Khi trời chuyển mưa, bản năng của người nuôi là chăm sóc cho đàn tôm. Nhưng có một hành động tưởng chừng như quan tâm lại ẩn chứa rủi ro cực lớn: đó là cho ăn. Việc ngưng hoặc giảm mạnh lượng thức ăn trong lúc trời mưa không phải là sự bỏ bê, mà là một quyết định kỹ thuật khôn ngoan dựa trên những cơ sở khoa học rõ ràng.

Trời mưa bão tôm sẽ trốn dưới đáy ao. Ảnh: Tép Bạc

“Gánh nặng kép”: tôm bị stress và thức ăn thừa

Lý do quan trọng nhất đến từ chính trạng thái của con tôm. Những cơn mưa lớn làm các yếu tố môi trường trong ao như nhiệt độ, độ pH và độ mặn thay đổi đột ngột. Sự biến động này gây ra stress nặng, khiến hệ miễn dịch của tôm suy yếu và hệ tiêu hóa hoạt động kém hiệu quả.

Khi bị stress, tôm sẽ giảm ăn hoặc bỏ ăn hoàn toàn. Nếu người nuôi vẫn giữ thói quen cho ăn như bình thường, một lượng lớn thức ăn dư thừa sẽ chìm xuống đáy ao. Lượng thức ăn này không chỉ gây lãng phí chi phí, mà còn trở thành một “quả bom” ô nhiễm.

Lượng hữu cơ dư thừa sẽ nhanh chóng bị vi khuẩn phân hủy trong điều kiện yếm khí dưới đáy ao. Quá trình này tiêu thụ một lượng lớn oxy hòa tan, đồng thời giải phóng các khí độc như NH₃ và H₂S. Như vậy, ao nuôi phải đối mặt với một “gánh nặng kép”: đàn tôm đang yếu đi vì stress, trong một môi trường nước đang xấu đi nhanh chóng.

Hậu quả của tôm bị stress. Ảnh: Lucaga

Hành động đúng: ưu tiên môi trường, không phải thức ăn

Trong lúc trời mưa, ưu tiên hàng đầu của người nuôi không phải là làm sao để tôm ăn, mà là làm sao để giữ ổn định môi trường và giảm thiểu stress cho tôm. Do đó, việc đầu tiên và quan trọng nhất là phải chủ động giảm từ 50-70% lượng thức ăn, hoặc ngưng cho ăn hoàn toàn nếu mưa lớn và kéo dài.

Thay vào đó, toàn bộ sự tập trung và nguồn lực (đặc biệt là điện năng) phải được dồn vào việc vận hành tối đa hệ thống quạt nước và sục khí. Việc này giúp xáo trộn nước, phá vỡ sự phân tầng nhiệt độ và pH, và quan trọng nhất là cung cấp đủ oxy cho đàn tôm đang yếu.

Bên cạnh đó, cần chủ động sử dụng vôi nông nghiệp (CaCO₃) để tạt xuống ao. Vôi sẽ giúp đệm và ổn định độ pH, tránh cho môi trường nước bị axit hóa do nước mưa, qua đó giảm sốc cho đàn tôm.

Quá trình bón vôi ngày mưa cho ao tôm. Ảnh: Tép Bạc

Khi nào nên cho ăn trở lại?

Sau khi mưa tạnh, người nuôi cũng không nên vội vàng cho ăn trở lại với lượng thức ăn như cũ. Hãy kiên nhẫn chờ cho môi trường ao nuôi thực sự ổn định và kiểm tra sức khỏe của tôm thông qua sàng ăn.

Khi thấy tôm đã bắt đầu ăn mạnh trở lại trong sàng, hãy bắt đầu cho ăn với liều lượng chỉ bằng 50-70% so với trước khi mưa. Sau đó, từ từ tăng dần lượng thức ăn trong các cữ tiếp theo dựa trên sức ăn thực tế của tôm.

Trong giai đoạn này, việc bổ sung Vitamin C và các loại men vi sinh (probiotics) vào thức ăn là rất cần thiết. Chúng sẽ giúp tôm tăng cường sức đề kháng, phục hồi sức khỏe đường ruột và vượt qua giai đoạn stress sau mưa một cách nhanh chóng.

Quản lý rủi ro: nền tảng của vụ nuôi thành công

Trong mùa mưa, hành động không cho tôm ăn không phải là sự bỏ bê. Đó là một quyết định kỹ thuật mang tính chiến lược, thể hiện sự thấu hiểu sâu sắc về sinh lý của con tôm và hệ sinh thái ao nuôi.

Bằng cách tạm thời hy sinh một vài cữ ăn, người nuôi đang chủ động giảm thiểu rủi ro ô nhiễm, bảo vệ môi trường nước và tạo điều kiện tốt nhất để đàn tôm vượt qua giai đoạn khó khăn. Đây chính là một trong những kỹ năng quản lý quan trọng nhất giúp phân biệt giữa một người nuôi chuyên nghiệp và một người làm theo thói quen.

Yen

Nguồn: Tepbac