[Người Nuôi tôm] – Hiện nay, ngành hàng xuất khẩu chủ lực của thủy sản Việt Nam là tôm đang phải chịu sức ép lớn từ các rào cản thương mại, kiểm dịch và yêu cầu minh bạch dữ liệu. Việc chuẩn hóa quy trình và kiểm tra đối tác được xem là giải pháp quan trọng giúp doanh nghiệp duy trì thị trường và giảm rủi ro.

 

Ngành tôm hiện đang phải đối mặt nhiều thách thức khi số vụ điều tra chống bán phá giá, chống trợ cấp và chống lẩn tránh thuế tăng nhanh, nằm trong gần 300 vụ phòng vệ thương mại tính đến tháng 11/2025. Phạm vi điều tra ngày càng rộng và phức tạp, bao gồm cả cáo buộc định giá thấp hay trợ cấp xuyên quốc gia, khiến rủi ro bị áp thuế cao luôn hiện hữu. Thời gian điều tra kéo dài lên tới vài năm khiến đơn hàng suy giảm khi khách hàng e ngại rủi ro thuế. Một số nước tiếp tục coi Việt Nam là nền kinh tế phi thị trường, khiến biên độ phá giá bị tính bất lợi và rủi ro thuế càng khó lường.

Rào cản thương mại bủa vây, ngành tôm buộc chuẩn hóa truy xuất nguồn gốc để trụ vững

 

Bên cạnh thuế quan, tôm Việt Nam còn chịu áp lực lớn từ các yêu cầu phi thuế. Ông Huỳnh Tấn Tài, Giám đốc kinh doanh công ty giống thủy sản Đại Phát, cho biết, nguồn cung tôm châu Á hiện nay rất dồi dào, nhưng khi xuất khẩu sang các thị trường khó tính như EU và Nhật Bản, vấn đề an toàn thực phẩm lại gây nhiều lo ngại. Nhiều hộ nuôi vẫn lạm dụng kháng sinh, dẫn đến dư lượng vượt ngưỡng cho phép. Điều này khiến sản phẩm không đáp ứng yêu cầu kiểm dịch, ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng tiếp cận và duy trì các thị trường xuất khẩu quan trọng.

Theo VASEP, trong cơ cấu ngành thủy sản năm 2025, tôm tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt với 3,9 tỷ USD. Tuy nhiên, để duy trì tăng trưởng, ngành tôm phải đối diện yêu cầu ngày càng cao về truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm và minh bạch hồ sơ nuôi. Cạnh tranh từ các nước trong khu vực cùng chi phí thức ăn, con giống và logistics lạnh tăng cao càng làm sức ép lớn hơn.

Một rủi ro khác đến từ việc nhiều doanh nghiệp nhỏ chưa kiểm tra kỹ uy tín đối tác, hệ thống dữ liệu nuôi và kế toán còn thiếu minh bạch, dễ dẫn đến rủi ro tài chính và pháp lý. Các chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp tôm cần chủ động sử dụng các công cụ dữ liệu toàn cầu để xác minh đối tác, chuẩn hóa truy xuất nguồn gốc và đa dạng hóa thị trường. Những giải pháp này giúp giảm rủi ro thuế, nâng cao uy tín và mở rộng cơ hội xuất khẩu trong bối cảnh rào cản ngày càng siết chặt.

C.A