[Người Nuôi Tôm] – Khi thức ăn nuôi tôm ngày càng phụ thuộc vào đạm thực vật, bài toán giảm tính ngon miệng và hiệu quả tiêu thụ trở nên ngày càng rõ rệt. Một nghiên cứu mới cho thấy chất tạo vị có nguồn gốc từ ấu trùng ruồi lính đen có thể tạo ra sức hút tương đương bột mực, mở ra một hướng đi linh hoạt hơn cho công thức thức ăn tôm.

Côn trùng có thể được định vị như một thành phần chức năng, góp phần giải quyết đồng thời bài toán kinh tế và môi trường trong công thức thức ăn (Ảnh: ST)

Trong nuôi tôm thẻ chân trắng, mức độ tôm chịu ăn có ảnh hưởng trực tiếp đến tăng trưởng, hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR) và cuối cùng là hiệu quả kinh tế. Tuy nhiên, xu hướng thay thế bột cá và bột mực bằng protein thực vật đang khiến khẩu phần ngày càng khó tiêu hóa và kém hấp dẫn hơn với tôm. Điều này dẫn đến hiện tượng giảm lượng thức ăn tự nguyện, kéo theo tăng trưởng chậm và rủi ro ô nhiễm môi trường do thức ăn dư thừa. Để khắc phục, ngành thức ăn thủy sản từ lâu đã dựa vào các thành phần có nguồn gốc biển như bột mực, bột nhuyễn thể hay dịch thủy phân cá để kích thích vị giác. Tuy nhiên, các nguồn nguyên liệu này vừa đắt đỏ, vừa chịu áp lực lớn về tính bền vững và biến động nguồn cung. Trong bối cảnh đó, các hợp chất tạo vị từ côn trùng, đặc biệt là từ ấu trùng ruồi lính đen, đang nổi lên như một lựa chọn thay thế đáng chú ý.

Một nghiên cứu thực nghiệm gần đây đã đánh giá khả năng kích thích ăn của một chất tạo vị chiết xuất từ ấu trùng ruồi lính đen trong khẩu phần cho tôm thẻ. Thử nghiệm so sánh 3 công thức: khẩu phần đối chứng không có chất tạo vị, khẩu phần bổ sung 3% bột mực và khẩu phần bổ sung 3& chất tạo vị từ ấu trùng côn trùng. Các chỉ tiêu được theo dõi tập trung vào lượng thức ăn tiêu thụ và hiệu quả sử dụng thức ăn. Kết quả cho thấy khẩu phần có bổ sung chất tạo vị từ ấu trùng ruồi lính đen giúp tôm tăng lượng thức ăn tiêu thụ tương đối thêm 7,56% so với khẩu phần đối chứng. Đáng chú ý, mức độ kích thích ăn của nhóm này gần như tương đương với nhóm sử dụng bột mực, vốn được coi là tiêu chuẩn vàng trong ngành về khả năng tạo vị. Điều này cho thấy các hợp chất có nguồn gốc từ côn trùng hoàn toàn có thể đảm nhận vai trò thu hút tôm trong công thức thức ăn.

Không chỉ cải thiện mức độ chịu ăn, 2 khẩu phần có bổ sung chất tạo vị từ mực và từ côn trùng đều duy trì hệ số chuyển đổi thức ăn ở mức tương tự nhau và không thấp hơn so với đối chứng. Điều này hàm ý rằng việc thay thế bột mực bằng chất tạo vị từ côn trùng không làm suy giảm hiệu quả chuyển hóa thức ăn, một yếu tố then chốt đối với chi phí sản xuất. Ý nghĩa của kết quả này không chỉ nằm ở con số 7,56%, mà ở thông điệp lớn hơn: các thành phần từ côn trùng không chỉ là nguồn protein bền vững, mà còn có thể đóng vai trò chức năng trong công thức thức ăn. Ở liều sử dụng thấp, chúng vẫn thể hiện rõ tác dụng cải thiện độ ngon miệng, giúp các nhà sản xuất có thêm công cụ linh hoạt để thiết kế khẩu phần giàu đạm thực vật nhưng vẫn đảm bảo tôm ăn mạnh và lớn nhanh. Về dài hạn, nếu được chuẩn hóa và mở rộng quy mô, các chất tạo vị từ côn trùng có thể giúp giảm phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu biển, ổn định chi phí và tạo ra các công thức thức ăn thân thiện hơn với hệ sinh thái. Đối với người nuôi tôm, điều đó đồng nghĩa với khẩu phần hiệu quả hơn, tôm ăn khỏe hơn và rủi ro môi trường thấp hơn.

Vương Đệ (lược dịch)