[Người Nuôi Tôm] – Con đường nhâm nhiễm của một trong những căn bệnh gây chết hàng loạt và tốn kém nhất của ngành nuôi tôm cuối cùng cũng được phát hiện nhờ một đột phá nghiên cứu, mang lại ý nghĩa lớn cho ngành tôm toàn cầu.

Nghiên cứu trước đây của nhóm nghiên cứu của giáo sư Hans Nauwynck, trường Đại học Ghent đã chứng minh rằng tôm không thể bị nhiễm bệnh khi ngâm trong nước có chứa WSSV, hoặc bằng cách cấy vi khuẩn vào đường ruột. Vì vậy chưa thể tìm ra con đường xâm nhập chính xác của vi khuẩn để gây bệnh cho tôm nuôi.

Tuy nhiên, thời gian gần đây, nhóm nghiên cứu đã chỉ ra rằng, “tuyến ăng-ten” là một cánh cổng hoàn hảo cho sự xâm nhập của các mầm bệnh. Điều này đã được chứng minh bằng cách lây nhiễm WSSV cho tôm nuôi thông qua ống thông cực mỏng đưa virus trực tiếp vào “tuyến ăng-ten” qua hệ bài tiết.

Cơ quan bài tiết, lỗ chân lông kết nối tuyến ăng-ten với thế giới bên ngoài, đã được chứng minh là cánh cổng chỉnh cho mầm bệnh xâm nhập.

 

Nghiên cứu của họ cho thấy cái gọi là “tuyến ăng-ten” này phức tạp hơn nhiều so với những gì họ hình dung trước đây. Chúng tiếp xúc chặt chẽ với tất cả các cơ quan nhạy cảm với WSSV như: hệ thần kinh, đường tiêu hóa, cơ quan lympho, mang, gan tụy và các cơ quan khác. Chúng góp phần quan trọng vào quá trình lột xác và tăng trưởng. Nhóm nghiên cứu đã đề xuất cho nó một cái tên mới là Nephrocomplex.

Trong thí nghiệm về cơ chế sinh bệnh, nhóm nghiên cứu đã chứng minh được quá trình lây nhiễm qua ống thận, WSSV đầu tiên nhân lên trong bàng quang sau đó lan ra khắp cơ thể. Điều này chứng minh khả năng và hiệu quả lây lan của virus từ các mô của nephrocomplex vào hemocoel (khoang hoặc một loạt các khoảng không giữa các cơ quan của hầu hết các loài động vật chân đốt và động vật thân mềm mà qua đó máu hoặc hemolymph lưu thông), nơi virus có thể lây nhiễm sang tất cả các cơ quan nhạy cảm khác .

Các nhà nghiên cứu đã kiểm tra tính toàn vẹn của hàng rào nephropore này bằng một thiết lập ex vivo thử nghiệm, trong đó áp lực từ bên trong tôm (đi tiểu mô phỏng) cho phép các van mở ra, trong khi áp lực từ bên ngoài tôm không làm tổn thương niêm phong van. Trong điều kiện bình thường, lần duy nhất van cắt này mở ra là khi đi tiểu. Các điều kiện cụ thể trong đó tế bào thận mở ra thường xuyên hơn có thể tạo cơ hội cho mầm bệnh xâm nhập.

Độ mặn giảm đột ngột, dẫn đến đi tiểu thường xuyên (và do đó thường xuyên mở ống thận), là một tình trạng như vậy. Do vai trò của nephrocomplex trong việc điều chỉnh lượng hemocoel, độ mặn giảm đột ngột sẽ thúc đẩy tôm sản xuất và thải ra nước tiểu với số lượng nhiều hơn và tần suất cao hơn. Điều này và các phát hiện khác từ nghiên cứu của chúng tôi cùng nhau cung cấp bằng chứng mạnh mẽ cho việc nephrocomplex là một cổng chính xâm nhập mầm bệnh.

Lê Bùi