳ vất vả, mỗi con mỗi bệnh, mà mình không chủ quan được với bất kỳ loại nào”, anh Dũng nói thêm. Dù ngành tôm đang có xu hướng chuyển dịch mạnh sang tôm thẻ chân trắng vì thời gian nuôi ngắn, quay vòng nhanh, nhưng anh Dũng vẫn kiên trì với con tôm sú, loài tôm bản địa có giá trị kinh tế cao và sức đề kháng tốt.

Sự kiên trì của anh không chỉ thể hiện qua cách lựa chọn giống, quy trình nuôi chặt chẽ mà còn ở khả năng thích nghi với thời tiết, ứng phó linh hoạt với những biến động môi trường ngày càng khó lường. Chính vì vậy, mô hình nuôi tôm sú của anh Dũng không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cho riêng anh mà còn là một ví dụ sống động cho hướng đi bền vững trong nuôi trồng thủy sản tại Quảng Ninh. Từ mô hình nuôi tôm sú của anh Dũng cho thấy một
thực tế rằng: dù khó khăn, tôm sú vẫn có chỗ đứng nhất định trong ngành thủy sản nhờ chất lượng vượt trội và khả năng thích nghi tốt nếu được chăm sóc đúng kỹ thuật. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và dịch bệnh ngày càng phức tạp, những mô hình như của anh Dũng là minh chứng rõ ràng rằng giá trị không đến từ sự dễ dàng mà từ sự bền chí và đầu tư bài bản.

Phương Nhung