[Tạp chí Người Nuôi Tôm] – Một nhóm các nhà nghiên cứu đã xem xét và vạch ra mối đe dọa dịch bệnh đang nổi lên và ngày càng gia tăng đối với ngành tôm, trong đó có tôm càng xanh (Macrobrachium rosenbergii) và ghi nhận sự phụ thuộc hiện tại của ngành vào các liệu pháp kháng sinh.

 

Các nhà nghiên cứu từ Trung tâm Khoa học Môi trường, Nghề cá và Nuôi trồng Thủy sản (Cefas), Đại học Chulalongkorn và Viện Công nghệ Châu Á (AIT), đã công bố một đánh giá khoa học tập trung vào các bệnh gây ra trên tôm càng xanh M. rosenbergii và phác thảo các biện pháp có thể hạn chế truyền bệnh.

Trong 30 năm qua, việc nuôi tôm càng xanh Macrobrachium rosenbergii, đã tăng theo cấp số nhân ở các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới trên toàn cầu. Nhu cầu và tiêu thụ tôm càng xanh đang gia tăng ở Trung Quốc, Ấn Độ, Bangladesh và Brazil. Nhưng sự gia tăng sản lượng đi kèm với áp lực dịch bệnh làm suy giảm năng suất tôm, hạn chế lợi nhuận của trang trại và tiềm năng thương mại của ngành. Các nhà sản xuất tôm và các nhà nghiên cứu cũng đã ghi nhận sự xuất hiện của các mầm bệnh virus mới đang lây nhiễm cho tôm bố mẹ.

 

Rắc rối với mầm bệnh virus

Các nhà nghiên cứu lưu ý rằng tỷ lệ mắc các bệnh do virus ở tôm sông nuôi đang gia tăng. Điều này đặc biệt khó khăn vì virus dường như không phải là vật chủ cụ thể – có nghĩa là chúng có thể lây nhiễm cho cả loài tôm he nước ngọt và nước mặn. Dường như các vật chủ khác nhau có thể truyền virus giữa các loài.

Tỷ lệ mắc các bệnh do virus ở tôm sông nuôi đang gia tăng

 

Các nhà nghiên cứu đã lập một bảng tóm tắt các dấu hiệu lâm sàng và mô bệnh học của các bệnh nhiễm vi-rút sau: Virus gây tử vong bí ẩn (CMNV); Virus giáp xác giống hepe 1 (CHEV); Virus ánh kim Decapod 1 (DIV1); Virus liên quan đến mang (GAV); Parvovirus gan tụy (HPV); Virus hoại tử cơ quan tạo máu dưới da truyền nhiễm (IHHNV); Virus hội chứng đốm trắng (WSSV), trong số những loại khác.

 

Bệnh do vi khuẩn, nấm và microsporidia ảnh hưởng đến tôm càng xanh

M. Rosenbergiicũng dễ bị nhiễm vi khuẩn cơ hội có thể gây ra vô số dấu hiệu lâm sàng và dẫn đến tử vong. Vibrio, Aeromonasvà Pseudomonas spp. có liên quan đến tỷ lệ chết của tôm ở cả trại giống và ao nuôi thương phẩm.

 

Nấm là tác nhân gây bệnh đầu tiên được xác định trong nuôi trồng thủy sản M. rosenbergii và đã có mặt trong hệ sinh thái tôm sông kể từ khi mở rộng thương mại của ngành. Các tác nhân nấm có xu hướng gây ra tỷ lệ tử vong thấp hơn khi so sánh với nhiễm virus và vi khuẩn, nhưng có thể làm đổi màu tôm, làm giảm giá trị thương mại của chúng. Các nhà nghiên cứu lưu ý rằng nhiễm trùng nấm phổ biến trong những tháng mùa đông khi nhiệt độ nước mát hơn.

Nhiễm microsporidian đã được quan sát thấy ở tôm càng xanh nhưng cho đến nay vẫn chưa được mô tả về mặt phân loại. Có vẻ như nhiều mầm bệnh ảnh hưởng đến các loài tôm khác có thể lây nhiễm sang tôm càng xanh. Nhiều nhà sản xuất tôm đang dựa vào các liệu pháp kháng sinh để hạn chế thiệt hại cho trang trại của họ.

Ngọc Anh (Biên dịch)