Ngành tôm Việt Nam vừa lập kỷ lục xuất khẩu 4,6 tỷ USD, nhưng tại hội nghị sáng 8/5, lãnh đạo ngành và doanh nghiệp đồng loạt cảnh báo nguy cơ vùng nuôi bị thu hẹp do áp lực quy hoạch, trong đó “thủ phủ tôm” Cà Mau được nhắc tên.

Tại Hội nghị thúc đẩy xuất khẩu nông lâm thủy sản đảm bảo mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu năm 2026 ngày 8/5, ông Mai Văn Hoàng, Chủ tịch Hiệp hội Tôm Việt Nam, nhìn nhận thẳng thắn: “Nếu không phát triển thêm thì đừng để vùng nuôi tôm bị thu hẹp. Đụng đến đâu cũng là khu vực đã được quy hoạch cho bất động sản, du lịch. Điều này khiến vùng nuôi ngày càng teo tóp”.

Tuy nhiên, phản hồi thông tin này, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lê Văn Sử khẳng định: “Không có chuyện diện tích nuôi tôm trên địa bàn tỉnh bị thu hẹp. Muốn nuôi tôm thì phải có quy hoạch vùng nuôi tại địa phương. Trong khi đó, quy hoạch còn nhiều vấn đề chưa phù hợp”.

Trước ý kiến của đại diện tỉnh Cà Mau, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cho hay, quy hoạch đã ban hành mà chưa phù hợp thì điều chỉnh. Tỉnh có quyền chủ động việc này.

Bộ trưởng nhận xét, vùng nuôi tôm của Cà Mau – địa phương được mệnh danh là “thủ phủ tôm” của Việt Nam với diện tích nuôi hơn 420.000ha – đang có nguy cơ bị thu hẹp. Điều này sẽ xảy ra nếu một dự án lớn có diện tích lên tới vài nghìn hecta xuất hiện. Nếu đánh đổi một dự án mới lấy hàng tỷ USD giá trị xuất khẩu tôm thì tỉnh phải tính toán kỹ.

“Dự án trên là đề xuất của một tập đoàn lớn. Tôi xin phép gặp Bộ trưởng để báo cáo trực tiếp thêm. Còn vùng nuôi tôm tại Cà Mau không bị thu hẹp”, ông Lê Văn Sử khẳng định.

Hội nghị thúc đẩy xuất khẩu nông lâm thủy sản đảm bảo mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu năm 2026. Ảnh: Thu Thuỷ

 

Sau tranh luận tại hội nghị, trao đổi thêm với PV VietNamNet bên lề hội nghị, ông Mai Văn Hoàng cho biết diện tích vùng nuôi tại các tỉnh Nghệ An, Thanh Hoá, đặc biệt là Hà Tĩnh, Quảng Bình (cũ), Đà Nẵng đến Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ) đang suy giảm.

“Các hội viên của hiệp hội tôm đang rất lo lắng trước vấn đề này. Tại Cà Mau thì chúng tôi chưa thấy sự suy giảm diện tích vùng nuôi”, ông Hoàng thông tin.

Cũng theo đại diện Hiệp hội Tôm Việt Nam, giờ là lúc nên chuyển từ nuôi quảng canh truyền thống sang nuôi thâm canh, nuôi công nghệ cao để nâng cao giá trị. Ước tính, 1ha nuôi tôm công nghệ cao đang đạt sản lượng gấp 6-10 lần so với 1ha nuôi tôm thông thường.

Cùng với đó, ông Hoàng kiến nghị cần nâng cấp hệ thống thoát nước. Ông dẫn chứng, 10 năm trước, sản lượng tôm của Thái Lan là hơn 1 triệu tấn/năm nhưng giờ chỉ còn khoảng 240.000 tấn/năm. Một trong những nguyên nhân chính dẫn tới suy giảm sản lượng là do dịch bệnh.

Tại Việt Nam, sản lượng đang duy trì ở mức hơn 1 triệu tấn/năm. Tuy nhiên, hệ thống cấp/thoát nước vùng nuôi dựa trên hệ thống cung cấp nước cho nông nghiệp ngày trước để lại và còn lộn xộn. Tình trạng bên này xả nước ra và bên khác lấy lại nước dùng là có. Do đó, Nhà nước cần đầu tư mạnh cho hệ thống cấp/thoát nước để phát triển bền vững nghề nuôi tôm.

Ngoài ra, Việt Nam xuất khẩu tôm đứng thứ ba thế giới (sau Ecuador và Ấn Độ) nhưng nghịch lý là gần 90% tôm bố mẹ phải nhập khẩu từ Mỹ.

Do vậy, theo ông Hoàng, ngành nông nghiệp cần xây dựng trung tâm chọn giống và di truyền tôm bố mẹ, hướng tới làm ngân hàng gen nhằm đảm bảo nguồn cung giống ổn định cho hoạt động nuôi, xuất khẩu.

Năm 2025 kim ngạch xuất khẩu tôm Việt Nam đạt kỷ lục 4,6 tỷ USD, tăng 19% so với năm 2024 – mức cao nhất từ trước tới nay. Trong tổng số 11,3 tỷ USD xuất khẩu của toàn ngành thủy sản, con tôm tiếp tục giữ vai trò trụ cột.

Nguồn: Trần Chung (Vietnamnet.vn)