[Tạp chí Người Nuôi Tôm] – Tôm sú đang trải qua thời kỳ phục hưng, đặc biệt là ở Ấn Độ và Trung Quốc. Điều này xuất phát từ việc bùng phát dịch bệnh trong nuôi tôm thẻ chân trắng những năm vừa qua, cùng với những tiến bộ về di truyền đã khiến người nuôi quan tâm hơn tới tôm sú. Sản lượng tôm sú tăng từ hơn 500.000 tấn năm 2018 lên hơn 600.000 tấn vào năm 2023.

Tôm sú đang dần được ưa chuộng trở lại

 

Có sự chuyển đổi về cơ cấu thị trường năm 2023

Nhìn vào số liệu thống kê năm 2023, châu Á tiếp tục là khu vực sản xuất tôm sú hàng đầu. Việt Nam, Trung Quốc và Indonesia là 3 nhà sản xuất hàng đầu, bên cạnh sự đóng góp đáng kể từ Myanmar, Bangladesh và Philippines.

Dữ liệu hàng quý cho thấy sản lượng tôm sú thường đạt đỉnh vào quý 2, nhưng có một số khác biệt giữa các quốc gia. Ví dụ, Việt Nam đã đạt đỉnh sản xuất trong quý 1, do thời điểm cuối năm thời tiết tại Việt Nam tương đối khô, giúp việc canh tác ổn định và người nuôi cố gắng thu hoạch vào dịp Tết do nhu cầu địa phương có xu hướng tăng trong giai đoạn này. Trong khi đó, sản lượng tôm sú của Trung Quốc đạt đỉnh vào quý 3, do tỷ lệ mắc bệnh ở tôm thẻ chân trắng gia tăng trong thời gian này trong năm, dẫn đến nhiều nông dân chuyển đổi linh hoạt sang tôm sú.

Mặc dù sản lượng tăng ổn định, doanh số bán tôm sú toàn cầu lại tăng chậm hơn, đạt 122.000 tấn LSE vào năm 2023 (năm 2019 đạt 100.000 tấn). Ấn Độ đã thay thế Việt Nam, trở thành quốc gia có doanh số bán tôm sú lớn nhất vào năm 2022 và 2023, đánh dấu một sự thay đổi đáng kể. Quá trình chuyển đổi này trùng hợp với việc Ấn Độ tăng năng lực sản xuất và thị trường nội địa tương đối nhỏ cho tôm sú, khiến quốc gia này tập trung vào thị trường xuất khẩu. Về bản chất, sự quan tâm trở lại với nghề nuôi tôm sú, cùng với động lực thị trường đang phát triển và mô hình xuất khẩu thay đổi, đã vẽ nên một bức tranh năng động về bối cảnh ngành tôm toàn cầu.

Sản xuất tôm sú tại các quốc gia trọng điểm trong 4 quý năm 2023 (Nguồn: Kontali shrimp production model 2024)

 

Một cái nhìn toàn cảnh về thị trường năm 2024

Theo các chuyên gia ngành tôm, nỗ lực của Ấn Độ nhằm củng cố thị trường tôm nội địa đang gặp nhiều thách thức do sự hiểu biết của người tiêu dùng còn hạn chế. Nếu Ấn Độ có mức tiêu thụ nội địa gia tăng thì sản lượng tôm thẻ chân trắng dự kiến ​​sẽ dẫn đầu, trong khi tôm sú có thể vẫn là sản phẩm thích hợp cho những người có điều kiện kinh tế. Kết quả là, nhiều nông dân mong muốn chuyển sang nuôi tôm sú, nhưng các chuyên gia khuyên rằng họ không nên chuyển đổi quá vội vàng, ồ ạt.

Theo các chuyên gia, việc quay trở lại nuôi tôm sú sẽ gặp phải những thách thức liên quan đến khoa học và thị trường. Bên cạnh đó, người nông dân có thể sẽ phải chi trả nhiều kinh phí cho việc quảng bá sản phẩm, ngoài những thị trường truyền thống như Hoa Kỳ, Trung Quốc, các nước EU, đặc biệt là thị trường châu Á.

Tương lai, các chuyên gia trong ngành dự đoán ngành tôm sú sẽ hồi sinh, bằng chứng là sự tăng trưởng của thị trường tôm sú bố mẹ. Xu hướng này dự kiến ​​sẽ làm giảm giá PL và cải thiện nguồn cung sẵn có, khuyến khích nông dân quay trở lại canh tác tôm sú. Mặc dù năm 2024 có thể không đạt mức tăng trưởng hai con số, nhưng các quốc gia như Ấn Độ và Trung Quốc đã sẵn sàng để mở rộng quy mô.

Các chuyên gia cũng kỳ vọng giá PL sẽ bắt đầu giảm từ tháng 5 trở đi, và lượng giống dự trữ cũng được kỳ vọng sẽ cải thiện về mặt chất lượng. Bởi vậy, có nhiều lý do thuyết phục để nông dân quay trở lại canh tác tôm sú, có khả năng dẫn đến việc tăng cường nuôi tôm sú trong vụ thứ hai trong năm. Tuy nhiên, tổng sản lượng tôm sú trong năm cũng sẽ phụ thuộc vào mức giá đạt được trong nửa đầu năm của tôm sú và tôm thẻ chân trắng.

Theo dự đoán của các chuyên gia, năm 2024 sản lượng tôm sú sẽ khó đạt được mức tăng trưởng hai con số, nhưng tăng trưởng có thể xảy ra ở Ấn Độ và Trung Quốc. Ngược lại, nhiều quốc gia sản xuất quan trọng khác dự kiến ​​sẽ duy trì mức tương tự hoặc thậm chí giảm nhẹ.

Tú Linh (Theo Thefishsite)