[Người Nuôi Tôm] – Từ ngày 1/6, Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) sẽ chính thức thực thi Lệnh 280 về quản lý đăng ký doanh nghiệp thực phẩm nhập khẩu. Do chuyển dịch mạnh sang cơ chế quản lý rủi ro và siết chặt quy trình, doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Việt Nam cần đặc biệt lưu ý những thay đổi cốt lõi để tránh nguy cơ bị từ chối thông quan.

Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) vừa ban hành Văn bản số 500/XNK-NH nhằm cập nhật thông tin và hướng dẫn các doanh nghiệp Việt Nam về việc thực thi quy định mới này.

Lệnh 280 sẽ thay thế các cơ chế quản lý trước đây và đánh dấu bước ngoặt lớn trong tư duy giám sát an toàn thực phẩm của quốc gia này, chuyển trọng tâm từ đánh giá hệ thống quản lý quốc gia sang đánh giá rủi ro trực tiếp trên năng lực tuân thủ của từng doanh nghiệp cụ thể.

Các đơn vị xuất khẩu phải thiết lập một quy trình kiểm soát nội bộ nghiêm ngặt nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật ngày càng khắt khe từ thị trường Trung Quốc

Thay đổi cốt lõi về quy trình đăng ký mã số qua Thư giới thiệu chính thức

Một trong những điểm đổi mới quan trọng nhất của Lệnh 280 là cơ chế phân loại nhóm mặt hàng dựa trên mức độ rủi ro đối với an toàn sinh học và sức khỏe người tiêu dùng.

Thủy sản là sản phẩm thuộc danh mục có yêu cầu theo Nghị định thư và nằm trong nhóm quản lý rủi ro cao của Trung Quốc. Chính vì vậy, các doanh nghiệp Việt Nam không thể tự do đăng ký tài khoản trên hệ thống CIFER của GACC như trước.

Thay vào đó, quy trình bắt buộc phải có Thư giới thiệu chính thức từ cơ quan thẩm quyền để làm cơ sở cho phía Hải quan Trung Quốc rà soát và phê duyệt cấp mã số.

Việc chuyển dịch sang cơ chế quản lý rủi ro đồng nghĩa với việc doanh nghiệp thủy sản phải tự chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính chính xác, minh bạch của hồ sơ và quy trình sản xuất của mình.

Một sai sót nhỏ của một cơ sở sẽ trực tiếp ảnh hưởng đến mã số xuất khẩu của chính cơ sở đó, thay vì ảnh hưởng mang tính hệ thống của cả ngành hàng như giai đoạn trước.

Điều này đòi hỏi các đơn vị xuất khẩu phải thiết lập một quy trình kiểm soát nội bộ nghiêm ngặt nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật ngày càng khắt khe từ thị trường nhập khẩu.

Kiểm soát chặt chẽ các danh mục rủi ro kỹ thuật để tránh bị từ chối thông quan

Bên cạnh những thay đổi về thủ tục hành chính, Hải quan Trung Quốc cũng nâng cao tần suất và mức độ kiểm tra thực tế đối với các lô hàng thủy sản nhập khẩu.

Các yếu tố rủi ro hàng đầu dễ khiến hàng hóa bị giữ lại hoặc tiêu hủy tại cửa khẩu bao gồm dịch bệnh động vật thủy sản, dư lượng thuốc thú y, hóa chất, kháng sinh cấm, chất ô nhiễm môi trường vượt ngưỡng và đặc biệt là lỗi ghi nhãn mác.

Thông tin hiển thị trên bao bì sản phẩm phải phù hợp chính xác tuyệt đối với thông tin đã đăng ký trên hệ thống của GACC. Chỉ cần một sai sót nhỏ về địa chỉ nhà máy, tên doanh nghiệp hoặc quy cách đóng gói so với chứng thư xuất khẩu đều có thể dẫn đến việc bị từ chối thông quan ngay lập tức.

Văn phòng SPS Việt Nam cũng đưa ra lưu ý quan trọng về thời hạn hiệu lực của mã số đăng ký doanh nghiệp do GACC cấp theo Lệnh 280, với chu kỳ cố định là 5 năm. Doanh nghiệp cần chủ động theo dõi lịch trình để thực hiện các thủ tục gia hạn trước khi mã số hết hạn nhằm tránh gián đoạn giao thương.

Trước xu hướng thắt chặt kiểm soát từ Trung Quốc, việc chủ động chuẩn hóa dữ liệu vùng nuôi, nâng cao năng lực truy xuất nguồn gốc và sẵn sàng cho các đợt kiểm tra trực tuyến bất ngờ là giải pháp cốt lõi để doanh nghiệp Việt Nam giữ vững thị phần tại thị trường này.

Trần Linh