[Người nuôi Tôm] – Ngành tôm đang chịu thiệt hại nặng nề do các bệnh mới, đặc biệt là hoại tử gan tụy cấp (AHPND) do vi khuẩn Vibrio parahaemolyticus gây ra, đã kháng nhiều loại kháng sinh. Giải pháp biofloc và bổ sung thức ăn synbiotic (kết hợp probiotic và prebiotic) được xem là hướng thay thế tiềm năng, giúp kiểm soát dịch bệnh hiệu quả hơn.

Nuôi tôm giảm phụ thuộc vào kháng sinh đang là xu hướng tất yếu (Ảnh: Phạm Huệ)

 

Giải pháp sinh học nâng cao sức khỏe và tỷ lệ sống của tôm

Hệ thống biofloc được tạo bằng cách cấy vi khuẩn có lợi Halomonas alkaliphila, vi khuẩn nitrat hóa và tảo Chaetoceros calcitrans, kết hợp mật rỉ đường với tỷ lệ C/N = 15. Thức ăn bổ sung synbiotic gồm 0,375% bột rong đỏ (Kappaphycus alvarezii), 0,125% Spirulina sp. và bột H. alkaliphila đông khô (10⁹ CFU/kg).

Sau 84 ngày nuôi, biofloc – dù có hay không bổ sung synbiotic – đều giúp ổn định chất lượng nước, tăng sinh khối và tỷ lệ sống của tôm. Khi gây nhiễm Vibrio parahaemolyticus, nhóm nuôi biofloc đạt tỷ lệ sống 70%, tương đương nhóm dùng kháng sinh enrofloxacin (73%). Phân tích gen cho thấy hệ miễn dịch tôm được kích hoạt mạnh, tăng biểu hiện các peptide kháng khuẩn (ALF-a, lyz) và enzyme proPO.

Công nghệ biofloc giúp cân bằng vi sinh, phân giải chất thải, giảm ô nhiễm và chi phí xử lý nước tới 30%, đồng thời cung cấp nguồn dinh dưỡng tự nhiên, góp phần giảm phụ thuộc vào thức ăn công nghiệp.

 

Synbiotic: Kết hợp lợi ích từ probiotic và prebiotic

Song song với biofloc, thức ăn synbiotic, sự kết hợp giữa probiotic (vi khuẩn có lợi) và prebiotic (chất kích thích vi sinh có lợi) đang trở thành giải pháp sinh học chủ đạo trong nhiều nghiên cứu và ứng dụng thực tế.

Probiotic là các vi sinh vật sống có lợi cho vật nuôi, giúp kích thích tăng trưởng, cải thiện hệ vi sinh đường ruột và tăng cường miễn dịch tự nhiên. Trong khi đó, prebiotic là những hợp chất không tiêu hóa được, có tác dụng nuôi dưỡng và kích thích hoạt động của các probiotic trong ruột, giúp tăng cân bằng vi sinh và cải thiện sức khỏe tổng thể. Khi được kết hợp, synbiotic tạo ra hiệu ứng cộng hưởng, vừa cải thiện hấp thu dinh dưỡng, vừa tăng sức đề kháng với mầm bệnh.

Sự kết hợp giữa biofloc – synbiotic – vi sinh tự nhiên đang được xem là bước ngoặt trong chiến lược giảm kháng sinh và hóa chất của ngành tôm toàn cầu. Không chỉ mang lại lợi ích kinh tế rõ rệt, những giải pháp này còn giúp xây dựng hệ sinh thái nuôi “xanh – sạch – an toàn”, phù hợp với tiêu chuẩn chăn nuôi sinh học và xuất khẩu bền vững mà Việt Nam và các quốc gia nuôi tôm lớn đang hướng tới.

Trần My (Lược dịch)