Sau những thiệt hại nặng nề do cơn bão số 13 gây ra cuối năm 2025, người dân ở các vùng nuôi tôm nước lợ trên địa bàn tỉnh Gia Lai đang khẩn trương cải tạo ao đìa, xử lý môi trường, gia cố hạ tầng để bước vào vụ nuôi chính năm 2026.

 

Khẩn trương cải tạo ao hồ

Những ngày này, tại xã Tuy Phước và Tuy Phước Đông – 2 địa phương có diện tích nuôi tôm nước lợ lớn của tỉnh, nhiều hộ nuôi tôm đang tất bật cải tạo ao hồ. Nhiều diện tích bị bồi lấp, sạt lở bờ bao, hư hỏng hệ thống cấp – thoát nước do bão số 13 gây ra đang được tập trung khắc phục. Tại xã Tuy Phước, đa số hộ nuôi tiến hành tháo cạn nước, nạo vét lớp bùn đáy, phơi ao khoảng 7-10 ngày, rải vôi xử lý nền đáy để tiêu diệt mầm bệnh còn tồn lưu. Hệ thống cống, bọng được kiểm tra, sửa chữa; lưới lọc nước đầu vào được thay mới nhằm hạn chế mầm bệnh xâm nhập.

Gia đình anh Huỳnh Văn Vương (xã Tuy Phước) có 6 ao nuôi với tổng diện tích khoảng 27.000 m². Sau cơn bão số 13, máy bơm, đường điện, bờ bao bị ngập nước, hư hỏng nặng. “Ao bị bùn bồi khá nhiều, nếu xử lý không kỹ rất dễ phát sinh dịch bệnh, nhất là bệnh EHP làm tôm còi cọc. Đợt này, tôi đầu tư thêm ao lắng, lọc nước kỹ hơn và đổi giống mới. Chi phí tăng nhưng yên tâm hơn” – anh Vương chia sẻ.

Theo anh Vương, dự kiến đầu tháng 2 âm lịch, gia đình mới thả giống, chậm hơn mọi năm vài tuần để đảm bảo các chỉ tiêu môi trường nước.

Anh Huỳnh Văn Vương (xã Tuy Phước) sửa chữa máy móc để vận hành cho vụ nuôi mới. Ảnh: N.N/Báo Gia Lai

 

Tại xã Tuy Phước Đông, nhiều bờ bao bị sạt lở đang được người dân khẩn trương đắp lại, có ao chi phí lên tới vài chục triệu đồng. Ông Huỳnh Ngọc Biên – Trưởng thôn Vinh Quang 2 – cho biết: “Hiện bà con chủ yếu cải tạo ao, chưa thả con giống. Khoảng 10 ngày đến nửa tháng nữa mới thả rộ theo lịch”. Theo ông Biên, các hộ đang bơm cạn nước, nạo vét bùn đất, rải vôi, diệt khuẩn và kiểm tra kỹ các chỉ tiêu môi trường trước khi lấy nước mới vào ao. “Nếu chủ quan khâu cải tạo thì rất dễ mất trắng. Vì vậy, chúng tôi thống nhất làm chậm nhưng chắc” – ông Biên nói.

Tuân thủ lịch thời vụ, bảo đảm an toàn sinh học

Bên cạnh đầu tư cải tạo hạ tầng, việc tuân thủ lịch thời vụ và các khuyến cáo kỹ thuật được địa phương đặc biệt chú trọng. Ông Lê Đức Quang – Chủ tịch Hội Nông dân xã Tuy Phước – cho biết: Hội đã tăng cường tuyên truyền, vận động hội viên vệ sinh ao hồ đúng quy trình, lựa chọn con giống có nguồn gốc rõ ràng và áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật trong nuôi thả. “Chúng tôi khuyến cáo bà con không thả giống sớm khi điều kiện môi trường chưa đảm bảo. Nuôi tôm phải theo hướng an toàn sinh học, giảm mật độ hợp lý và chủ động phòng bệnh” – ông Quang nhấn mạnh.

Ông Nguyễn Văn Tám – Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Tuy Phước Đông – cho hay: Dự kiến đầu tháng 3-2026, các hộ nuôi sẽ thả giống đồng loạt theo lịch của Sở Nông nghiệp và Môi trường. Việc thả giống tập trung theo khung thời gian thống nhất nhằm hạn chế dịch bệnh lây lan, đồng thời thuận lợi cho công tác quản lý, giám sát môi trường.

Theo lịch thời vụ nuôi tôm nước lợ năm 2026 do Sở Nông nghiệp và Môi trường ban hành, tổng diện tích thả nuôi toàn tỉnh đạt 1.919,9 ha. Thời gian xuống giống được quy định cụ thể theo từng vùng sinh thái và từng hình thức nuôi nhằm bảo đảm phù hợp với điều kiện thời tiết, nguồn nước và khả năng kiểm soát dịch bệnh.

Các hộ nuôi tôm tích cực xử lý nguồn nước và chọn giống tốt cho vụ mới. Ảnh: N.N/Báo Gia Lai

 

Ông Trần Quốc Khánh – Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường – nhấn mạnh: “Việc tuân thủ lịch thời vụ và quy trình cải tạo ao đìa là yếu tố then chốt quyết định thành công của vụ nuôi. Người dân không vì nóng vội mà thả giống khi các điều kiện môi trường chưa bảo đảm an toàn”. Theo ông Khánh, nguồn giống không rõ xuất xứ, không qua kiểm dịch là một trong những nguy cơ lớn nhất dẫn đến dịch bệnh lây lan trên diện rộng.

Về kỹ thuật, trước khi thả nuôi, ao phải được nạo vét bùn đáy, phơi khô, rải vôi khử trùng đúng liều lượng. Nguồn nước cấp vào ao phải qua ao lắng, được xử lý đạt các chỉ tiêu an toàn về pH, độ mặn, độ kiềm và các yếu tố môi trường khác theo quy định. Con giống bắt buộc phải có giấy chứng nhận kiểm dịch, có nguồn gốc rõ ràng. Cơ quan chuyên môn sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

Ngành Nông nghiệp khuyến khích áp dụng các mô hình an toàn sinh học như Biofloc, semi-Biofloc nhằm cân bằng môi trường nước, hạn chế phát sinh mầm bệnh và giảm thiểu tác động đến hệ sinh thái xung quanh.

Ngọc Nga

Nguồn: Báo Gia Lai