[Người Nuôi Tôm] – Chiều 14/4, tại TP. Hồ Chí Minh, Đại hội thành lập Hiệp hội Tôm Việt Nam lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 – 2031 đã chính thức diễn ra, đánh dấu lần đầu tiên ngành tôm Việt Nam có một tổ chức đại diện mang tính toàn quốc, liên kết toàn chuỗi từ sản xuất đến tiêu thụ. Với 100% phiếu tán thành, ông Mai Văn Hoàng được tín nhiệm giữ vị trí Chủ tịch Hiệp hội khóa I.

Đại hội Hiệp hội Tôm Việt Nam lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 – 2031 diễn ra tại TP. Hồ Chí Minh, ngày 14/4/2026 (Ảnh: Nguyên Vỹ)

 

Hiệp hội Tôm Việt Nam được thành lập theo Quyết định số 362/QĐ-BNV ngày 31/3/2026 của Bộ Nội vụ, hoạt động trên phạm vi cả nước, tập hợp các doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ nuôi, đơn vị cung ứng vật tư đầu vào, cơ sở chế biến, xuất khẩu cùng các nhà khoa học, chuyên gia trong lĩnh vực thủy sản.

Đại hội đã bầu Ban Chấp hành nhiệm kỳ I (2026–2031) với 17 thành viên, dự kiến sẽ hoàn thiện 21 thành viên trong thời gian tới. Ban Thường vụ gồm 5 thành viên. Ngay sau Đại hội, Ban Chấp hành đã thống nhất bầu ông Mai Văn Hoàng, Tổng Giám đốc Tập đoàn GrowMax, giữ chức Chủ tịch Hiệp hội với tỷ lệ 100% phiếu tán thành.

Sự ra đời của Hiệp hội diễn ra trong bối cảnh ngành tôm đã có bước phát triển mạnh mẽ nhưng vẫn thiếu một đầu mối liên kết đủ mạnh để điều phối toàn chuỗi giá trị. Theo đó, Hiệp hội sẽ tập trung thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số để nâng cao hiệu quả toàn chuỗi ngành tôm, từ con giống, nuôi trồng đến chế biến và tiêu thụ. Điểm nhấn là tăng cường liên kết các khâu, giảm trung gian, minh bạch hóa chuỗi cung ứng, qua đó nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh của ngành tôm Việt Nam.

Với 100% phiếu tín nhiệm, ông Mai Văn Hoàng, Tổng Giám đốc Tập đoàn GrowMax đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Hiệp hội Tôm Việt Nam khóa I, nhiệm kỳ 2026 – 2031 (Ảnh: Nguyên Vỹ)

 

Ngành tôm trước yêu cầu chuyển đổi sang mô hình phát triển chiều sâu

Trong nhiều thập kỷ qua, ngành tôm Việt Nam liên tục mở rộng quy mô sản xuất. Từ mô hình quảng canh cải tiến từ những năm 1980, đến nuôi thâm canh từ năm 1985 và siêu thâm canh trong những năm gần đây, năng lực sản xuất đã có bước tiến dài.

Nếu năm 1991, diện tích nuôi tôm khoảng 230.000 ha với sản lượng 56.000 tấn, thì đến năm 2005 đã tăng lên hơn 600.000 ha, sản lượng trên 300.000 tấn. Đến năm 2015, diện tích nuôi tôm nước lợ đạt hơn 654.000 ha, sản lượng vượt 600.000 tấn.

Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu tôm đạt khoảng 4,6 tỷ USD, tăng 19% so với năm trước – mức cao nhất từ trước tới nay. Tôm hiện chiếm khoảng 40 – 45% tổng giá trị xuất khẩu thủy sản, với thị trường tại hơn 100 quốc gia và vùng lãnh thổ. Việt Nam cũng đang là quốc gia xuất khẩu tôm lớn thứ 3 thế giới, sau Ecuador và Ấn Độ.

Tuy nhiên, phía sau tăng trưởng là hàng loạt “nút thắt” kéo dài. Ngành tôm vẫn phát triển phân tán, thiếu liên kết; chi phí sản xuất cao; hạ tầng chưa đồng bộ; tình trạng nuôi nhỏ lẻ phổ biến. Đặc biệt, ngành còn phụ thuộc lớn vào nguồn đầu vào như tôm bố mẹ nhập khẩu, nguyên liệu thức ăn, trong khi doanh nghiệp nội địa tham gia còn hạn chế.

Bên cạnh đó, dịch bệnh trên tôm như đốm trắng, hoại tử gan tụy, EMS, EHP… vẫn diễn biến phức tạp, gây thiệt hại đáng kể. Áp lực từ thị trường quốc tế cũng ngày càng lớn với các yêu cầu khắt khe về truy xuất nguồn gốc, môi trường, phát thải carbon và trách nhiệm xã hội.

Thứ trưởng Bộ Nội Vụ Vũ Chiến Thắng nhấn mạnh Hiệp hội cần phát huy vai trò kiến nghị chính sách, trở thành kênh phản ánh thực tiễn để giúp cơ quan quản lý tháo gỡ các điểm nghẽn về quy hoạch, hạ tầng, tín dụng, logistics, kiểm dịch và thương mại (Ảnh: Nguyên Vỹ)

 

Phát biểu tại Đại hội, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng nhấn mạnh, ngành tôm Việt Nam có đầy đủ điều kiện để trở thành một ngành hàng tiêu biểu cho tư duy phát triển mới.

“Trong nhiều năm qua, tôm luôn là ngành hàng xuất khẩu quan trọng nhất của thủy sản Việt Nam, thường chiếm từ 35 – 45% tổng kim ngạch. Tuy nhiên, yêu cầu của thị trường quốc tế ngày càng khắt khe, buộc ngành phải thay đổi cách phát triển”, ông nhận định.

Theo Thứ trưởng, thách thức của ngành hiện nay không còn nằm ở sản lượng mà ở chất lượng, giá trị gia tăng và khả năng thích ứng. Điều này đòi hỏi ngành tôm phải chuyển mạnh từ phát triển theo chiều rộng sang chiều sâu.

Ông cũng chỉ rõ những điểm nghẽn lớn như phụ thuộc nguồn giống nhập khẩu, chi phí thức ăn cao, hạ tầng chưa đồng bộ, sản xuất nhỏ lẻ và thiếu liên kết chuỗi. Đồng thời, áp lực cạnh tranh ngày càng gia tăng khi các quốc gia như Ecuador và Ấn Độ liên tục mở rộng sản xuất với chi phí thấp hơn.

 

Hiệp hội phải là “trung tâm liên kết” và “đầu mối dẫn dắt”

Trong bối cảnh đó, Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng cho rằng Hiệp hội Tôm Việt Nam không chỉ đơn thuần là tổ chức tập hợp hội viên.

“Hiệp hội phải thực sự là nơi tạo ra giá trị liên kết, đại diện cho lợi ích chung của toàn ngành, không chỉ dừng ở việc tập hợp danh nghĩa”, ông nhấn mạnh.

Theo định hướng, Hiệp hội cần nhanh chóng hoàn thiện bộ máy, xây dựng quy chế hoạt động minh bạch, chuyên nghiệp, tuân thủ pháp luật. Đồng thời, phải phát huy vai trò là kênh phản ánh thực tiễn, kiến nghị chính sách, giúp cơ quan quản lý tháo gỡ các điểm nghẽn về quy hoạch vùng nuôi, hạ tầng, tín dụng, logistics, kiểm dịch và thương mại.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho rằng việc thành lập Hiệp hội Tôm Việt Nam là bước đi cần thiết nhằm hoàn thiện tổ chức ngành hàng và tăng cường liên kết giữa các chủ thể trong chuỗi giá trị ngành tôm (Ảnh: Nguyên Vỹ)

Ở góc độ ngành nông nghiệp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến đánh giá việc thành lập Hiệp hội là bước đi cần thiết nhằm hoàn thiện tổ chức ngành hàng và tăng cường liên kết giữa các chủ thể.

Ông cũng thẳng thắn chỉ ra những áp lực mà ngành tôm đang phải đối mặt: “Xung đột địa chính trị, chi phí vận tải, nguyên liệu tăng, lạm phát tại các thị trường lớn làm giảm sức mua, trong khi tiêu chuẩn nhập khẩu ngày càng cao”.

Trong bối cảnh đó, Hiệp hội được kỳ vọng sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc dự báo thị trường, cung cấp thông tin kịp thời, thúc đẩy xúc tiến thương mại và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.

 

Chủ tịch Mai Văn Hoàng: Quyết tâm tạo “cuộc cách mạng” ngành tôm

Ông Mai Văn Hoàng, Chủ tịch Hiệp hội Tôm Việt Nam khóa I, nhiệm kỳ 2026 – 2031 (Ảnh: Nguyên Vỹ)

Phát biểu nhận nhiệm vụ, ông Mai Văn Hoàng bày tỏ quyết tâm xây dựng Hiệp hội trở thành tổ chức hoạt động thực chất, gắn với nhu cầu của doanh nghiệp và người nuôi.

“Trọng trách hôm nay vừa là niềm tự hào, nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức đối với tôi. Tôi xin nghiêm túc tiếp thu các ý kiến, phát huy tinh thần đoàn kết để cùng nhau tạo nên những giá trị lớn”, ông chia sẻ.

Với hơn 27 năm gắn bó với ngành tôm, ông khẳng định mục tiêu đưa Việt Nam trở thành cường quốc xuất khẩu tôm hàng đầu thế giới là hoàn toàn khả thi nếu có sự đồng lòng của toàn ngành.

“Tôi mong muốn sẽ nhận được sự đồng hành của toàn ngành để cùng tạo nên một ‘cuộc cách mạng’ cho ngành tôm… Chúng ta cần phải dám nghĩ, dám làm, dám thay đổi”, ông nhấn mạnh.

Sự ra đời của Hiệp hội Tôm Việt Nam được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng liên kết chặt chẽ hơn trong toàn ngành, góp phần giải quyết các điểm nghẽn kéo dài và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Trong bối cảnh ngành tôm đang đứng trước yêu cầu chuyển đổi mô hình phát triển, Hiệp hội sẽ đóng vai trò trung tâm trong việc kết nối thông tin, thúc đẩy liên kết chuỗi, hỗ trợ doanh nghiệp và nâng cao năng lực cho người nuôi.

Với những định hướng rõ ràng và sự đồng thuận từ các bên liên quan, ngành tôm Việt Nam được kỳ vọng sẽ phát triển vững chãi hơn, nâng cao giá trị gia tăng và tự tin “đi chợ toàn cầu”, khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế trong giai đoạn tới.

Một số hình ảnh tại Đại hội: 

Đại Hội tiến hành bầu cử (Ảnh: Nguyên Vỹ)

(Lần lượt từ phải qua trái) Thứ trưởng Bộ Nội Vụ Vũ Chiến Thắng, Chủ tịch Hiệp hội Tôm Việt Nam Mai Văn Hoàng và Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư Trần Đình Luân (Ảnh: Nguyên Vỹ)

Ban Chấp hành Hiệp hội Tôm Việt Nam chính thức ra mắt (Ảnh: Nguyên Vỹ)

Phạm Huệ