[Người Nuôi Tôm] – Nhằm giúp người nuôi tôm giảm phụ thuộc vào kinh nghiệm thủ công và hạn chế rủi ro từ biến động môi trường ao nuôi, nhóm học sinh Trường THPT Nguyễn Văn Thoại (phường Hòa Xuân, TP. Đà Nẵng) đã phát triển mô hình ứng dụng công nghệ IoT kết hợp biofloc, cho phép theo dõi và điều khiển ao nuôi tôm trực tiếp trên điện thoại.

Ý tưởng xuất phát từ thực tế mà người nuôi tôm thường xuyên đối mặt: tôm có thể chết hàng loạt sau một đêm mà không có dấu hiệu cảnh báo rõ ràng. Các yếu tố như oxy hòa tan giảm, pH biến động hoặc khí độc tích tụ âm thầm trong nước là nguyên nhân chính, nhưng khó được phát hiện kịp thời bằng phương pháp theo dõi truyền thống.

Từ thực tế đó, nhóm học sinh gồm Nguyễn Lê Nhật Quyên, Lê Đức Anh Huy và Phan Nguyễn Phương Nhi đã chỉ ra nhiều hạn chế trong mô hình nuôi hiện nay như phụ thuộc kinh nghiệm, sai số trong theo dõi thủ công, chi phí vận hành cao và thiếu khả năng dự báo sớm các rủi ro môi trường.

Với sáng kiến xanh cho người nuôi trồng thủy sản, nhóm học sinh Đà Nẵng đã đưa công việc theo dõi hồ tôm lên điện thoại để tăng độ chính xác và hiệu quả (Ảnh: Vĩnh Yên)

Mô hình do nhóm đề xuất tích hợp hệ thống cảm biến IoT có khả năng đo các thông số nước như pH, nhiệt độ, độ mặn, TDS… Dữ liệu được truyền trực tiếp về điện thoại, giúp người nuôi giám sát ao nuôi theo thời gian thực mà không cần trực tiếp có mặt tại ao.

Không chỉ dừng ở giám sát, hệ thống còn cho phép điều khiển từ xa các thiết bị như máy sục khí, quạt nước, máy bơm điều chỉnh pH và hệ thống cho ăn tự động. Điều này giúp người nuôi có thể can thiệp kịp thời khi môi trường ao nuôi biến động.

Một điểm đáng chú ý của mô hình là việc kết hợp năng lượng mặt trời nhằm giảm chi phí điện năng, đồng thời ứng dụng công nghệ biofloc để xử lý chất thải ngay trong ao. Theo nhóm nghiên cứu, biofloc giúp vi sinh vật chuyển hóa chất hữu cơ dư thừa thành nguồn dinh dưỡng tự nhiên cho tôm, qua đó giảm ô nhiễm nước và hạn chế xả thải ra môi trường.

Nhật Quyên cho biết việc tích hợp các công nghệ này không chỉ hướng tới tăng hiệu quả nuôi trồng mà còn giúp giảm chi phí thức ăn và tối ưu tài nguyên sẵn có trong ao nuôi. “Chúng em mong mô hình không chỉ dừng lại ở ý tưởng mà có thể ứng dụng thực tế, giúp người nuôi giảm rủi ro và hướng đến phát triển bền vững”, Nhật Quyên chia sẻ.

Dự án đã giành giải Nhất cuộc thi “Danang Green Future Solutions – Sáng kiến xanh cho Đà Nẵng đáng sống” năm 2026 do Thành đoàn Đà Nẵng phối hợp Đại học Swinburne tổ chức. Tuy nhiên, giá trị của mô hình được đánh giá không chỉ nằm ở giải thưởng mà ở tính ứng dụng thực tiễn, khi các em học sinh đã tiếp cận trực tiếp vấn đề của ngành nuôi trồng thủy sản và đề xuất giải pháp mang tính công nghệ hóa.

Theo nhóm tác giả, mô hình hướng đến mục tiêu hỗ trợ người nuôi tôm tại Đà Nẵng giảm phụ thuộc vào kinh nghiệm truyền thống, nâng cao hiệu quả sản xuất, đồng thời góp phần thúc đẩy quá trình số hóa trong ngành thủy sản theo hướng hiện đại và bền vững.

Tùng Dương