[Người Nuôi Tôm] – Tận dụng hệ thống ao nuôi cá truyền thống, thả nuôi xen canh tôm đồng, anh Nguyễn Quang Khiêm, Thôn Guột, phường Việt Hùng, thị xã Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh (cũ) đã tạo thêm nguồn thu nhập ổn định cho gia đình mà không phải đầu tư nhiều chi phí.

Ao nuôi tôm đồng xen canh cá truyền thóng của anh Nguyễn Quang Khiêm, khu phố Guột, xã Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh

 

Tôm đồng là loài thủy sản bản địa được nhiều người tiêu dùng ưa chuộng bởi hương vị thơm ngon, chắc thịt. Tuy nhiên, những năm gần đây, diện tích đất nông nghiệp thu hẹp, cùng với sự thay đổi trong phương thức canh tác và việc sử dụng nhiều hóa chất trong sản xuất khiến nguồn tôm đồng tự nhiên ngày càng khan hiếm.

Nhận thấy nhu cầu của thị trường đối với loại tôm này vẫn khá lớn, anh Nguyễn Quang Khiêm đã tận dụng các ao nuôi cá trắm, cá chép và rô phi sẵn có để thả nuôi thêm tôm đồng. Điều đáng nói, việc nuôi tôm ban đầu không nằm trong kế hoạch sản xuất chính.

“Khi làm ao để nuôi cá, bà con xung quanh phản ánh trong ao xuất hiện khá nhiều phù du và tôm tự nhiên. Từ đó tôi mới chú ý và tìm hiểu thêm về con tôm đồng”, anh Khiêm chia sẻ.

Khu nuôi của gia đình anh nằm gần các khu công nghiệp. Do lo ngại nguồn nước mặt bị ảnh hưởng bởi nước thải sinh hoạt và sản xuất, toàn bộ các ao nuôi đều sử dụng nước giếng khoan. Đây cũng là điều kiện giúp môi trường ao tương đối ổn định.

Tôm đồng bản địa có sức sống tốt, khả năng sinh sản nhanh

 

Theo anh Khiêm, nguồn giống chủ yếu được thu mua từ người dân địa phương hoặc từ các điểm đánh bắt tự nhiên trong khu vực. Tôm bản địa vốn đã quen với điều kiện môi trường nên tỷ lệ sống khá cao. Thay vì đầu tư giống số lượng lớn, anh thu mua từng ít một rồi thả bổ sung xuống ao.

Theo anh Khiêm, yếu tố quan trọng giúp đàn tôm phát triển ổn định là nguồn thức ăn tự nhiên được tạo ra ngay trong ao. Ngoài lượng thức ăn dư thừa từ quá trình nuôi cá, anh thường xuyên sử dụng rơm ủ cùng chế phẩm vi sinh để tạo nguồn hữu cơ cho ao nuôi. Hỗn hợp này sau khi ủ sẽ được hòa vào nước và phân tán khắp ao thông qua hệ thống quạt nước.

Một trong những ao nuôi tôm đồng, xen canh với cá truyền thống của anh Khiêm

 

Quá trình này giúp phát triển hệ vi sinh vật, phù du và các sinh vật nhỏ trong ao, tạo nguồn thức ăn tự nhiên dồi dào cho tôm đồng. Nhờ đó, người nuôi gần như không phải sử dụng thức ăn công nghiệp mà vẫn duy trì được tốc độ sinh trưởng của tôm.

“Tôi mua cám gạo về rồi ủ cùng vi sinh và rơm trong thùng nhựa. Sau đó cho chạy theo đường ống kết hợp quạt nước để phân tán đều khắp ao. Cách làm này vừa tạo thức ăn tự nhiên, vừa giúp môi trường ao ổn định hơn”, anh Khiêm chia sẻ.

“Chi phí gần như không đáng kể. Thỉnh thoảng tôi chỉ bổ sung thêm cám gạo, giá khoảng 5.000 đồng/kg rồi ủ cùng vi sinh và rơm trước khi đưa xuống ao”, anh cho biết.

Tôm đồng được thu mua ở nhiều kích cỡ khác nhau

 

Sau khi thả khoảng một tháng, tôm đã có thể thu hoạch. Một trong những ưu điểm lớn nhất của tôm đồng là khả năng thích nghi và sinh sản tự nhiên rất mạnh. Sau đợt thả giống ban đầu, quần đàn tiếp tục sinh sản trong ao, giúp người nuôi không phải thường xuyên tái đầu tư con giống.

Theo kinh nghiệm của anh Khiêm, việc nuôi tôm đồng rất ít rủi ro. Bởi chi phí đầu vào thấp nên ngay cả khi sản lượng không cao, người nuôi cũng không chịu áp lực thua lỗ lớn.

“Cái hay của con tôm này là vốn đầu tư rất ít. Nếu tôm nhiều thì có thêm thu nhập, còn nếu ít cũng không thiệt hại đáng kể vì mình không bỏ ra nhiều chi phí”, anh nói.

Hiện nay, tôm đồng thương phẩm được anh bán với giá dao động từ 200.000 – 300.000 đồng/kg. Vào dịp Tết, những cỡ tôm lớn có thể bán tới 350.000 đồng/kg. Trung bình mỗi ngày gia đình thu được khoảng 3 – 5 kg tôm để bán ra thị trường.

Tôm thương phẩm được bán với giá từ 200.000 – 300.000 đồng/kg, được nhiều người yêu thích vì hương vị thơm ngon

 

Đầu ra của sản phẩm khá thuận lợi. Nhờ được nuôi trong môi trường tự nhiên, không sử dụng hóa chất nên tôm đồng luôn được khách hàng ưa chuộng. Nhiều thời điểm khách đặt mua trước từ một đến hai tuần nhưng vẫn không đủ hàng để cung cấp.

Theo tính toán của anh Khiêm, nguồn thu từ tôm đồng hiện mang lại khoảng 60 – 70 triệu đồng mỗi năm. Con số này tuy không quá lớn nhưng là khoản thu nhập bổ sung đáng kể từ diện tích ao nuôi vốn chủ yếu phục vụ nuôi cá.

Nhận thấy hiệu quả từ mô hình, thời gian tới anh dự định giảm bớt mật độ nuôi cá để dành thêm diện tích và nguồn thức ăn tự nhiên cho tôm đồng phát triển.

Anh Khiêm thả bèo để vừa làm mát nước, vừa làm nơi trú ngụ cho tôm

 

Một trong những điểm đáng chú ý của mô hình là tận dụng nguồn vi sinh từ rơm để gây màu nước và phát triển thức ăn tự nhiên trong ao. Nhờ vậy, chi phí thức ăn được cắt giảm đáng kể, trong khi tôm vẫn sinh trưởng tốt trong môi trường gần với điều kiện tự nhiên. Đây cũng là yếu tố giúp mô hình phù hợp với các hộ nuôi quy mô nhỏ, ít vốn đầu tư nhưng muốn tận dụng hiệu quả diện tích ao sẵn có.

Anh Khiêm tận dụng nguồn vi sinh từ rơm để gây màu nước và phát triển thức ăn tự nhiên trong ao

 

Trong bối cảnh nhiều hộ nuôi thủy sản quy mô nhỏ đang tìm kiếm hướng đi giúp nâng cao hiệu quả sử dụng mặt nước, mô hình nuôi ghép tôm đồng trong ao cá của anh Nguyễn Quang Khiêm là một gợi ý đáng tham khảo. Không đòi hỏi vốn đầu tư lớn, tận dụng được cơ sở hạ tầng sẵn có, ít rủi ro và có đầu ra ổn định, mô hình này có thể giúp các hộ gia đình tăng thêm thu nhập từ chính diện tích ao nuôi hiện có.

Phạm Huệ