Từ nuôi theo kinh nghiệm, phụ thuộc thời tiết, người nuôi tôm ở xã An Lương (tỉnh Gia Lai) đang chuyển mạnh sang thâm canh, ứng dụng khoa học công nghệ (KHCN) nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế.

 

Sự thay đổi này góp phần kiểm soát dịch bệnh, giảm ô nhiễm môi trường và xây dựng vùng nuôi tôm phát triển bền vững.

Xã An Lương có lợi thế về quỹ đất ven đầm, ven biển, thuận lợi cho phát triển thủy sản. Tuy nhiên, các phương thức nuôi truyền thống như quảng canh, bán thâm canh, ao đất bộc lộ nhiều hạn chế: phụ thuộc vào thời tiết, khó kiểm soát dịch bệnh, năng suất thấp, hiệu quả thiếu ổn định và tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường.

Thực tế này buộc người nuôi tôm phải thay đổi tư duy, chuyển từ sản xuất dựa vào kinh nghiệm sang ứng dụng KHCN.

Năm 2015, vợ chồng anh Ngô Văn Cường (thôn Xuân Bình Nam) quyết định bán 4 cây vàng cưới để đầu tư nuôi tôm trong ao lót bạt. Ao nuôi được lót bạt toàn bộ đáy và bờ, kết hợp hệ thống quạt nước, sục khí đáy và xi-phông, giúp kiểm soát tốt các chỉ tiêu môi trường, hạn chế mầm bệnh. Ngay vụ nuôi đầu tiên, anh Cường thu lãi hơn 200 triệu đồng.

Anh Cường cho biết, trước khi đầu tư, anh đã tìm hiểu và học hỏi kinh nghiệm nuôi tôm ở nhiều địa phương. “Nuôi tôm trong ao đất theo cách cũ rất dễ phát sinh dịch bệnh, hiệu quả thấp. Ao lót bạt tuy vốn đầu tư lớn, kỹ thuật khắt khe nhưng nếu tuân thủ đúng quy trình thì hiệu quả cao gấp nhiều lần” – anh Cường chia sẻ.

Từ thành công của vợ chồng anh Cường, nhiều hộ nuôi tôm trên địa bàn tìm đến học hỏi và làm theo. Đến nay, tại một số thôn như An Xuyên 1, An Xuyên 3…, tỷ lệ hộ nuôi tôm bằng ao lót bạt đạt 100%.

Theo người nuôi tôm, nếu nuôi ao đất theo cách “trông trời, trông nước” như trước đây, lợi nhuận tối đa chỉ khoảng 20 triệu đồng/vụ. Trong khi đó, với ao lót bạt, áp dụng kỹ thuật mới, khi bán được giá, lợi nhuận có thể đạt trên 200 triệu đồng/vụ trên diện tích khoảng 500 m².

Hiệu quả vượt trội này đang thúc đẩy người nuôi mạnh dạn đầu tư, mở rộng diện tích nuôi thâm canh.

Ông Trần Quốc Toàn khẩn trương cải tạo, vệ sinh ao nuôi, sẵn sàng thả giống cho vụ nuôi đầu năm. Ảnh: N.N

 

Sáng 7-1, ông Trần Quốc Toàn, Trưởng thôn An Xuyên 3, có mặt tại khu nuôi tôm của gia đình rộng gần 3.000 m² với 5 ao nuôi lót bạt. Ông cho biết, đợt bão lũ và triều cường vừa qua đã gây ngập, cuốn trôi toàn bộ số tôm của gia đình ông cùng hơn 100 hộ nuôi khác trong thôn.

Hiện nay, nhiều hộ đang thuê nhân công lót lại bạt, vệ sinh ao nuôi, dự kiến sau Tết sẽ thả giống vụ 1. “Các hộ nuôi tôm trong thôn sẽ tiếp tục nuôi theo phương thức lót bạt và tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật” – ông Toàn khẳng định.

Theo UBND xã An Lương, năm 2025, tổng diện tích thả nuôi tôm trên địa bàn khoảng 490 ha, trong đó diện tích nuôi thâm canh hơn 230 ha. Việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật tiên tiến đang được triển khai theo hướng: Người dân chủ động học hỏi, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật và tăng cường liên kết với các doanh nghiệp nuôi tôm công nghệ cao trên địa bàn.

Ông Trần Đình Vương – Phó Chủ tịch UBND xã An Lương – cho biết, địa phương đang định hướng người dân tập trung phát triển mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng thâm canh, bán thâm canh, nuôi trong nhà kính; ứng dụng công nghệ sinh học và tự động hóa nhằm kiểm soát dịch bệnh, nâng cao chất lượng, truy xuất nguồn gốc, hướng tới phát triển bền vững và gia tăng giá trị sản phẩm thủy sản địa phương.

Một số hộ dân và doanh nghiệp đã mạnh dạn áp dụng quy trình nuôi an toàn sinh học, hạn chế hoặc không sử dụng kháng sinh. Năm 2026, xã đặt mục tiêu mở rộng diện tích nuôi tôm thẻ chân trắng lên trên 580 ha, phấn đấu đạt sản lượng khoảng 5.000 tấn.

“Việc quản lý ao nuôi khoa học giúp người nuôi giảm chi phí thức ăn, nâng cao ý thức xử lý nước thải, sử dụng chế phẩm sinh học thay thế hóa chất độc hại, qua đó giảm ô nhiễm môi trường vùng nuôi và khu dân cư lân cận, đồng thời nâng cao tỷ lệ sống của tôm”, ông Vương cho hay.

Dù vậy, việc ứng dụng kỹ thuật tiên tiến vẫn gặp nhiều khó khăn do chi phí đầu tư lớn, hạ tầng vùng nuôi chưa đồng bộ và khả năng tiếp cận công nghệ của một bộ phận hộ dân còn hạn chế.

Thời gian tới, xã An Lương kiến nghị các cấp tiếp tục hỗ trợ vốn, tín dụng ưu đãi; tăng cường đào tạo, chuyển giao kỹ thuật; đầu tư hạ tầng vùng nuôi tập trung và khuyến khích liên kết chuỗi giữa người nuôi, HTX và doanh nghiệp.

 

Ngọc Nga

Nguồn: Báo Gia Lai