Trước tình trạng tôm giống thật, giả lẫn lộn trên thị trường, thương hiệu tôm sú gia hóa Moana đã chuyển từ cung cấp tôm bố mẹ sang cung cấp ấu trùng tôm giống, đồng thời giám sát kỹ thuật tại các trại giống nhằm kiểm soát chất lượng và minh bạch chuỗi cung ứng tôm giống.

Thị trường tôm sú tại Việt Nam đang đối mặt với thách thức lớn từ tình trạng tranh chấp thương hiệu giống và chất lượng con giống chưa đồng bộ. Để chấn chỉnh thực trạng này, hệ thống “Thành viên Post sú do Moana ủy nhiệm” vừa chính thức ra mắt nhằm thiết lập lại trật tự chuỗi cung ứng.

Mới đây, tại tỉnh Khánh Hòa (Ninh Thuận cũ), Công ty TNHH Moana Ninh Thuận đã tổ chức lễ kỷ niệm 20 năm đồng hành cùng ngành tôm Việt Nam và công bố hệ thống thành viên ủy nhiệm. Sự kiện đánh dấu sự ký kết hợp tác giữa Moana và 25 doanh nghiệp sản xuất giống uy tín tại các thủ phủ tôm lớn như Khánh Hòa, Cần Thơ, Cà Mau, cùng Trung tâm ương dưỡng sú hai giai đoạn Khuyến Ngư.

Theo thỏa thuận, các đơn vị thành viên cam kết sản xuất độc quyền dòng tôm sú Moana dưới sự giám sát di truyền toàn diện từ công ty quản lý nguồn gen. Ngược lại, Moana cung cấp giải pháp kỹ thuật nhằm minh bạch nguồn gốc, nâng cao chất lượng và bảo vệ quyền lợi người nuôi trước thực trạng thương hiệu sú Moana đang bị nhiều cơ sở mạo danh.

 

Lộ trình sàng lọc thị trường và chuyển dịch mô hình cung ứng

Hệ thống liên kết này được vận hành nghiêm ngặt theo hai giai đoạn rõ rệt. Trong giai đoạn đầu, mạng lưới tập trung củng cố chất lượng với 25 thành viên nòng cốt và tạm thời chưa tiếp nhận thành viên mới để xây dựng nền móng uy tín vững chắc.

Sang giai đoạn hai, hệ thống mới mở rộng quy mô, đón nhận thêm các đối tác đủ điều kiện để cung ứng rộng rãi cho người nuôi toàn quốc. Ngay sau lễ ra mắt, Moana sẽ tiến hành rà soát pháp lý, yêu cầu các cơ sở nằm ngoài hệ thống gỡ bỏ thương hiệu Moana trên mọi phương tiện quảng cáo.

Bà Trần Đình Cẩm Lan, Giám đốc điều hành Moana Ninh Thuận thẳng thắn chia sẻ, thị trường hiện có sự phân hóa khách hàng rất phức tạp. Qua khảo sát, doanh nghiệp ghi nhận ba nhóm cơ sở sản xuất giống. Nhóm thứ nhất làm ăn uy tín, đầu tư tối đa tài lực và kỹ thuật để tạo ra những con post sú đạt chất lượng vượt trội. Nhóm thứ hai nhập Nauplius Moana nhưng vẫn bắt thêm tôm bố mẹ hãng khác vì lo ngại nguồn cung thiếu hụt. Đáng ngại nhất là nhóm thứ ba, trộn lẫn hàng Moana với dòng tôm khác để bán giá rẻ.

Thực trạng trà trộn này thúc đẩy Moana Ninh Thuận quyết định sàng lọc lại hệ thống khách hàng. Kể từ năm 2026, doanh nghiệp sẽ dừng cung cấp hoàn toàn tôm bố mẹ thương mại ra thị trường. Thay vào đó, Moana chuyển sang phân phối độc quyền ấu trùng Nauplius trực tiếp cho các đối tác đủ điều kiện trong hệ thống ủy nhiệm. Đây là giải pháp cốt lõi để quản lý chất lượng từ gốc và chấm dứt tình trạng lai tạo tự phát.

 

Đột phá từ nền tảng di truyền và công nghệ kiểm soát AND

Chương trình di truyền tôm sú Moana được nghiên cứu nghiêm ngặt tại Hawaii từ năm 1999. Khác với các mô hình chạy theo thương mại số lượng, trung tâm tại Hawaii tập trung bảo vệ an toàn sinh học và duy trì các dòng gia đình để ngăn ngừa cận huyết.

Sau hơn hai thập kỷ chọn giống, dòng tôm sú này đã phát triển đến thế hệ thứ 25 với tốc độ tăng trưởng vượt bậc. Trước đây tôm cái phải nuôi 14 tháng mới đạt trọng lượng 100g, thì nay chu kỳ này được rút ngắn kỷ lục chỉ còn 6 tháng 10 ngày.

Để bảo vệ người nuôi trước nạn tôm giống giả, Moana Ninh Thuận sẽ phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng trong chiến dịch chống hàng giả quốc gia. Hệ thống sẽ ứng dụng công nghệ phân tích và đối chiếu AND dựa trên cơ sở dữ liệu nguồn gen từ Hawaii. Công tác kiểm tra mẫu sẽ được thực hiện ngẫu nhiên tại ao nuôi thương mại, các đại lý và trung tâm phân phối nhằm khẳng định chính xác độ thuần chủng của con giống.

Bên cạnh giải pháp kỹ thuật, tính minh bạch thông tin thương mại cũng được đặt lên hàng đầu. Nhật ký giao nhận và số lượng ấu trùng Nauplius cụ thể của từng thành viên trong hệ thống 25 thành viên đều được lưu trữ công khai kèm hóa đơn và giấy kiểm dịch đối chứng.

Sự hình thành hệ sinh thái liên kết khắt khe giữa đơn vị quản lý nguồn gen và các cơ sở sản xuất giống uy tín kỳ vọng sẽ tạo nên bước ngoặt mới. Mô hình không chỉ quản lý tốt con giống từ gốc, mà còn ổn định sản xuất, nâng cao giá trị bền vững cho ngành tôm sú Việt Nam.

Thùy Linh