[Người Nuôi Tôm] – Nghiên cứu cho thấy, nguyên liệu giàu polysaccharide không tinh bột (NSP) có thể được đưa trực tiếp vào thức ăn để cung cấp nguồn carbon cho hệ thống biofloc, thay cho việc bổ sung carbohydrate riêng vào nước. Hiệu quả phụ thuộc đáng kể vào việc bảo đảm đủ lượng protein/nitơ cho tôm.

Thức ăn giàu chất xơ có thể góp phần cung cấp nguồn carbon cho hệ thống biofloc trong nuôi tôm thẻ chân trắng
Trong hệ thống biofloc, nguồn carbon thường được bổ sung trực tiếp vào nước để nâng tỷ lệ C:N, kích thích vi khuẩn dị dưỡng chuyển hóa các hợp chất nitơ và đồng thời tạo sinh khối vi sinh làm nguồn thức ăn bổ sung cho tôm. Một hướng tiếp cận khác là đưa carbon ngay vào thức ăn thông qua các nguyên liệu giàu polysaccharide không tinh bột (NSP), sau đó phần carbohydrate khó tiêu được bài thải qua phân và trở thành cơ chất cho biofloc.
Apriana Vinasyiam và cộng sự tại Đại học Wageningen, Hà Lan và IPB University, Indonesia đã đánh giá cách tiếp cận này trên tôm thẻ chân trắng Litopenaeus vannamei. Ba loại thức ăn được xây dựng gồm khẩu phần giàu tinh bột đối chứng (ST), khẩu phần chứa NSP khó lên men (PF) từ 28% khô dầu cọ và 10% lõi/nguyên liệu ngô, và khẩu phần NSP có khả năng lên men trung bình (MF) chứa khoảng 22% cám mì và 22% DDGS. Do hai khẩu phần NSP có hàm lượng protein thấp hơn thức ăn đối chứng, nhóm nghiên cứu đồng thời so sánh hai cách cho ăn: cho lượng thức ăn bằng nhau theo sinh khối tôm hoặc tăng lượng thức ăn NSP, để tổng lượng nitơ cung cấp tương đương khẩu phần đối chứng. Thí nghiệm đánh giá tiêu hóa kéo dài 30 ngày và thí nghiệm biofloc kéo dài 42 ngày với 150 tôm/bể, không thay nước trong suốt thời gian nuôi. Nghiên cứu được công bố trên Aquaculture, tập 619 (2026), mã bài 743854.
NSP làm giảm tiêu hóa nhưng không nhất thiết giảm tăng trưởng
Việc đưa NSP vào thức ăn đúng là làm giảm khả năng tiêu hóa của tôm. Hệ số tiêu hóa protein chỉ đạt 66% với khẩu phần PF và 74% với MF, thấp hơn rõ rệt mức 87% của khẩu phần giàu tinh bột; hệ số tiêu hóa lipid tương ứng khoảng 55%, 53% và 66%. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là khả năng lên men khác nhau của hai nguồn NSP gần như không tạo khác biệt về tăng trưởng tôm khi nuôi trong biofloc. Tôm ăn PF và MF có tăng trưởng, FCR, hiệu quả sử dụng protein và tỷ lệ sống tương đương nhau.
Yếu tố quan trọng hơn lại là cách cho ăn. Khi các khẩu phần NSP được cung cấp theo nguyên tắc đẳng nitơ, tôm đạt khối lượng cuối khoảng 3,73 g so với 3,09 g khi chỉ cho lượng thức ăn tương đương theo sinh khối; tốc độ tăng trưởng đặc biệt đạt 5,03%/ ngày so với 4,56%/ngày và năng suất đạt khoảng 0,65 so với 0,49 kg/m³. Quan trọng hơn, khi được cho ăn đẳng nitơ, cả hai khẩu phần NSP đều cho kết quả tăng trưởng không khác đáng kể so với khẩu phần tinh bột đối chứng. Điều này cho thấy nhược điểm do giảm hàm lượng và khả năng tiêu hóa protein trong thức ăn giàu NSP có thể được bù lại nếu lượng protein thực tế cung cấp cho tôm được duy trì đầy đủ.
Biofloc giúp tận dụng phần dinh dưỡng khó tiêu
Biofloc có thể là một phần quan trọng của cơ chế bù đắp này. Mặc dù thức ăn giàu NSP có khả năng tiêu hóa protein và lipid thấp hơn, lượng chất hữu cơ và carbon không tiêu hóa được bài thải ra môi trường lại trở thành cơ chất cho cộng đồng vi sinh.
Đến cuối thí nghiệm, 84–94% lượng nitơ ban đầu và nitơ đưa vào qua thức ăn vẫn được giữ lại trong hệ thống, chủ yếu ở sinh khối tôm và các dạng nitơ trong nước. Biofloc ở các nghiệm thức cho ăn đẳng nitơ cũng có hàm lượng protein cao hơn so với khi cho ăn cùng lượng thức ăn theo sinh khối. Thành phần vi sinh vật thay đổi theo nguồn carbohydrate: các khẩu phần giàu NSP làm giảm tỷ lệ Cyanobacteria và tăng Actinobacteria so với khẩu phần tinh bột. Actinobacteria đặc biệt đáng chú ý, vì nhiều thành viên của nhóm này có khả năng phân giải cellulose và các carbohydrate phức tạp.
Tuy nhiên, nghiên cứu chưa thể khẳng định những thay đổi vi sinh này có ý nghĩa thống kê vì mẫu của ba bể lặp lại đã được gộp trước khi giải trình tự. Do đó, kết quả microbiome nên được xem là xu hướng sinh học hỗ trợ cho cơ chế hơn là bằng chứng xác nhận trực tiếp rằng một nhóm vi khuẩn cụ thể quyết định hiệu quả của hệ thống.
Nguồn carbon mới cho hệ thống biofloc
Nhìn chung, kết quả cho thấy nguyên liệu giàu NSP có thể được đưa trực tiếp vào thức ăn như một nguồn carbon cho hệ thống biofloc, thay vì nhất thiết phải bổ sung carbohydrate riêng vào nước. Khả năng lên men trung bình hay thấp của hai nhóm NSP thử nghiệm không làm thay đổi đáng kể tăng trưởng, chất lượng biofloc hay phần lớn các chỉ tiêu nước; quan trọng hơn là phải bảo đảm lượng nitơ/protein thực tế tôm nhận được.
Trong điều kiện cho ăn đẳng nitơ, thức ăn giàu NSP hoạt động hiệu quả tương đương khẩu phần giàu tinh bột trong việc duy trì tăng trưởng và chất lượng nước, dù khả năng tiêu hóa dinh dưỡng thấp hơn.
Kết quả cũng gợi ý một nguyên lý đáng quan tâm cho thức ăn biofloc: phần dinh dưỡng không được tôm tiêu hóa trực tiếp chưa chắc hoàn toàn là “chất thải”, mà có thể được tái sử dụng qua con đường phân – vi sinh vật – biofloc – tôm.
Tuy nhiên, nghiên cứu chưa xác định trực tiếp tôm thu nhận bao nhiêu protein hay năng lượng từ biofloc, nên cần các thử nghiệm sử dụng đồng vị bền hoặc phương pháp truy vết dinh dưỡng để lượng hóa chính xác đóng góp này trước khi tối ưu công thức thức ăn ở quy mô thương mại.

Hình 1. Phân bố nitơ và carbon trong hệ thống biofloc nuôi tôm thẻ khi sử dụng thức ăn chứa các nguồn polysaccharide không tinh bột khác nhau. Phần dinh dưỡng không được tiêu hóa trực tiếp có thể được giữ lại và tái sử dụng thông qua biofloc. Nguồn: Vinasyiam và cs. (2026).
Chinh Lê
Xem thêm:
Hệ thống biofloc trong nuôi tôm: Đánh giá toàn diện tiềm năng và hạn chế
Hệ thống Biofloc: Thay đổi độc lực vi khuẩn V. parahaemolyticus trên hậu ấu trùng tôm thẻ chân trắng
- hệ thống Biofloc li>
- nguồn carbon li>
- nuôi tôm li>
- Phụ phẩm giàu chất xơ li> ul>
- Giá tôm ngày 13/11: Tôm thẻ đi ngang, tôm sú tăng đến 7.000 đồng/kg
- An toàn sinh học trong nuôi trồng thủy sản: Từ nhận diện nguy cơ đến giải pháp thực tiễn
- Tôm Việt Nam chịu áp lực cạnh tranh giá từ Ecuador và Ấn Độ
- An toàn sinh học trong nuôi trồng thủy sản: Từ phòng bệnh tại cơ sở đến quản lý nguy cơ theo vùng
- Ô nhiễm môi trường nước đe dọa nghề nuôi tôm hùm tại Vịnh Xuân Đài
- Philippines: Đặt trọng tâm vào an toàn sinh học để phục hồi ngành tôm sú
- Giá tôm ngày 12/11: Tôm thẻ nguyên liệu cỡ lớn giảm đến 3.000 đồng/kg
- VASEP kiến nghị bỏ hạn ngạch thuế quan đối với tôm Việt Nam tại Hàn Quốc
- Gia Lai có 72 ha nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao
- Festival tôm Cà Mau 2026: Cơ hội bán hàng và tìm đầu ra cho nguồn tôm nguyên liệu
Tin mới nhất
T6,13/11/2026
- Công ty Lạc Hồng tuyển dụng 4 trưởng vùng kinh doanh thuốc thủy sản
- Giá tôm ngày 13/11: Tôm thẻ đi ngang, tôm sú tăng đến 7.000 đồng/kg
- An toàn sinh học trong nuôi trồng thủy sản: Từ nhận diện nguy cơ đến giải pháp thực tiễn
- Tôm Việt Nam chịu áp lực cạnh tranh giá từ Ecuador và Ấn Độ
- An toàn sinh học trong nuôi trồng thủy sản: Từ phòng bệnh tại cơ sở đến quản lý nguy cơ theo vùng
- Ô nhiễm môi trường nước đe dọa nghề nuôi tôm hùm tại Vịnh Xuân Đài
- Philippines: Đặt trọng tâm vào an toàn sinh học để phục hồi ngành tôm sú
- Giá tôm ngày 12/11: Tôm thẻ nguyên liệu cỡ lớn giảm đến 3.000 đồng/kg
- VASEP kiến nghị bỏ hạn ngạch thuế quan đối với tôm Việt Nam tại Hàn Quốc
- Gia Lai có 72 ha nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao
- Giá tôm ngày 13/11: Tôm thẻ đi ngang, tôm sú tăng đến 7.000 đồng/kg
- Tôm Việt Nam chịu áp lực cạnh tranh giá từ Ecuador và Ấn Độ
- Ô nhiễm môi trường nước đe dọa nghề nuôi tôm hùm tại Vịnh Xuân Đài
- Giá tôm ngày 12/11: Tôm thẻ nguyên liệu cỡ lớn giảm đến 3.000 đồng/kg
- Giá tôm thẻ ngày 9/11: Biến động trái chiều, một số cỡ giảm 3.000–4.000 đồng/kg
- An Giang: Nuôi tôm càng xanh đón Tết, kỳ vọng lợi nhuận nhưng lo ngại rủi ro
- Giá tôm thẻ ngày 6/11: Nhiều cỡ tăng 1.000–3.000 đồng/kg, size 15 con đạt 155.000 đồng/kg
- Giá tôm nguyên liệu ngày 5/11: Tôm thẻ đi ngang, tôm sú size lớn đạt 200.000 đồng/kg
- An toàn sinh học trong nuôi trồng thủy sản: Từ nhận diện nguy cơ đến giải pháp thực tiễn
- An toàn sinh học trong nuôi trồng thủy sản: Từ phòng bệnh tại cơ sở đến quản lý nguy cơ theo vùng
- An toàn sinh học trong nuôi trồng thủy sản: Tiếp cận từ kỹ thuật đến chính sách
- Hội KHKT Thú y Việt Nam kiến nghị tháo gỡ vướng mắc trong quản lý sản phẩm thủy sản, thức ăn bổ sung và thuốc thú y
- Vĩnh Long phạt 125 triệu đồng doanh nghiệp kéo dài hạn sử dụng thức ăn thủy sản
- Global Marintech Expo 2026: Triển lãm công nghệ nuôi biển đầu tiên tại Việt Nam
- Công nghệ Israel mở hướng mới cho nuôi trồng thủy sản Việt Nam: Từ kiểm soát dịch bệnh đến quản trị bằng dữ liệu
- Khai mạc Vietfish 2026: Đẩy mạnh “xanh hóa” thủy sản để chinh phục mốc xuất khẩu 12 tỷ USD
Các ấn phẩm đã xuất bản
- Công ty Lạc Hồng tuyển dụng 4 trưởng vùng kinh doanh thuốc thủy sản
- Giá tôm ngày 13/11: Tôm thẻ đi ngang, tôm sú tăng đến 7.000 đồng/kg
- An toàn sinh học trong nuôi trồng thủy sản: Từ nhận diện nguy cơ đến giải pháp thực tiễn
- Tôm Việt Nam chịu áp lực cạnh tranh giá từ Ecuador và Ấn Độ
- Ô nhiễm môi trường nước đe dọa nghề nuôi tôm hùm tại Vịnh Xuân Đài
- Giá tôm ngày 12/11: Tôm thẻ nguyên liệu cỡ lớn giảm đến 3.000 đồng/kg
- Giá tôm thẻ ngày 9/11: Biến động trái chiều, một số cỡ giảm 3.000–4.000 đồng/kg
- An Giang: Nuôi tôm càng xanh đón Tết, kỳ vọng lợi nhuận nhưng lo ngại rủi ro
- Giá tôm thẻ ngày 6/11: Nhiều cỡ tăng 1.000–3.000 đồng/kg, size 15 con đạt 155.000 đồng/kg
- Giá tôm nguyên liệu ngày 5/11: Tôm thẻ đi ngang, tôm sú size lớn đạt 200.000 đồng/kg
- Giải pháp kép từ MiXscience Asia: Kiểm soát áp lực và tác động của mầm bệnh EHP trong hệ thống nuôi trồng thủy sản
- Giải pháp kép từ Thái Nam Việt: Xử lý các tác nhân gây bệnh trong ao nuôi vào mùa mưa
- Thái Nam Việt: Bệnh đường ruột trên tôm và biện pháp xử lý triệt để
- Xử lý triệt để nấm và vi khuẩn có hại trong ao nuôi tôm giống và tôm thịt
- An toàn sinh học: Giải pháp then chốt cho bài toán dịch bệnh thủy sản
- Sử dụng sóng siêu âm để tính sinh khối ao nuôi tôm
- Máy sưởi ngâm: Cách mạng hóa nghề nuôi tôm ở Việt Nam
- Waterco: Giải pháp thiết bị hàng đầu trong nuôi trồng thủy sản
- GROSHIELD: “Trợ thủ đắc lực” giúp tôm đề kháng vững vàng hàng ngày, sẵn sàng về đích
- Năm mới, nỗi lo cũ: “Làm sao để tăng cường đề kháng cho tôm?”













