[Người Nuôi Tôm] – Trong bối cảnh thị trường Hoa Kỳ đang trải qua những thay đổi mang tính cấu trúc do tác động của thuế quan và sự dịch chuyển trong động lực cạnh tranh, nhiều nhà xuất khẩu tôm hiện nay đang hướng sự chú ý sang Liên minh châu Âu (EU) như một điểm đến chiến lược nhằm đa dạng hóa rủi ro, đồng thời duy trì, thậm chí gia tăng, khối lượng xuất khẩu.

 

Tuy nhiên, EU không phải “miếng bánh” dễ ăn. Đây là một thị trường phân mảnh, có mức độ khác biệt rất cao, trong đó mỗi tiểu vùng sở hữu những đặc điểm riêng về thị hiếu sản phẩm, hệ thống phân phối cũng như các doanh nghiệp giữ vai trò chi phối. Việc lựa chọn đúng “cửa ngõ” để thâm nhập thị trường đòi hỏi phải có sự hiểu biết rõ ràng về những doanh nghiệp thực sự tạo ra khối lượng nhập khẩu tại các khu vực và phân khúc khác nhau trên toàn EU.

 

Bức tranh thị trường nhập khẩu

Bức tranh nhập khẩu của EU liên tục được tái định hình bởi các thương vụ mua bán – sáp nhập (M&A) và sự dịch chuyển trong chiến lược nguồn cung. Dựa trên phân tích dữ liệu vận chuyển tại EU và Vương quốc Anh, mỗi năm có khoảng 800 doanh nghiệp tham gia nhập khẩu tôm nuôi. Tuy nhiên, chỉ một phần nhỏ trong số này hoạt động ở quy mô đủ lớn để tạo ra ảnh hưởng đáng kể trên thị trường.

Khoảng 350 doanh nghiệp nhập khẩu lượng tôm trị giá trên 1 triệu USD mỗi năm, tương đương khoảng 4 – 8 container, nhờ đó giữ được vai trò ổn định, thường xuyên trong thị trường. Ở mức độ tập trung cao hơn, chỉ khoảng 25 doanh nghiệp nhập khẩu trên 25 triệu USD mỗi năm, tương đương 100 – 200 container và chính nhóm này là những doanh nghiệp dẫn dắt khối lượng nhập khẩu của EU.

Hình 1: Phân loại tương đối theo quy mô của 800 doanh nghiệp tại EU và Vương quốc Anh tham gia nhập khẩu tôm nuôi thô và tôm nuôi chế biến giá trị gia tăng (Nguồn: Nghiên cứu của Shrimp Insights)

 

Top 25 nhà nhập khẩu tôm nuôi lớn nhất EU theo Shrimp Insights

Trong bảng dưới đây là đánh giá của chuyên gia Top 25 nhà nhập khẩu tôm nuôi lớn nhất tại EU, dựa trên giá trị nhập khẩu ước tính.

STT	Quốc gia trụ sở	Doanh nghiệp	Công ty con liên quan tại châu Âu	Nhóm giá trị nhập khẩu tôm Penaeus	Nguồn cung tôm Penaeus chính	Doanh thu ước tính (2024)
1	Tây Ban Nha	Nueva Pescanova	Pescanova Spain, Pescanova Hellas (Hy Lạp), Pescanova Italy, Pescanova Portugal	> 100 triệu USD	Ecuador, Nicaragua, Guatemala, Ấn Độ	1 – 1,1 tỷ USD
2	Hà Lan	Parlevliet van de Plas	Heiploeg (NL), Deutsche See (Đức)	> 100 triệu USD	Ecuador, Honduras, Ấn Độ	1,8 tỷ USD
3	Nhật Bản	Maruha Nichiro (Umios Corp.)	Seafood Connection (NL), van der Lee (NL), Asiatico (NL), Northcoast Seafood (UK), Inlet Seafood (TBN)	> 100 triệu USD	Việt Nam, Ấn Độ, Ecuador, Bangladesh	7,2 tỷ USD
4	Vương quốc Anh	Sykes Seafood Group	Ruskim (UK), Big Prawn Company (UK), Klaas Puul (NL)	> 100 triệu USD	Ấn Độ, Ecuador, Venezuela	500 – 600 triệu USD
5	Pháp	Groupe JMI	Crusta’c (FR), Gelpeche (FR), Nov’East Seafood	> 100 triệu USD	Ecuador, Ấn Độ, Trung Mỹ	280 – 320 triệu USD
6	Hà Lan	Cornelis Vrolijk	Primstar (NL), Gambastar (TBN)	50 – 100 triệu USD	Ecuador, Nigeria, Việt Nam	500 – 600 triệu USD
7	Pháp	Labeyrie Fine Foods	Delpierre (FR), Lyons Seafood (UK)	50 – 100 triệu USD	Ecuador, Honduras, Việt Nam	1,1 tỷ USD
8	Canada	Cooke Inc.	Morubel (Bỉ), Ristic (Đức)	50 – 100 triệu USD	Honduras, Ấn Độ, Indonesia	4 tỷ USD
9	Thái Lan	Charoen Pokphand Group	Westbridge Foods (UK), CP Foods Europe (Bỉ), CPF Poland, CPF Culinar (Ba Lan)	50 – 100 triệu USD	Việt Nam, Thái Lan, Ecuador	18 tỷ USD
10	Pháp	Escal	L’Assiette Bleue (FR)	25 – 50 triệu USD	Ecuador, Ấn Độ, Việt Nam	150 – 200 triệu USD
11	Lithuania	Viciunai	–	25 – 50 triệu USD	Ecuador	450 – 500 triệu USD
12	Hà Lan	Brouwer Groothandel Groep	Fisherman’s Choice (NL), Asian Express (NL)	25 – 50 triệu USD	Ấn Độ, Bangladesh, Việt Nam, Indonesia	850 – 900 triệu USD
13	Ý	Ecuashrimp	–	25 – 50 triệu USD	Ecuador	40 – 50 triệu USD
14	Ý	Comavicola	–	25 – 50 triệu USD	Ecuador	100 – 150 triệu USD
15	Nhật Bản	Nissui	Nordic Seafood (Đức), Cite Marine (FR), J.P. Klausen (Đức)	25 – 50 triệu USD	Việt Nam, Ấn Độ, Ecuador	5,8 tỷ USD
16	Ý	New Food	–	25 – 50 triệu USD	Ecuador, Ấn Độ	Không công bố
17	Ý	Skalo	–	25 – 50 triệu USD	Ecuador	40 – 50 triệu USD
18	Pháp	Si2a	–	25 – 50 triệu USD	Ecuador	30 – 40 triệu USD
19	Pháp	SN Trading	–	25 – 50 triệu USD	Ecuador, Trung Mỹ	40 – 50 triệu USD
20	Ý	MARR	–	25 – 50 triệu USD	Ecuador, Ấn Độ, Việt Nam	2 tỷ USD
21	Bỉ	Thalassa Seafood	–	25 – 50 triệu USD	Ấn Độ, Việt Nam, Bangladesh, Ecuador, Indonesia	60 triệu USD
22	Hà Lan	Dayseaday Group	Dayseaday Frozen (NL), Dayseaday Fresh (NL), Oceanis (Romania)	25 – 50 triệu USD	Việt Nam, Ấn Độ, Ecuador, Bangladesh	150 triệu USD
23	Hà Lan	BML Food Group	–	25 – 50 triệu USD	Ấn Độ, Việt Nam, Bangladesh	50 – 75 triệu USD
24	Tây Ban Nha	Grupo Profand	Caladero (TBN)	25 – 50 triệu USD	Ecuador, Ấn Độ	1,2 tỷ USD
25	Đức	Metro AG	–	25 – 50 triệu USD	Ấn Độ, Bangladesh	31 tỷ USD

 

Theo các ước tính của chuyên gia, mỗi doanh nghiệp trong Top 25 đều nhập khẩu trên 25 triệu USD tôm nuôi mỗi năm. Tổng cộng, nhóm này chiếm khoảng 35 – 45% tổng giá trị nhập khẩu tôm nuôi của EU. Tập đoàn Nueva Pescanova của Tây Ban Nha nổi bật là nhà nhập khẩu lớn nhất, với giá trị nguồn cung ước đạt 150 – 200 triệu USD, tương đương khoảng 5% tổng nhập khẩu.

Xét về doanh thu tập đoàn, Top 25 thể hiện sự đa dạng về mô hình doanh nghiệp. Có 10 doanh nghiệp đạt doanh thu trên 1 tỷ USD/năm, 8 doanh nghiệp có doanh thu từ 100 triệu đến 1 tỷ USD và 7 doanh nghiệp còn lại có doanh thu dưới 100 triệu USD. Trong khi nhiều doanh nghiệp là các nhà kinh doanh tôm hoặc thủy sản chuyên biệt, một số khác lại thuộc các tập đoàn đa quốc gia lớn như Nissui, Charoen Pokphand Foods hay Labeyrie Fine Foods.

Phần lớn Top 25 cung ứng cho các hệ thống bán lẻ và dịch vụ ăn uống lớn tại châu Âu. Tuy nhiên, một số doanh nghiệp bao gồm Metro AG tại Đức, Marr tại Ý và Brouwer Groothandel Groep tại Hà Lan đều là các nhà bán buôn quy mô lớn với hệ thống phân phối riêng.

Khoảng một nửa số doanh nghiệp trong danh sách chủ yếu hoạt động ở quy mô quốc gia. Ví dụ gồm Ecuashrimp, Comavicola, Skalo, New Food và Marr tại Ý; Fisherman’s Choice và BML Food Group tại Hà Lan; Thalassa tại Bỉ; cũng như Groupe JMI, Escal, SN Trading và Si2a tại Pháp. Phần còn lại là các tập đoàn khu vực với mạng lưới bán hàng và phân phối trải rộng khắp châu Âu.

Một số doanh nghiệp có nền tảng sâu trong lĩnh vực khai thác thủy sản hoặc nuôi trồng thủy sản, bao gồm Nueva Pescanova, Grupo Profand, Parlevliet van de Plas, Cornelis Vrolijk và Maruha Nichiro. Trong khi đó, những doanh nghiệp khác chủ yếu là nhóm thương mại và chế biến, như Sykes, Labeyrie Fine Foods và Nissui. Một nhóm doanh nghiệp bao gồm Nueva Pescanova, Cooke Inc., Cornelis Vrolijk, Groupe JMI và Charoen Pokphand Group đã tích hợp dọc chuỗi giá trị, từ nuôi tôm, chế biến, xuất khẩu, nhập khẩu đến phân phối.

Hà My (biên dịch)

Nguồn: Shrimp Insights