[Người Nuôi Tôm] – Trong những năm gần đây, ngành nuôi tôm Việt Nam đang đối mặt với những thách thức chưa từng có từ biến đổi khí hậu và áp lực dịch bệnh ngày càng phức tạp. Đặc biệt, trong các hệ thống nuôi thâm canh và siêu thâm canh như mô hình TLSS (Thăng Long Smart System), việc duy trì một môi trường nước ổn định là yếu tố rất quan trọng để có một bầy tôm khoẻ mạnh và vụ mùa thành công. Với phương pháp nuôi truyền thống người nuôi vẫn dựa vào tảo tự nhiên để điều tiết môi trường nước điều này đang bộc lộ nhiều rủi ro, đặc biệt trong điều kiện nuôi tôm ở mật độ cao, khi mà những biến động của môi trường dù nhỏ cũng có thể làm ảnh hưởng nghiêm trọng tới bầy tôm nuôi. Giải pháp sử dụng chất tạo màu (màu nhân tạo) thay thế vi tảo để giúp duy trì ổn định chất lượng môi trường nuôi đang mở ra một chương mới trong quy trình nuôi tôm công nghiệp trên hệ thống ao lót bạt nói chung và mô hình nuôi tôm nhiều giai đoạn TLSS nó riêng.

Những hạn chế của việc phụ thuộc vào tảo tự nhiên

Trong mô hình nuôi tôm truyền thống, vi tảo (thực vật phù du) được coi là bộ máy lọc sinh học. Tuy nhiên, dưới góc độ kỹ thuật nuôi tôm trên ao lót bạt hiện nay, tảo lại là một biến số khó kiểm soát nhất.

Dữ liệu theo dõi 20/7-19/10/2025 của trại thực nghiệm Thăng Long tại Ninh Thuận

Sự mất cân bằng hệ đệm và biến động pH: Quá trình quang hợp của tảo vào ban ngày hấp thụ CO2 , làm giảm hàm lượng axit carbonic trong nước, dẫn đến pH tăng cao (thường vượt ngưỡng 8,5). Ngược lại, vào ban đêm, quá trình hô hấp của tảo giải phóng CO2 , kết hợp với nước tạo ra axit, làm pH giảm mạnh. Sự chênh lệch pH giữa ngày và đêm lớn hơn 0,5 đơn vị khiến tôm bị stress, làm suy giảm hệ miễn dịch và dễ bị tấn công bởi các tác nhân gây bệnh như Vibrio.

Độc tố và sự cạnh tranh oxy: Các loại tảo độc như tảo lam, tảo giáp khi nở hoa không chỉ tiết ra độc tố gây hại cho gan tụy tôm mà còn tạo ra một lớp màng trên bề mặt, cản trở sự hòa tan oxy từ không khí vào nước. Khi tảo sụp (chết hàng loạt), xác tảo phân hủy tiêu tốn một lượng oxy hòa tan khổng lồ, đồng thời giải phóng khí độc H2 S nồng độ cao ở tầng đáy, gây hiện tượng tôm kéo đàn hoặc chết ngạt ngay lập tức.

Màu nhân tạo – Cơ chế tác động và ưu thế kỹ thuật

Sản phẩm màu nhân tạo được Tập đoàn Thăng Long ứng dụng không chỉ là chất tạo màu đơn thuần mà là một công cụ quản lý ánh sáng và sinh học theo hướng chủ động của người quản lý giúp môi trường nuôi ổn định và không gây hại đến tôm nuôi, cũng như sản phẩm mà quy trình nuôi tạo ra sau thu hoạch luôn đảm bảo an toàn thực phẩm.

Kiểm soát quang phổ ánh sáng: Sản phẩm Color TL cho khi hoà tan vào trong nước sẽ cho ra tông màu trà có khả năng hấp thụ các dải quang phổ mà tảo có hại thường dùng để quang hợp. Bằng cách giới hạn ánh sáng xuyên thấu xuống tầng đáy, màu nhân tạo ngăn chặn sự hình thành của tảo đáy và “láp láp” – loại thức ăn gây tắc nghẽn đường ruột tôm.

Tính ổn định hóa lý tuyệt đối: Khác với tảo, màu nhân tạo là các hợp chất trơ về mặt sinh học. Chúng không quang hợp, không hô hấp. Do đó, nồng độ oxy hòa tan (DO) trong ao nuôi sử dụng màu nhân tạo luôn duy trì ở mức ổn định, không bị sụt giảm đột ngột vào lúc rạng sáng. Điều này giúp hệ thống sục khí và quạt nước hoạt động hiệu quả hơn, đảm bảo tôm luôn có đủ oxy để chuyển hóa thức ăn tốt nhất.

Những ưu thế của sản phẩm Color TL trong thực tiễn Kết quả từ các trang trại

Kết quả từ các trang trại nuôi thực nghiệm của Tập đoàn Thăng Long tại Khánh Hòa và Cần Thơ đã cung cấp những minh chứng thép về hiệu quả của mô hình này.

Sự ổn định pH – Chìa khóa vàng: Dữ liệu ghi nhận biên độ biến động pH hàng ngày tại các ao màu nhân tạo chỉ ở mức 0,14, trong khi ao dùng tảo lên tới 0,39. Điều này đồng nghĩa với việc môi trường ao màu nhân tạo ổn định gấp gần 3 lần. Nhờ pH ổn định, các kim loại nặng và khí độc trong ao cũng ít độc tính hơn, giúp tôm khỏe mạnh, vỏ bóng và cứng cáp sau khi lột xác.

Hiệu quả cao trong phòng ngừa khí độc: Trong quá trình thử nghiệm chúng tôi theo dõi sự hiện hiện của nồng độ các khí độc NH3 , NO2 ở 2 nghiệm thức và thấy rằng. Ở nghiệm thức quản lý màu nước bằng tảo tự nhiên thời điểm xuất hiện khí độc sớm hơn và kéo dài hơn nhiều so với nghiệm thức sử dụng màu nhân tạo. Điều này ngoài việc không gây stress cho tôm nó còn giúp cho người nuôi giảm tỉ lệ thay nước cũng như giảm việc phải bổ sung vi sinh vật có lợi để xử lý khí trong ao nuôi. Từ đó giúp giảm chi phí giá thành nuôi.

Tôm khoẻ mạnh – tăng trưởng nhanh: Vì tôm nuôi được sống trong môi trường nước sạch và ít biến động điều này giúp có sức đề kháng tốt, tăng trưởng nhanh. Bằng kết quả thực nghiệm chúng tôi nhận thấy tôm được nuôi trong môi trường nước ao được quản lý bằng màu nhân tạo có thời gian nuôi ngắn hơn 7 – 10 ngày so với ao đối chứng (ao nuôi dùng vi tảo tự nhiên). Đồng thời cũng giúp giảm chi phí giá thành sản xuất 8 – 10% tuỳ theo từng kích cỡ tôm nuôi.

Giải pháp thay thế tảo tự nhiên bằng màu nhân tạo trong mô hình nuôi tôm nhiều giai đoạn TLSS là minh chứng cho sự kết hợp hoàn hảo giữa khoa học kỹ thuật và thực tiễn sản xuất. Nó giúp người nuôi giảm bớt sự phụ thuộc vào thiên nhiên, chủ động kiểm soát các chỉ số môi trường cốt lõi và tối ưu hóa lợi nhuận. Với sự đồng hành kỹ thuật từ Tập đoàn Thăng Long, chúng tôi tin rằng màu nhân tạo COLOR TL sẽ sớm trở thành một yếu tố mới trong nuôi tôm công nghiệp bền vững và hiệu quả.

Nguyễn Khắc Hải (Giám đốc Kỹ thuật)