Theo nguồn tin từ tạp chí Aqua Culture Asia Pacific, các đại diện ngành công nghiệp tôm tại Philippines rất lạc quan về sản lượng tôm thẻ chân trắng trong năm 2019. Với sự thúc đẩy và phát triển nhân rộng của các trang trại nuôi tôm, sản lượng tôm thẻ chân trắng được dự báo có thể tăng lên nhiều và sẽ đạt 120.000 tấn vào năm 2022. Nhưng một điều đáng ngạc nhiên là mặc dù diện tích và sản lượng nuôi tăng nhưng sản lượng xuất khẩu lại giảm, tôm chủ yếu được tiêu thụ trong thị trường nội địa.

Trong năm 2019, xuất khẩu tôm của Philippines chỉ đạt trên 5.000 tấn trong tổng số 65.000 tấn được sản xuất. Điều này có nghĩa là hơn 90% sản lượng tôm được tiêu thụ trong nước. Lý giải cho sự chênh lệch này, có thể thấy, đối với thị trường nội địa, tôm chủ yếu cung cấp cho các chợ địa phương, nhà hàng dịch vụ và qua một số kênh bán lẻ. Một phần được chế biến dưới dạng đông lạnh và các sản phẩm chế biến sâu. Hiện nay, giá tôm nội địa tại Philippines được đánh giá vẫn đang ở mức cao, dao động từ 2,96 USD/kg tới 5,9 USD/kg (vào dịp Giáng sinh) với loại tôm có kích cỡ 60-70 con/kg. Chính vì vậy, thị trường xuất khẩu không còn là mảnh đất màu mỡ cho những nhà sản xuất tôm nước này.

Vấn đề được đặt ra là, với diện tích và sản lượng nuôi ngày một tăng, thị trường trong nước sẽ sớm bão hòa, khi đó buộc các nhà sản xuất phải đưa ra sự lựa chọn giữa cắt giảm sản xuất hoặc mở rộng sang thị trường xuất khẩu.

Tình hình xuất khẩu tôm của Philippines từ 2010 – 2019 (Nguồn ITC 2020)

Vài năm trở lại đây, thị trường xuất khẩu tôm của Philippines đã phải chịu áp lực rất lớn, những nhà phân tích đang lo ngại rằng các nhà sản xuất của họ liệu có chịu được áp lực cạnh tranh để mở rộng thị trường xuất khẩu hay không. Mặc dù giá tôm đông lạnh trên thị trường nội địa khá cao và ổn định, nhưng chi phí chế biến tôm lột vỏ và các sản phẩm giá trị khác lại tăng cao. Điều này khiến các nhà đánh giá lo ngại liệu chi phí sản xuất ở Philippines có cho phép các nhà sản xuất cạnh tranh với sản phẩm tôm nguyên vỏ, bóc vỏ hoặc sơ chế cùng các sản phẩm chế biến sâu khác trên thị trường toàn cầu hay không.

Mặc dù là một tay chơi nhỏ trong thị trường ngành tôm châu Á cũng như toàn cầu, song sự gia tăng về sản lượng sẽ dẫn đến việc mở rộng thêm số lượng các trang trại, áp dụng các phương pháp thâm canh, công nghệ cao cũng như nhu cầu về số lượng con giống, thức ăn, thuốc thủy sản cùng các nhà máy sơ chế, phân phối sẽ tăng lên. Với tất cả những bước phát triển này, Philippines chắc chắn sẽ là một quốc gia đáng để theo dõi trong thời gian tới.

Hải Anh