[Người Nuôi Tôm] – Giữa lúc nghề nuôi tôm đăng gặp nhiều bấp bênh, farm nuôi tôm của anh Phạm Đức Ngà vẫn duy trì những vụ nuôi ổn định với sản lượng hàng chục tấn mỗi vụ. Thành công ấy không đến từ may mắn, đó là kết quả của nhiều năm thất bại, những lần phải “thu non” để làm lại từ đầu, cùng sự thay đổi tư duy từ nuôi truyền thống sang mô hình nuôi công nghệ cao theo hướng an toàn sinh học.

Trang trại nuôi tôm của anh Phạm Đức Ngà, ấp Bờ Tây, xã Hiệp Thành, tỉnh Cà Mau

 

Chấp nhận thất bại, đi làm thuê để học cách nuôi tôm

Sinh năm 1981, anh Phạm Đức Ngà (ấp Bờ Tây, xã Hiệp Thành, tỉnh Cà Mau) lớn lên trong gia đình có truyền thống ba đời gắn bó với nghề thủy sản. Từ nghề cá giống của ông nội đến nghề nuôi tôm của cha, tình yêu với con tôm đã trở thành một phần trong hành trình lập nghiệp của anh.

Đã có thời điểm anh Ngà sở hữu gần 200 ao nuôi. Tuy nhiên, khi dịch bệnh ngày càng phức tạp, hiệu quả sản xuất giảm sút, anh chuyển sang thu mua tôm thương phẩm để duy trì kinh tế. Thế nhưng, công việc này cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro bởi áp lực công nợ và biến động thị trường.

Năm 2019, anh quyết định trở lại với nghề nuôi tôm, lựa chọn hướng đi mới là nuôi công nghệ cao. Tuy nhiên, farm đầu tiên tại Vĩnh Trạch không đạt kết quả như kỳ vọng do lựa chọn vị trí và nguồn nước chưa phù hợp. Thay vì bỏ cuộc sau thất bại, anh Ngà chọn cách bắt đầu lại từ đầu bằng việc đi làm thuê tại các farm lớn để học nghề.

“Tôi đi làm không phải để nhận lương mà để học cách vận hành một trang trại nuôi tôm bài bản”, anh nói.

Theo anh Ngà, quyết định gác lại cái tôi cá nhân, chấp nhận mình chưa biết đủ và học lại từ đầu chính là bước ngoặt lớn nhất trong hành trình làm nghề. Anh sẵn sàng bỏ những kinh nghiệm cũ, tiếp thu các kỹ thuật và tư duy quản lý mới như một người mới vào nghề. “Chỉ khi chấp nhận mình từng làm chưa đúng, mình mới biết sai ở đâu để sửa”, anh chia sẻ.

Trong thời gian học việc, anh không chỉ tiếp thu những điểm mạnh của các mô hình đang vận hành mà còn quan sát những hạn chế để rút kinh nghiệm. Từ những kiến thức tích lũy được, anh dần hình thành ý tưởng xây dựng farm nuôi của riêng mình, chọn lọc những giải pháp hiệu quả để áp dụng và tránh lặp lại những sai lầm đã trải qua.

Chính tinh thần dám thừa nhận thất bại, sẵn sàng học hỏi và không ngừng thay đổi đã giúp anh Ngà chuyển từ tư duy nuôi theo kinh nghiệm sang cách làm bài bản, đặt nền móng cho mô hình nuôi tôm công nghệ cao thành công hiện nay.

Ao nuôi được thiết kế dàn sục khí phân bố đồng đều, bảo đảm cung cấp oxy hiệu quả đến mọi vị trí trong ao

 

Tự thiết kế farm nuôi với hệ thống cống ngầm khép kín

Sau nhiều năm tích lũy kinh nghiệm, anh Phạm Đức Ngà đã tự thiết kế và xây dựng mô hình nuôi tôm công nghệ cao của riêng mình. Hiện trang trại gồm 6 ao gièo và 12 ao nuôi thương phẩm, được tự động hóa ở mức cao. Mỗi ngày, hệ thống sử dụng hơn 2 tấn thức ăn nhưng chỉ cần 3 lao động để vận hành.

Toàn bộ nguồn nước trước khi đưa vào ao nuôi đều phải trải qua nhiều công đoạn lắng, lọc và xử lý bằng clo. Nước thải cũng được xử lý qua nhiều cấp trước khi xả ra môi trường. Đặc biệt, anh tách riêng ao gièo và ao nuôi thương phẩm nhằm kiểm soát tốt hơn quá trình tăng trưởng của tôm.

Hệ thống ao gièo được đầu tư bài bản

 

Theo quy trình hiện nay, tôm giống được ương trong ao gièo với mật độ 1.200 – 2.000 con/m². Sau khoảng 20 ngày, khi đạt cỡ 900 – 1.100 con/kg, tôm được chuyển sang ao nuôi thương phẩm với mật độ 300 – 350 con/m². Đến khoảng 55-65 ngày nuôi, khi tôm đạt cỡ khoảng 60 con/kg, anh tiến hành thu tỉa khoảng 60% sản lượng để giảm mật độ, phần còn lại tiếp tục nuôi đến cỡ 25 con/kg. Cách làm này giúp xoay vòng vốn nhanh, giảm áp lực môi trường ao nuôi và hạn chế rủi ro trong giai đoạn cuối vụ.

Điểm khác biệt lớn nhất của mô hình nằm ở hệ thống cấp và thoát nước được thiết kế hoàn toàn độc lập bằng các tuyến cống ngầm khép kín. Trong khi phần lớn các trang trại vẫn sử dụng hệ thống kênh hở trên mặt đất, toàn bộ hệ thống của anh Ngà được đặt ngầm nhằm hạn chế tối đa nguy cơ lây lan mầm bệnh giữa các ao nuôi.

“An toàn sinh học là nguyên tắc tôi đặt lên hàng đầu khi thiết kế farm nuôi”, anh Ngà chia sẻ. Theo anh, việc tách biệt hoàn toàn nước cấp và nước thải không chỉ giúp giảm nguy cơ phát tán vi khuẩn, vi rút mà còn tạo ra một “hàng rào bảo vệ” cho toàn bộ khu nuôi. Đây cũng là yếu tố giúp trang trại duy trì sự ổn định ngay cả khi các khu vực nuôi lân cận xuất hiện dịch bệnh.

Hệ thống thoát nước của trang trại

 

Bên cạnh hệ thống cống ngầm, anh còn đầu tư bài bản cho các ao lắng. Nguồn nước được lắng và lọc kỹ trước khi đưa vào sản xuất nhằm loại bỏ các tác nhân gây bệnh. Hệ thống bơm nổi được thiết kế để lấy nước tầng mặt từ ao lắng sang ao xử lý, hạn chế hút lớp bùn và cặn lắng dưới đáy ao – nơi có nguy cơ tích tụ nhiều mầm bệnh, đặc biệt là EHP.

Xác tôm sau khi được xiphong sẽ được nhân sự chuyên trách thu gom và xử lý riêng, nhằm hạn chế lây nhiễm chéo và bảo đảm an toàn sinh học

 

Nhờ vận hành theo nguyên tắc an toàn sinh học nghiêm ngặt, không để sót tôm cũ trong hệ thống và kiểm soát chặt chẽ từng công đoạn sản xuất, mỗi vụ nuôi của anh Ngà đạt khoảng 70 – 75 tấn tôm thương phẩm, hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR) duy trì ở mức 1,25 – 1,3 dù nuôi đến cỡ lớn. Quan trọng hơn, trong bối cảnh nhiều vùng nuôi liên tục đối mặt với dịch bệnh, trang trại của anh vẫn duy trì được 3 – 3,5 vụ nuôi mỗi năm với hiệu quả ổn định.

Hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR) các ao nuôi được duy trì ở mức 1,25 – 1,3

 

Long Thăng: Đồng hành trên hành trình thay đổi tư duy nuôi tôm

Nếu quy trình an toàn sinh học là nền tảng tạo nên sự ổn định cho farm nuôi hiện nay, thì phía sau đó là sự đồng hành xuyên suốt của Công ty TNHH Quốc Tế Long Thăng trong suốt 4 năm qua.

Anh Phạm Đức Ngà chia sẻ, sau một thời gian dài tự anh tìm hiểu về kỹ thuật nuôi tôm thẻ chân trắng trên các phương tiện thông tin, cùng những buổi giao lưu kỹ thuật với các đồng nghiệp trong nghề, mặc dù đang đối mặt với ao nuôi nhiễm EHP, anh đã đưa ra quyết định táo bạo ở thời điểm đó: thu hoạch toàn bộ để làm lại từ đầu thay vì tiếp tục duy trì một mô hình tiềm ẩn nhiều rủi ro. Từ đó, anh chuyển sang hướng tiếp cận mới – lấy phòng bệnh làm trọng tâm thay vì chạy theo xử lý khi sự cố xảy ra. Đây cũng là triết lý cốt lõi của mô hình nuôi tôm nhiều giai đoạn TLSS mà anh đang áp dụng với sự hỗ trợ của đội ngũ kỹ thuật Long Thăng.

Đội ngũ kỹ thuật Long Thăng đồng hành trong suốt vụ nuôi

 

Không chỉ cung cấp giải pháp kỹ thuật, Long Thăng còn đồng hành cùng anh Ngà trong quá trình thiết kế trang trại, xây dựng quy trình vận hành, lựa chọn con giống, thức ăn, sản phẩm vi sinh và các giải pháp dinh dưỡng phù hợp cho từng giai đoạn phát triển của tôm. Đặc biệt, ở giai đoạn gièo giống, anh Ngà áp dụng nghiêm ngặt quy trình dinh dưỡng do đội ngũ kỹ thuật Long Thăng tư vấn. Theo anh, đây là giai đoạn quyết định sức khỏe của cả vụ nuôi nên cần đầu tư bài bản ngay từ đầu. Việc bổ sung dinh dưỡng, vi sinh và các giải pháp hỗ trợ đường ruột giúp tôm phát triển đồng đều, tăng sức đề kháng và giảm tỷ lệ hao hụt khi chuyển sang ao nuôi thương phẩm.

Sau nhiều năm gắn bó với nghề, anh Ngà cho rằng người nuôi tôm hiện nay rất khó thành công nếu đi một mình. Trong bối cảnh dịch bệnh ngày càng phức tạp, chi phí sản xuất tăng cao và môi trường nuôi liên tục biến động, kinh nghiệm thôi là chưa đủ. Người nuôi cần những giải pháp bài bản, những quy trình đã được kiểm chứng và đặc biệt là sự đồng hành từ những đơn vị có chuyên môn để cùng tháo gỡ khó khăn trong từng giai đoạn sản xuất.

Anh Ngà hiện đang áp dụng nghiêm ngặt quy trình dinh dưỡng do đội ngũ kỹ thuật Long Thăng tư vấn

 

Nhìn lại hành trình của mình, anh Ngà cho rằng giá trị lớn nhất không nằm ở những vụ nuôi đạt sản lượng cao mà ở sự thay đổi trong tư duy làm nghề. Từ nhiều lần thất bại và phải gác lại cái tôi để đi làm thuê học nghề, anh đã dần xây dựng được mô hình nuôi ổn định, chủ động kiểm soát rủi ro và thích ứng tốt với biến động ngành.

Hiện nay, farm của anh trở thành điểm đến quen thuộc của nhiều người nuôi tôm trong và ngoài khu vực. Ít ai biết rằng phía sau mô hình vận hành bài bản ấy là cả một quá trình học hỏi, thay đổi và làm lại từ đầu đầy kiên trì. Trong hành trình đó, sự đồng hành của Công ty Long Thăng không chỉ hỗ trợ về kỹ thuật, thức ăn và vi sinh, mà còn giúp anh định hình tư duy mới: lấy phòng bệnh làm gốc, an toàn sinh học làm nền tảng và hướng tới phát triển bền vững thay vì chạy theo thành công ngắn hạn.

Thành công lớn nhất của anh Ngà hôm nay không chỉ là sản lượng thu hoạch, mà là xây dựng được một mô hình đủ vững vàng trước biến động của nghề, dựa trên sự kết hợp giữa tinh thần thay đổi của người nuôi và sự đồng hành của doanh nghiệp theo đuổi giải pháp bền vững cho ngành tôm Việt Nam.

Phương Nhung