[Người Nuôi tôm] – Axit eicosapentaenoic (EPA) và axit docosahexaenoic (DHA) là các axit béo omega-3 chuỗi dài thiết yếu, vốn chủ yếu được cung cấp từ dầu cá, có vai trò quan trọng đối với tăng trưởng, miễn dịch và giá trị dinh dưỡng của sản phẩm thủy sản. Tuy nhiên, nhu cầu toàn cầu ngày càng vượt quá nguồn cung bền vững, buộc ngành nuôi trồng thủy sản phải tìm kiếm các nguồn omega-3 thay thế cho tương lai.

 

Vai trò thiết yếu của hai axit béo omega-3 chuỗi dài EPA và DHA đối với tôm đã được tổng hợp trong Hướng dẫn Dinh dưỡng Omega Tối ưu cho tôm do Veramaris công bố. Để làm rõ hơn tác động sinh lý và hiệu quả sản xuất khi tăng hàm lượng omega-3 trong khẩu phần, Veramaris tiếp tục triển khai các nghiên cứu chuyên biệt. Theo đó, ba chế độ ăn thử nghiệm được xây dựng nhằm đánh giá khả năng miễn dịch, sức chống chịu stress và chất lượng sản phẩm ở tôm thẻ chân trắng Thái Bình Dương (Litopenaeus vannamei), bao gồm:

CTRL: 0,4% EPA + DHA (dầu cá)

1% hỗn hợp cao cấp (HB): ~1% EPA + DHA (dầu cá + dầu tảo)

1% Chiết xuất tảo hàm lượng cao (HA): ~1% EPA + DHA (chỉ từ dầu tảo)

Sự mất cân bằng cung cầu EPA & DHA

 

Tôm giống cỡ trung bình 0,6 g được nuôi trong điều kiện phòng thí nghiệm kiểm soát chặt chẽ trong 56 ngày. Sau giai đoạn nuôi, các chỉ tiêu được đánh giá bao gồm khả năng kháng bệnh thông qua thử thách với Vibrio parahaemolyticus gây hội chứng AHPND, khả năng chịu stress độ mặn cấp tính, cấu hình tế bào miễn dịch và thành phần axit béo trong mô cơ.

Khác với động vật có vú và cá, tôm không có hệ miễn dịch thích ứng. Chúng không có kháng thể dự phòng. Toàn bộ hệ thống phòng vệ của chúng dựa vào miễn dịch bẩm sinh, cụ thể là tế bào máu và bạch cầu hạt. Kết quả thử nghiệm cho thấy, tôm được cho ăn chế độ ăn có 1% EPA+DHA cho thấy tỷ lệ tử vong thấp hơn tới 23%, đồng thời tôm được cho ăn chế độ ăn giàu omega-3 có tỷ lệ tử vong chậm hơn, cho thấy phản ứng miễn dịch mạnh mẽ hơn và khả năng chống chịu tốt hơn. Phân tích hệ miễn dịch cho thấy việc tăng mức EPA+DHA trong khẩu phần ăn từ 0,4% (mức thường thấy trong thức ăn thương mại) lên 1% đã dẫn đến sự gia tăng tổng số tế bào máu lên 26 – 54% và sự gia tăng đáng kể 29 – 51% ở bạch cầu hạt.

Lợi ích của dinh dưỡng omega-3 tối ưu không chỉ dừng lại ở trang trại mà còn lan tỏa đến người tiêu dùng. Tôm được nuôi với khẩu phần bổ sung 1% EPA+DHA cho thấy hàm lượng axit béo tích lũy trong cơ tăng rõ rệt, từ khoảng 100 lên 180 mg/100 g, góp phần nâng cao giá trị dinh dưỡng của sản phẩm. Trong bối cảnh Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ khuyến nghị tiêu thụ 250 – 500 mg EPA+DHA mỗi ngày, tôm giàu omega-3 trở thành nguồn thực phẩm tự nhiên và bền vững. Tổng thể, việc nâng hàm lượng EPA+DHA không chỉ cải thiện sức khỏe, khả năng chống chịu và tỷ lệ sống của tôm, mà còn mang lại hiệu quả kinh tế cho người nuôi và giá trị gia tăng cho người tiêu dùng, khẳng định dinh dưỡng tối ưu là một khoản đầu tư chiến lược cho ngành tôm bền vững.

Kim Xuyến (lược dịch)