[Người Nuôi tôm] – Năm 2025 khép lại với kết quả tích cực của ngành thủy sản Việt Nam, trong đó tôm tiếp tục giữ vai trò mặt hàng xuất khẩu chủ lực. Theo số liệu từ Cục Hải quan, lũy kế đến ngày 15/12/2025, kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt 10,7 tỷ USD, tăng 12% so với cùng kỳ năm trước.

Theo đó, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) dự báo kim ngạch toàn ngành năm 2025 đạt mức kỷ lục 11,2 – 11,3 tỷ USD, riêng xuất khẩu tôm vượt mốc 4,6 tỷ USD, mức cao nhất từ trước đến nay.

Kết quả trên tạo nền tảng quan trọng cho triển vọng ngành tôm năm 2026. Về thị trường, Trung Quốc tiếp tục là điểm đến lớn nhất của thủy sản Việt Nam, đạt 2,07 tỷ USD trong 11 tháng năm 2025, tăng 31,9% so với cùng kỳ. Mỹ và Nhật Bản lần lượt đứng thứ hai và thứ ba, với kim ngạch 1,78 tỷ USD và 1,55 tỷ USD. Đây cũng là những thị trường tiêu thụ tôm trọng điểm, đòi hỏi cao về chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc.

Ngành tôm Việt Nam 2026 được dự đoán là tiếp tục giữ đà xuất khẩu trong môi trường cạnh tranh khốc liệt

Theo VASEP, có ba yếu tố chính tạo sức bật cho xuất khẩu tôm. Thứ nhất, bất ổn kinh tế và địa chính trị toàn cầu thúc đẩy xu hướng dự trữ thực phẩm, khiến nhu cầu nhập khẩu thủy sản, trong đó có tôm, gia tăng. Thứ hai, sự chủ động của doanh nghiệp tôm Việt Nam trong việc điều chỉnh chiến lược thị trường, kế hoạch giao hàng và cơ cấu sản phẩm nhằm giảm thiểu tác động từ các rào cản thương mại, đặc biệt là thuế và quy định nhập khẩu của Mỹ. Thứ ba, lợi thế từ các hiệp định thương mại tự do (FTA) tiếp tục hỗ trợ tôm Việt Nam mở rộng thị phần tại EU, CPTPP và RCEP.

Tuy nhiên, bước sang năm 2026, ngành tôm vẫn phải đối mặt với không ít thách thức. Đáng chú ý là đợt rà soát thuế chống bán phá giá lần thứ 19 (POR19) của Mỹ. Trong trường hợp bất lợi, nếu mức thuế 35% tiếp tục được duy trì, khả năng cạnh tranh của tôm Việt Nam tại thị trường Mỹ sẽ suy giảm, buộc doanh nghiệp phải dịch chuyển đơn hàng sang các thị trường khác.

Bên cạnh đó, giá thành sản xuất tôm của Việt Nam hiện cao hơn so với Ecuador, Ấn Độ hay Indonesia, do tỷ lệ nuôi thành công chưa cao và chi phí đầu vào lớn. Vì vậy, tôm Việt Nam chủ yếu hướng tới các thị trường chấp nhận mức giá cao đổi lại chất lượng và sự ổn định nguồn cung như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc và EU, những thị trường ngày càng siết chặt yêu cầu về lao động, môi trường và minh bạch chuỗi cung ứng.

Ở chiều tích cực, theo Agriseco, giá cước vận tải biển được dự báo tiếp tục giảm trong năm 2026 nhờ nguồn cung tàu gia tăng, qua đó hỗ trợ cải thiện biên lợi nhuận cho doanh nghiệp xuất khẩu tôm.

Nhìn chung, triển vọng ngành tôm Việt Nam năm 2026 là sự đan xen giữa cơ hội và thách thức. Để duy trì đà tăng trưởng, ngành cần tập trung nâng cao hiệu quả nuôi, giảm giá thành, đẩy mạnh chế biến sâu và phát triển bền vững nhằm củng cố vị thế trên thị trường quốc tế.

C.A