Ngành nuôi tôm – một trong những trụ cột của nông nghiệp Indonesia – đang phải đối mặt với hàng loạt thách thức, trong đó bệnh tôm được coi là mối lo ngại hàng đầu, chiếm tới 40,31% các vấn đề được người nuôi phản ánh. Các đợt bùng phát dịch bệnh không chỉ gây thiệt hại kinh tế nghiêm trọng mà còn đe dọa đến tính bền vững lâu dài của toàn ngành.

Ba loại bệnh phổ biến: EHP/HPM, WFD và AHPND

Khảo sát thực tế cho thấy, ba bệnh tôm phổ biến nhất hiện nay là:

– EHP/HPM (Enterocytozoon hepatopanaei – bệnh do vi bào tử trùng)

– WFD (White Feces Disease – bệnh phân trắng)

– AHPND (Acute Hepatopancreatic Necrosis Disease – hội chứng hoại tử gan tụy cấp tính)

Nếu như AHPND là bệnh phổ biến nhất trong năm 2023, thì sang năm 2024, EHP/HPM đã trở thành mối đe dọa lớn nhất, đặc biệt tại các vùng nuôi tôm ở miền Đông Indonesia

EHP/HPM: Mối đe dọa thầm lặng nhưng nguy hiểm

EHP/HPM hiện là bệnh được ghi nhận rộng rãi nhất trên toàn chuỗi sản xuất – từ cơ sở sản xuất giống đến trại nuôi thương phẩm. Một trong những đặc điểm nguy hiểm của bệnh là làm chậm tăng trưởng tôm, khiến người nuôi dễ bị “đánh lừa” vì tôm vẫn ăn bình thường nhưng không lớn.

Việc điều trị bệnh EHP hiện còn rất hạn chế. Vi nấm gây bệnh có thể tồn tại trong cơ thể tôm ngay cả sau khi được xử lý. Dù không gây chết hàng loạt, EHP/HPM gây thiệt hại kinh tế nghiêm trọng hơn cả AHPND, do ảnh hưởng kéo dài và khó phát hiện sớm. Thường chỉ khi tôm chậm lớn, kích cỡ không đều hoặc xuất hiện triệu chứng rõ rệt, người nuôi mới nhận ra sự hiện diện của bệnh.

AHPND: Tác động trực tiếp đến tỷ lệ sống sót

Trong khi EHP ảnh hưởng đến tăng trưởng, AHPND lại là nguyên nhân chính gây suy giảm tỷ lệ sống. Các trại bị nhiễm AHPND ghi nhận tỷ lệ sống trung bình chỉ đạt 44,74%.

Mặc dù vậy, AHPND được xem là có thể kiểm soát được nếu phát hiện sớm và xử lý đúng cách, bao gồm cả việc sử dụng hóa chất phù hợp. Tuy nhiên, điểm đáng lo ngại là bệnh này tấn công gan tụy ngay từ giai đoạn đầu của chu kỳ nuôi, khiến gan tụy trống rỗng, mất chức năng và teo lại.

Thức ăn chức năng – hỗ trợ miễn dịch và tăng cường sức khỏe tôm

Trong bối cảnh dịch bệnh diễn biến phức tạp, thức ăn chức năng đang được xem là giải pháp hỗ trợ hiệu quả. Các nghiên cứu chỉ ra rằng, thức ăn chức năng có thể:

– Cải thiện phản ứng miễn dịch của tôm

– Tăng khả năng kháng bệnh EHP

– Nâng cao các chỉ tiêu nuôi như: trọng lượng, tỷ lệ sống, FCR và kích cỡ tôm

Việc sử dụng thức ăn chức năng, kết hợp với quản lý ao nuôi tốt, có thể góp phần giảm thiểu thiệt hại và nâng cao hiệu quả sản xuất cho người nuôi.

Bệnh tôm đang là thách thức lớn nhất của ngành nuôi tôm Indonesia. Để đảm bảo sự phát triển bền vững và bảo vệ thu nhập cho người nuôi, cần có chiến lược toàn diện từ khâu phòng bệnh, quản lý ao nuôi đến việc áp dụng công nghệ tiên tiến như thức ăn chức năng. Đồng thời, nâng cao nhận thức đúng đắn về các con đường lây bệnh cũng là yếu tố then chốt giúp kiểm soát dịch bệnh hiệu quả trong tương lai.

Nguồn: Vasep