[Người Nuôi Tôm] – Trong mùa lạnh, dù môi trường ao nuôi được kiểm soát tốt, tôm vẫn thường giảm ăn, rối loạn trao đổi chất, mềm vỏ và suy giảm sức đề kháng. Nguyên nhân không nằm ở kỹ thuật chăm sóc, mà xuất phát từ tình trạng stress lạnh kéo dài – thách thức buộc nuôi tôm vụ đông phải tìm đến các giải pháp sinh học phù hợp.

 Stress lạnh có thể khiến tôm chậm tăng trưởng

 

Stress lạnh là gì?

Stress lạnh xảy ra khi nhiệt độ môi trường xuống thấp hơn ngưỡng thích hợp cho tôm, thường dưới 25°C. Khi đó, hàng loạt quá trình sinh lý bị rối loạn, hoạt động trao đổi chất suy giảm và hệ miễn dịch bị ức chế, khiến sức khỏe tôm nhanh chóng đi xuống. Nghiên cứu cho thấy ở mức khoảng 13°C, tôm giảm ăn, hạn chế bơi lội và tỷ lệ chết tăng rõ rệt (Fan, Wang & Wu, 2013; Huang và cộng sự, 2017).

Một số tác động của stress lạnh

– Nhiệt độ thấp làm giảm nhu động ruột và hoạt lực các enzyme tiêu hóa (như protesae, amylase, lipase) khiến tôm giảm ăn và FCR tăng cao. Sự cân bằng hệ vi sinh đường ruột bị phá vỡ, vi khuẩn có lợi suy giảm, trong khi Vibrio sp. gây bệnh phát triển làm tăng nguy cơ bệnh đường ruột.

– Stress lạnh cũng gây ức chế hệ miễn dịch không đặc hiệu, làm giảm hoạt tính của enzyem phòng vệ và tăng mức độ stress oxy hóa.

– Nhiệt độ thấp kéo dài chu kỳ lột xác, tôm mềm vỏ và khả năng tái tạo mô và tăng trưởng giảm.

Một số giải pháp sinh học giúp tôm vượt qua stress lạnh

Tỏi

Tỏi chứa Allicin và các hợp chất organosulfur (ajoene, DADS, DATS) có khả năng: Kháng khuẩn phổ rộng, kích thích enzyme tiêu hóa (protease, amylase, lipase), tăng hoạt tính enzyme phòng vệ (lysozyme, peroxidase, phenoloxidase), tăng cường hệ thống chống oxy hóa nội sinh (SOD, CAT, GSH). Nhờ đó giúp giảm stress oxy hóa và bảo vệ ruột, gan tụy trong điều kiện lạnh. Ngoài ra, cần tăng cường bổ sung hệ vi khuẩn có lợi để cạnh tranh với Vibrio sp., giúp bảo vệ đường ruôt.

Beta-glucan, MOS

Beta-glucan là chất kích hoạt mạnh hệ miễn dịch tự nhiên: Kích hoạt các chức năng phòng thủ của tế bào như thực bào, melanization, bao bọc và đông máu. Giúp tôm nhận diện sớm tác nhân gây bệnh. MOS là Prebiotic giúp duy trì cấu trúc niêm mạc ruột, tạo điều kiện cho vi khuẩn có lợi phát triển.

Vitamin

Vitamin giúp tăng sức đề kháng, giảm stress, hỗ trợ miễn dịch. Ví dụ Vitamin C, Vitamin E, Vitamin A  là những chất tăng miễn dịch, chất chống Oxy hóa. Giúp loại bỏ các gốc Oxy hóa gây hại, phòng ngừa những bệnh do vi rút, vi khuẩn, chất độc tấn công.

Khoáng chất

Trong nuôi tôm mùa lạnh, khoáng chất cực kỳ quan trọng, giúp tôm tăng sức đề kháng, hỗ trợ lột vỏ – cứng vỏ nhanh, ổn định môi trường nước (cân bằng pH, áp suất thẩm thấu), xúc tác enzyme và chống stress.

Từ các nguyên tắc nêu trên, việc lựa chọn giải pháp dinh dưỡng và hỗ trợ sinh học phù hợp đóng vai trò then chốt trong nuôi tôm mùa lạnh. Trên cơ sở đó, SANDO đã phát triển các sản phẩm chuyên biệt nhằm hỗ trợ tôm vượt qua stress lạnh một cách thân thiện, an toàn.

• DOGACA – Ổn định đường ruột, ngừa các bệnh đường ruột
• VIGAN – Tăng miễn dịch, chống stress oxy hóa
• SAN ANTI SHOCK – Chống sốc, phục hồi nhanh
• CALCIPHORUS – Khoáng lỏng hấp thu nhanh, hỗ trợ lột xác, cứng vỏ

 

Stress lạnh kéo dài ảnh hưởng sâu rộng đến sức khỏe và năng suất tôm nuôi. Sử dụng các sản phẩm trên kết hợp quản lý môi trường tốt và các biện pháp hạ tầng giữ ấm sẽ giúp tôm vượt qua mùa lạnh, nâng cao hiệu quả nuôi tôm vụ đông.